Теориялық бөлiм
Күйiндiден металлға оттектiң өткелiнiң процессi реакцияның теңдеуiмен көрсетуге болады:
Бұл реакцияның тепе-теңдiк шарттары металлмен және күйiндiнiң аралығында оттектiң үлестiрiлуiн коэффициенттiң шамаларымен бейнеленедi
где
— темiр ерiтiлген оттектiң белсендiлiгi
қайда;
—
белсенділік
в ерiтiлмелi
қождын күйiндiдегi.
Оттектiң
үлестiрiлуiн коэффициент температурадан
тәуелдi болады.
күйiндiмен (ерiтiлмелi вюстита) таза, сұйық
темiрдегi оттектiң максимал ерiгiштiгiн
аламыз.
— қаныққан
ерiтiндiдегi оттектiң белсендiлiгiнiң
коэффициентi.
Оттектiң максимал ерiгiштiгiнiң тәуелдiлiгi.і температуралар таза темiрде теңдеумен анықталады
Без оксидтiң белсендiлiгiнiң белгiлi бiр мәнi бар күйiндiсi бар тепе-теңдiгiнде берiспеуге болатын сұйық темiрдегi ерiтiлген оттектiң белсендiлiгi сонда:
Оттектiң шамалы биiк шоғырландырулары және темiр үшiн. Мүмкiн күйiндiдегi белсендiлiк бұл анықта мәлiметiнiң мүмкiн нақтылы құрамның күйiндiсiмен металлдағы тек тепе-теңдiк шоғырландыруға оттектiң максимал ерiгiштiгiн қышқыл бiле сонда:
Мәндердiң эксперименталдi анықтауы бойынша бiрiншi жұмыстарда не не қабылданды. Мұндай әдiспен мәндердi эксперименталдi анықталды.
Сұйық темiрдегi оттектiң ерiтiндiсi Генридiң заңынанғы ептеген терiс ауытқуларының көрсетедi. Сұйық темiрдегi оттектiң белсендiлiктерi коэффициенттiң есептеуi үшiн өзара әрекеттесу параметрдi пайдалануға болады:
Оттектiң белсендiлiгiнiң коэффициентiне басқа элементтерiнiң ықпалын бездi негiзде күрделi балқытпалары үшiн өзара әрекеттесу параметрлердi пайдалана ескеруге болады
Қосымшалардағы келтiр өзара әрекеттесуiнiң параметрлерiнiң мәндерi 8 және 9.
Талдау:
Күйiндiдегi белсендiлiк және температураға тап қалған күйiнденiң өзара әрекеттесудi параметрдiң есепке алуы бар белсендiлiгiнiң коэффициентiн анықтау.
Температурадан таза темiрдегi оттектiң максимал ерiгiштiгiнiң тәуелдiлiгiмен теңдеумен анықталады:
(1)
(2)
(3)
Сұйық металлдағы ерiтiлген оттектiң белсендiлiгi, күйiндiмен тепе-теңдiк күйде болу:
(4)
-
температураға тап қалған күйiнденiң
талдауды эксперименталдi тәуелдiлiк
бойынша айқындалған оттектiң мазмұныды.
-
температурадан тәуелдiлiктiң оттегiнiң
максимал ерiгiштiгiнiң мазмұны.
Қайта есептегi әрбiр компоненттiң Молей саны 100 гр табамыз
(5)
Мольдік үлес:
(6)
Белсендiлiктiң коэффициентi:
(7)
Студенттiң өзiндiк жұмысы үшiн нұсқаулар
№ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
43.6 |
13.4 |
10 |
23.6 |
8 |
1.4 |
100 |
0.05 |
1600 |
2 |
44 |
13 |
11.6 |
21.6 |
7.6 |
2.2 |
100 |
0.04 |
1620 |
3 |
45.2 |
10.7 |
17.2 |
18 |
8 |
0.9 |
100 |
0.05 |
1590 |
4 |
46.4 |
11.1 |
19.2 |
15.2 |
6.8 |
1.3 |
100 |
0.055 |
1610 |
5 |
47.2 |
7.7 |
22.8 |
12.8 |
8 |
1.5 |
100 |
0.05 |
1620 |
6 |
44.1 |
8.2 |
21.7 |
16.4 |
7.7 |
1.9 |
100 |
0.45 |
1600 |
7 |
40.2 |
9.4 |
19.8 |
21.6 |
6.9 |
2.1 |
100 |
0.05 |
1580 |
8 |
37.2 |
11.1 |
22.8 |
20.8 |
6.4 |
1.7 |
100 |
0.04 |
1600 |
9 |
41.7 |
10.1 |
26.1 |
14.9 |
6.3 |
0.9 |
100 |
0.05 |
1620 |
10 |
44.4 |
7.7 |
28.1 |
12.2 |
6.1 |
1.5 |
100 |
0.055 |
1590 |
11 |
41.6 |
5.5 |
31.6 |
13.2 |
6 |
2.1 |
100 |
0.05 |
1610 |
12 |
39.7 |
5.9 |
30.4 |
15.6 |
5.9 |
2.5 |
100 |
0.45 |
1620 |
13 |
38.9 |
6.1 |
29.2 |
18.3 |
5.7 |
1.8 |
100 |
0.05 |
1600 |
14 |
33 |
6.3 |
32.8 |
19.2 |
6.4 |
2.3 |
100 |
0.04 |
1580 |
15 |
34.2 |
7.8 |
37.1 |
15.9 |
5.3 |
1.7 |
100 |
0.05 |
1600 |
16 |
39.2 |
5.9 |
38 |
9.6 |
4.8 |
2.5 |
100 |
0.055 |
1620 |
17 |
39.5 |
5.1 |
35.9 |
12.1 |
4.7 |
2.7 |
100 |
0.05 |
1590 |
18 |
37.6 |
4.2 |
38.3 |
11.6 |
4.2 |
3.1 |
100 |
0.45 |
1610 |
19 |
36.1 |
5.4 |
40.4 |
10.6 |
5.1 |
2.4 |
100 |
0.04 |
1620 |
20 |
34.8 |
6.0 |
41.6 |
11.2 |
4.5 |
1.9 |
100 |
0.05 |
1600 |
21 |
36.1 |
5.1 |
40.1 |
13.1 |
3.8 |
2.8 |
100 |
0.055 |
1580 |
22 |
32.4 |
5.8 |
43.8 |
11 |
3.5 |
3.5 |
100 |
0.05 |
1610 |
Есептеудiң қорытындысы:
1.Күйiндi балқытпасындағы бездiң оксидтiң белсендiлiгiнiң коэффициентiнiң анықтауы есептеудi жасау. Бездiң оксидiнiң без және белсендiлiгiнiң оксидiнiң қара күйе еншiсiн анықтау.
2.Қорытынды жасау.
Бақылау сұрақтары:
1.Металлдың оксидiнiң сульфид потенциалы деген не және торлар фак неткен оның шамаларына ықпал етедi?
2.Металлдың оксидi және газды фазаның сульфид потенциалдарының байланыстарының неткен күйiнделер соңғы металл қарағанда тотықтырғыш сипаты болады, қай осы сульфидпен тепе-тең күйде болады?
Әдебиеттер:
Теория металлургических процессов: учебник для вузов. Рыжонков Д.И., Арсентьев П.П., Яковлев В.В. и др. - М.: Металлургия, 1989, 392 с.
Теория металлургических процессов: учебное пособие для вузов. Попель С.И., Сотников А.И., Бороненков В.И. М.: Металлургия, 1986. с.483
Теория металлургических процессов. С.И. Филиппов. М: Металлургия, 1967, 279 с
Казачков Е.А. Расчеты по теории металлургических процессов, Ю М., «Металлургия»
Сабақ №13 «Қождын металлымен аралығында күкiрттiң үлестiрiлуi»
Жұмыстың мақсаты: Есептеудiң мәнi күйiндi балқытпасында күкiрт мөлшерi анықтауда болады, яғни металлдық балқытпаның үстiнде күйiндiнiң сульфатын ажырататын қабiлеттiлiгiнiң анықтауында.
Семинардың жоспары:
1.Теориялық бөлiк
2.Талдау.
3.Бақылау сұрақтарының тiзiмнiң теориялық студенттiң бiр бөлiгiнiң игеруi, кеңес берiлетiн әдебиеттiң дербес шешiм және сiлтемесi үшiн берiледi