Теориялық бөлім

Қатардағы қатысты бинарлы ерітінді оңай белсенді анықтауға бір компонентке белсенді коэффициент сол уақытта тәжірибелік басқа коэффициентті анықтау қиынға соғады. Бұл жағдайда екінші компонентті Гиббс-Дюгема теңдеуі арқылы түзіледі. Бинарлы ерітінді үшін:

х₁ = - x₂ (1)

Тепе-теңдік бөлігін интегралдаудан кейін бір және

- = - (2)

екі штрихтің анықтамасы белсенді концентрация араларына интеграл өңделеді. Көп жағдайда үлкейген интегралды анықтау оң жақ тегістігінен графика шығарылады.

Сурет 1. Тәуелді цинк балқымасы арасы белсенді концентрация Sn –Zn 750К өлшеу қорытындысы ЭДС гальвандық концентрациялық элементі

үлкен өлшемді қисықтың жолымен анықтау –lga₂ ерітінді компоненттің концентрациялық қарым-қатынасының тәуелділігі х₂/х₁.

Сурет 2.Графикалық интегралды Гиббс-Дюгема арқылы түзеу астынғы интегралдың әр түрлілігін білдіреді.

Абцисса осіне жақындаған қисық асимптотикалық және анықталмаған белгіні интеграл асты х₁→1 бар есептің активті байланысы ыңғайсыздық қолданысын білдіреді. Графикалық интегралдау бұл жағдайда жеткілікті дәлдікке, өткізу мүмкін емес, сондықтан теңестіру (2) арқылы қарапайым жүргізілген.

- = (3)

Сонда х₁=1 =0, ал қисық штрихталған аудан х₁ концентрациясына сәйкес үлкендеу . Генри заңына сәйкес келгенде екінші компоненттің (х₂→1 мен х₁→1) төмен концентрация обласының үлкендігі тұрақтанады. Бұл вертикальды қисық бөлім бөлігіне сәйкес келеді. (сурет 2,б)

концентрацияға тәуелді аналитикалық болуы мүмкін. Сонымен қатар ерітіндіге, реттеуге жақын, бинарлы ерітіндідегі активті компоненттеріне тәуелділік түріне қарай бөлінеді:

² (4)

Немесе

(5)

Осы жағдайда сәйкес білдіретін интеграл асты белгіге қойылады, дифференциалданады, содан соң интегралданады. Бірақта көп жағдайда концентрациясы жалпы тәуелділік түрін табу мүмкін емес. Формулаға (3) кіретін интеграл графикалық әдіспен жүргізілетін, қисық ауданмен анықталады. (сурет 2,б) Интегралдың үлкендігін жақындық әдіспен анықтауға болады (Трапеция әдісі немесе Симпсон әдісі).

Есептің шығарылу жолы:

d

Есептің нәтижесі

0 0,05 0,1 0,15 0,20

1 0,95 0,9 0,85 0,8

1 0,48 0,86 0,72 0,575

1 0,496 0,774 0,612 0,46

Есептеудiң қорытындысы:

1. Без балқымадағы бездiң белсендiлiктiң коэффициентiнiң анықтауы есептеудi жасау. Темір белсендiлiк қара күйе еншiсiн анықтау

2. Тәуелдiлiктiң графикасы құрастыру.

3. Қорытынды жасау.

Дербес есептеу үшiн варианттар

№
1	0	0,04	0,1	0,15	0,21
2	0	0,06	0,2	0,25	0,28
3	0	0,08	0,3	0,32	0,38
4	0	0,05	0,1	0,15	0,21
5	0	0,07	0,2	0,25	0,28
6	0	0,04	0,3	0,32	0,38
7	0	0,06	0,1	0,15	0,21
8	0	0,08	0,2	0,25	0,28
9	0	0,05	0,3	0,32	0,38
10	0	0,07	0,1	0,15	0,21
11	0	0,04	0,2	0,25	0,28
12	0	0,06	0,3	0,32	0,38
13	0	0,08	0,1	0,15	0,21
14	0	0,05	0,2	0,25	0,28
15	0	0,07	0,3	0,32	0,38
16	0	0,04	0,1	0,15	0,21
17	0	0,06	0,2	0,25	0,28
18	0	0,08	0,3	0,32	0,38
19	0	0,05	0,2	0,25	0,28
20	0	0,07	0,3	0,32	0,38

Бақылау сұрақтары:

1. Металлдың оксидiнiң сульфид потенциалы деген не және торлар фак неткен оның шамаларына ықпал етедi?

2. Металлдың оксидi және газды фазаның сульфид потенциалдарының байланыстарының неткен күйiнделер соңғы металл қарағанда тотықтырғыш сипаты болады, қай осы сульфидпен тепе-тең күйде болады?

Әдебиеттер:

9. Теория металлургических процессов: учебник для вузов. Рыжонков Д.И., Арсентьев П.П., Яковлев В.В. и др. - М.: Металлургия, 1989, 392 с.

10. Теория металлургических процессов: учебное пособие для вузов. Попель С.И., Сотников А.И., Бороненков В.И. М.: Металлургия, 1986. с.483

11. Теория металлургических процессов. С.И. Филиппов. М: Металлургия, 1967, 279

12. Казачков Е.А. Расчеты по теории металлургических процессов, Ю М., «Металлургия», 1986, 288 с.

Сабақ №12 «Металл және қождын аралығында оттектiң үлестiрiлуi»

Сабақтын мақсаты: Кождын және металлдың аралығында оттектiң үлестiрiлуiн дәреженiң анықтауы.

Семинардын жоспары:

1.Теориялық материалдың бекiтуi

2.Талдау

3.Бақылау сұрақтарының тiзiмнiң теориялық студенттiң бiр бөлiгiнiң игеруi және кеңес берiлетiн әдебиеттiң сiлтемесi үшiн берiледi.