20. Фотографиялық емес бейнелердiң түрлерi.

Бейнелер түрлері. Радиоэлектроникалық жаңа күйі аэрокосмостық түсіріс жүйесінің жер беті жайлы информацияны фиксировать ететін жаңа дитонциондық түрін шығарды. Радиолокационды жүйе-бортты радиолокационды станциялардан (ЛРС) алынған фотобейнелер бойынша обьектілерді ажыратуға және ара қашықтықты өлшеу үшін арналған. Радиолокационды бейнелер бойынша (РЛИ) топографиялық пен тематикалық карталарды құруда және жаңартуда шығарады. Инфроқызыл (жылы) бейнелер. Инфроқызыл аэрокосмостық түсіріс (ИКА) . дистанциондық түсірістің жаңа түрлерінің ішінде ең негізгі орын алады. ИКА-ны автономия қолдануға болады сонымен қатар басқа заттармен комплексте қолдануға болады. Телевизионды бейне.

Аэрокосмостық телевизионды түсірісмтің дамуында метрология, геология және геодезия үшін фотограмметристердің алдында телевизионды бейнелер бойынша дешифрлеуді және обьектердің координаталарын анықтау, топографиялық карталарды құру және жаңарту проблемасын қойды. Түсірістің телевизионды жүйесінің негізгі компонетті болып; бортта орналасқан ТВ жүйесі, байланыс каналы және жердегі станцияда орналасқан ТВ қабылдау жүйесі.

Лазерлі бейне. Ғылым мен техникалық дамуы лазерлі аэротүсірісті (АЗ) қолдануға мүмкіндік берді. Оның көмегімен түнгі мезгілде жарық түсіру бойынша бейнені алуға болады.

21. Радиолокационды бейнелерді дешифрлеу Радиолокационды бейнелер бойынша (РЛИ) топографиялық пен тематикалық карталарды құруда және жаңартуда шығарады. 22. Инфроқызыл бейнелердi дешифрлеу.

Инфроқызыл (жылы) бейнелер. Инфроқызыл аэрокосмостық түсіріс (ИКА) . дистанциондық түсірістің жаңа түрлерінің ішінде ең негізгі орын алады. ИКА-ны автономия қолдануға болады сонымен қатар басқа заттармен комплексте қолдануға болады.

23. Телевизиондық бейнелердi дешифрлеу.

Телевизионды бейне.

Аэрокосмостық телевизионды түсірісмтің дамуында метрология, геология және геодезия үшін фотограмметристердің алдында телевизионды бейнелер бойынша дешифрлеуді және обьектердің координаталарын анықтау, топографиялық карталарды құру және жаңарту проблемасын қойды. Түсірістің телевизионды жүйесінің негізгі компонетті болып; бортта орналасқан ТВ жүйесі, байланыс каналы және жердегі станцияда орналасқан ТВ қабылдау жүйесі.

24. Лазерлі бейнені дешифрлеу.

Лазерлі бейне. Ғылым мен техникалық дамуы лазерлі аэротүсірісті (АЗ) қолдануға мүмкіндік берді. Оның көмегімен түнгі мезгілде жарық түсіру бойынша бейнені алуға болады.

25. Ұсақ масштабты бейнелердi дешифрлеу.

Ұсақ масштабты бейнелерді дешифрлеу технологиясы. Технологиялық сұрақтар топографиялық және тематикалық ұсақ масштабты бейнелерді дешифрлеудегідей негізгі операциялардың бәрі бірдей болады. Олардың ішіндегі операциялар: космостық суреттердің географиялық байланыстарды, жергілікті жердегі обьектілерді ажырату үшін фотографиялық бейнелерді бақылау және олардың интератирациясы, әр түрлі өлшеулерді орындау, дешифрлеу результаттарын кортографиялық негізге көшіру, фотокарталардын далалық тексеру. Географиялық байланыстыру танылған космостық фотосуреттердің контурлық нүктелерін және оның негізгі нүктелерінің географиялық координаталарын анықтау. Оның негізгі этаптарына кіретіндер: түсіріс ауданның анықтау, тану белгілерін таңдау үшін картаны талдау, бейнелермен карталарда тану белгілерін таңдау, негізгі нүктелерінің координатасын анықтау.

26. Ұсақ масштабты суреттер бойынша шешiлетiн есептер. Ұсақ масштабты түсірістің мәліметті аналтздегенде осы мәліметтер қашықтықтан зерттеу компонетті жер беті және әуе әдістерінен толықтырылуы керек. Жер беті арқылы жайылатын картографиялық мәліметтер: ИСЗ,ПКК, АКК, ПОС, МАС, ДОС жер беті арқылы жайылғанда мінездемесін зерттеу тематикалық дешифрлеу кезінде қолдануға мүмкіндігін береді. Қашықтықтан зерттеу әдісі алдында табиғи ресурстармен қоршаған ортаны қорғау тапсырмалы түр, бұл есептер әуе бортының аппаратурада қолдануда есептеледі:

 Ортақ рұқсат жүйе (200-300 м) 1000 км дейін қамтитын ИК қоса 4-6 спектрлік интервалда жұмыс істейді.

 Жоғарғы рұқсат жүйе (50-80 м) 400 км дейін қамтиды ИК қоса 6-8 спектрлік интервалда жұмыс істейді.

 Аса жоғарғы жүйе (10-30 м) 150 км дейін қамтитын ИК ауданын қоса 4-8 спектрлік интервалда жұмыс істейді.

27. Космостық суреттердiң классификациясы. Космостық түсірістер белгілері бойынша классификацияланады. Олардың қолдану мүмкіншіліктері мен дешифрлеу ерекшеліктері бойынша анықтайды. Түсіріс көрінісі бойынша төрт түрге бөлінеді:

- глобалды көрініс планетаның жарықтанған бөлігін немесе түгел материкті қамтиды түсіріс масштабы 1:100000000- ен ұсақ, түсіру биіктігі 20-30 мың км, МЛС «Зонд» және И-СЗ»молния» және т.б. аппараттармен жүргізеді. Ал генерализация деңгейі масштабы 1:10000000 аз түсіріс көрінісінің сәйкес дитальдары мен жалпы географиялық масштабтармен анықталады. Фотографиялық түсірістерін жергілікті жердің бірнеше есе кем немесе ондаған кемшіліктерді құрайды, ал ТВ- біршама аз.

- Регионалдық түсірістер мәлімет бөлігінің үлкен аумақты қамтиды. Олар көріну аумағы 100 мың км2 –тен көп және масштабы 1:5000000-1:10000000 дейін аумақ деңгейі масштабы 1:1000000-1:10000000 анықтауы бойынша мінезделеді. Фотографиялық түсірісін жергілікті жер рұқсаты 100 м құрайды, ал ТВ-бірнеше км құрайды регионалдық түсірістерді «метеор» «тайрос», (нимбус» ЖЖС мен ал фотографиялық түсірістер –ПКК ДОС пен;

- Локалдық бейне географиялық аудан бөлігін мыңдаған км2, 1:1000000-1:5000 000 масштабымен жергілікті жер рұқсаты мыңдаған метр болатын аумақты қамтиды.

- Детальдік көрініс және участік ауданды 1:1000000-1:100000 масштабты жер аумағын қамтиды бірнеше метр рұқсатымен географиялық карталарға генерализация денгейі келеді 1:100000 масштабтан ірі.

28. Ұсақ масштабты суреттердiң дешифрлеу технологиясы. Технологиялық сұрақтар топографиялық және тематикалық ұсақ масштабты бейнелерді дешифрлеудегідей негізгі операциялардың бәрі бірдей болады. Олардың ішіндегі операциялар: космостық суреттердің географиялық байланыстарды, жергілікті жердегі обьектілерді ажырату үшін фотографиялық бейнелерді бақылау және олардың интератирациясы, әр түрлі өлшеулерді орындау, дешифрлеу результаттарын кортографиялық негізге көшіру, фотокарталардын далалық тексеру. Географиялық байланыстыру танылған космостық фотосуреттердің контурлық нүктелерін және оның негізгі нүктелерінің географиялық координаталарын анықтау. Оның негізгі этаптарына кіретіндер: түсіріс ауданның анықтау, тану белгілерін таңдау үшін картаны талдау, бейнелермен карталарда тану белгілерін таңдау, негізгі нүктелерінің координатасын анықтау.