- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ. Жұбанов атындағы ақтөбе өңірлік мемлекеттік университеті
- •Практикалық сабақтарға әдістемелік ұсынымдар мен нұсқаулар
- •Жоғары температурада жану реакциясының термодинамикалық мінездемелері
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Жоғары температурадағы газдар диссоциациясы
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Металл – металл тотығы жүйесіндегі оттегінің тепе – теңдік қысымы
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Металл тотықтары түзілгендегі бос энергияның қалыпты өзгерісі
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Ерітінділер түзілісінің тотықтардың беріктігіне әсері
- •Теориялық бөлім
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Металл тотықтарының тотықсыздану үрдісі
- •Теориялық бөлім
- •Өз бетімен шығаруға арналған нұсқалар
- •Металл тотықтарын газтәрізді тотықсыздандырғыштармен тотықсыздандыру
- •Теориялық бөлiм
- •Тәжірибелік мәліметтер бойынша металды балқымалар компоненттерінің белсенділігін есептеу
- •Теориялық бөлiм
- •Өз бетімен шығаруға арналған нұсқа
- •Теориялық бөлiк
- •Теориялық бөлiк.
- •Өзiндiк жұмыс үшiн нұсқаулар:
- •Теориялық бөлім
- •Теориялық бөлiм
- •Студенттiң өзiндiк жұмысы үшiн нұсқаулар
- •Теориялық бөлiк
- •Теориялық бөлім
- •Теориялық бөлім
- •Сурет 3. ∆gºМеО мен ∆gºС/со тәуелділік температура тотығу реакциясының туындауы.
- •2 Реакция үшін:
- •Химиялық реакцияның тепе-теңдік константы математикалық тәуелділік есебі
- •Өзіндік жұмысқа арналған нұсқалар
- •Әдебиеттер тізімі
Өз бетімен шығаруға арналған нұсқа
№ |
хС |
№ |
хС |
№ |
хС |
№ |
хС |
№ |
хС |
1 |
0,02 |
6 |
0,11 |
11 |
0,18 |
16 |
0,23 |
21 |
0,28 |
2 |
0,03 |
7 |
0,13 |
12 |
0,19 |
17 |
0,24 |
22 |
0,29 |
3 |
0,04 |
8 |
0,14 |
13 |
0,2 |
18 |
0,25 |
23 |
0,3 |
4 |
0,05 |
9 |
0,16 |
14 |
0,21 |
19 |
0,26 |
24 |
0,4 |
5 |
0,06 |
10 |
0,17 |
15 |
0,22 |
20 |
0,27 |
|
|
Теория металлургических процессов: учебник для вузов. Рыжонков Д.И., Арсентьев П.П., Яковлев В.В. и др. - М.: Металлургия, 1989, 392 с.
Теория металлургических процессов: учебное пособие для вузов. Попель С.И., Сотников А.И., Бороненков В.И. М.: Металлургия, 1986. с.483
Теория металлургических процессов. С.И. Филиппов.
М: Металлургия, 1967, 279 с
Казачков Е.А. Расчеты по теории металлургических процессов, Ю М., «Металлургия», 1986, 288 с.
Симбинова К.Ж., Байсанов С.О., Никитин Г.Н. Физико-химия металлургических систем и процессов. Алматы 1993 г.
Симбинов Р.Д., Симбинова К.Ж. Исследование вязкости жидкостей и оксидных расплавов. Актобе 2005 год
Термодинамика и кинетика процессов диссоциации карбонатов и оксидов: лабораторный практикум. Симбинов Р.Д., Симбинова К.Ж. Актобе 2005 год
Симбинова К.Ж. Методические рекомендации по выполнению лабораторных работ. Алма-Ата, 1990, 75 с.
№9. «Шихтаның термиялығы»
Сабақтын мақсаты: Реакцияның термиялық жылулық эффекттiң қорытындылары бойынша темiр тастың керектiк санының анықтауы.
Семинардын жоспары:
Теориялық бөлiк. Қалпына келтiрудiң түрлерi ұғымның жалпылама түрiнделерi, алюминиды қалпына келтiрумен бiздiң жағдайда нақтырақ қараймыз
(орташа 50-60% без темiрлi кен, мазмұнмен) темiр тастың керектiк санының есептеуiнiң қысқаша талдауын берiледi
Бақылау сұрақтарының тiзiмнiң теориялық студенттiң бiр бөлiгiнiң игеруi және кеңес берiлетiн әдебиеттiң сiлтемесi үшiн берiледi.
Теориялық бөлiк
Металлургиялық процесстерде қалпына келтiргiш ретiнде қалпына келтiрiлетiн металлға қарағанда оттекке биiгiрек химия туысқандық ие болатын болып металлдарды пайдаланады. Түрдегi металлотермиялық қалпына келтiрудi реакция төмендегiше жазылады:
(1)
қайда,
–
қалпына келтiрiлетiн металлдың оксидi;
-
металл қалпына келтiргiш
Реакция
ол үшiн мән
оксидтердiң бiлiмiнiң реакциялары үшiн
шамамен
және
анықталады
(2)
Металлдың (1 ) реакциясы не шарт кезiнде терiс мәнi болауға қалпына келтiруге қарай дами алады.
Металлотермиялық процесстерде қалпына келтiргiштер ретiнде өте кең алюмини да кремнидi пайдаланады. Сәйкесiнше силикотермиялық немесе алюминотермическимидiң бұл деп ата металлдарымен дларды әр түрлi оксилердiң қалпына келтiруiнiң процесстерi. Металлотермиялық процесстер ерекшелеулермен жарысайды жылу. Арқасында бұл жылу реакцияның өнiмдерiнiң сұйық түрiндегi реакцияның самғауы және алуды қамтамасыз ететiн елегiш жүйенiң температурасының түбегейлi жоғарылатуы болады. (силикотермия және алюминотермия) металлотермиялық қалпына келтiру сондықтан ферросплавтардың пеш сыртындағы қорытуы үшiн кең қолданылады. Металлотермиялық процесстiң дамытуы сыртқы жылытусыз тек қана сол сан сараман жылу елегiш жүйенiң биiк температурасының алуы үшiн жеткiлiктi жағдайда болуы мүмкiн. Металлотермиялық процесстегi жылу шығарулары мiнездемемен қызмет көрсетедi - личество массасының бiрлiгiне араластыруға елегiш ерекшеленетiн жылу. Бұл мiнездемелер шихтаның термичностьюi деп аталады және өрнектен әдетте анықталады:
∆Н298 металлотермиялық қалпына келтiрудi жылулық эффекттiң үйреншiктi мәнi,
Mr– стехиоөлшегiш байланыс алған бастапқы заттардың молекулалық немесе атом массаларының сомасы.
Ережемен сәйкес Iнжу, жылыту, шихтаның термичностьсi металлотермиялық қалпына келтiрулер табысты дамыту үшiн сыртқы го болуы керек. Шихтаның термичностиы қалпына келтiрiлетiн оксидтер, шама үшiн көбiрек болуы керек. Нормалы дамытуды шихтаның таточной термичностиы жанында метал - процесстiң лотермическогосы шихтаның қыздыру немесе балқу қамтамасыз ететiн сыртқы жылытуы бар пештін процесi қалпына келтiрiлетiн оксидтердiң шихтасының құрамына немесе тасымалдауды енгiзумен қамтамасыз етiледi. Металлотермиялық процесстердегi елегiш заттарының қасиеттерi балқу, булану, ерудiң бiрге болатын процесстерiнiң ықпалменiмен өзгере алады тағы басқалар. Бұл толтырушы құбылыстарға дейiн қалпына келтiргiш және қалпына келтiрiлетiн металлдың оттегiне химия туысқандығының мәндерiн өзгертедi. Бұл қосымша құбылыстар қалпына келтiргiш және қалпына келтiрiлетiн металлдың оттегiне химия туысқандығының мәндерiн өзгертедi. Бұл құбылыстардың сандық есепке алуы оксидтердiң оттек потенциалы үшiн өрнектiң негiзiнде өндiрiп алады.
Талдау.
Қалай гематиттiң саны концентраттың 100 кг қосуы керек болғанын есептесiн концентрат таза оксидi болатынын қабылдаймыз.
Бастапқы заттардың молекулалық және атом массаларының сомасын табамыз:
Әрбiр реакция үшiн шихтаның термиясын анықтаймыз:
Шихтаның термиясын салыстырмалы талдауды жасау
Доля оксидов железа:
Өзiндiк жұмыс үшiн варианттар.
№ |
Масса
концентрата
|
№ |
Масса концентрата |
1 |
120 |
11 |
350 |
2 |
140 |
12 |
400 |
3 |
150 |
13 |
420 |
3 |
160 |
14 |
440 |
4 |
170 |
15 |
450 |
5 |
180 |
16 |
470 |
6 |
190 |
17 |
490 |
7 |
200 |
18 |
500 |
8 |
230 |
19 |
520 |
9 |
260 |
20 |
530 |
10 |
290 |
21 |
550 |
11 |
300 |
22 |
570 |
1. Қалай темiр тастың саны тап қалған массаны концентраттың рутилының өздiгiнен қыздыру қалпына келтiруi үшiн қосуға керек болатынын анықтау.
2. Қорытынды жасау
Бақылау сұрақтары:
1.Қыздыру қалпына келтiруi деген не?
2.Шарттар неткен титан концентратының өздiгiнен қалпына келтiруiн ағу үшiн жасауы керек?
3. Сiз қалай шихтаның термиялықты түсiнесiңiз?
Әдебиеттер:
Теория металлургических процессов: учебник для вузов. Рыжонков Д.И., Арсентьев П.П., Яковлев В.В. и др. - М.: Металлургия, 1989, 392
Теория металлургических процессов: учебное пособие для вузов. Попель С.И., Сотников А.И., Бороненков В.И. М.: Металлургия, 1986. с.483
Теория металлургических процессов. С.И. Филиппов.
М: Металлургия, 1967, 279 с
Казачков Е.А. Расчеты по теории металлургических процессов,
«Металлургия», 1986, 288 с.
Симбинова К.Ж., Байсанов С.О., Никитин Г.Н. Физико-химия металлургических систем и процессов. Алматы 1993 г.
Симбинов Р.Д., Симбинова К.Ж. Исследование вязкости жидкостей и оксидных расплавов. Актобе 2005 год
Термодинамика и кинетика процессов диссоциации карбонатов и оксидов: лабораторный практикум. Симбинов Р.Д., Актобе 2005
Симбинова К.Ж. Методические рекомендации по выполнению лабораторных работ. Алма-Ата, 1990, 75 с.
Сабақ №10 «Эксперименталдi мәлiметтiң белсендiлiктiң анықтауы»
Сабақтын мақсаты: үйреншiктi күй қарағанда компоненттiң белсендiлiгiнiң анықтауын есептеудiң әдiстемесiн меңгеру, яғни таза компонент қатынас бойынша белсендiлiктiң салыстыруы.
Семинардың жоспары:
1.Теориялық материалдың бекiтуi
2.Талдау
3.Бақылау сұрақтарының тiзiмнiң теориялық студенттiң бiр бөлiгiнiң игеруi және кеңес берiлетiн әдебиеттiң сiлтемесi үшiн берiледi.
