Макаёнак
11 п’ес, ішлі ў 80 тэатрах сьвету, чалавек і грамадства – галоўны матыў, яркія характары, што й забясьпечыла посьпех Макаёнку. Быў тэатар Макаёнка “Спытай сябе сам” (пісьменьнік зьвяртаўся да гледача)
“Выбачайце, калі ласка” – аб махлярстве, выкрываньне хлусьні
“Таблетку пад язык”,
“Лявоніха на арбіце” – Лявон Чмых зрабіў хатку-цацачку, Лявоніха – дурніца, на арбіце
Трыбунал “Зацюканы апостал” – кожны зь дзяцей ідзе на сповядзь, хацелі засунуць у мех і патапіць. Малады парастак, геній. Атачэньне даводзяць да самагубства, зацюкала грамадства
“Пагарэльцы” – культ асобы, нос па ветру
“Сьвятая прастата” – звычайны дзяцька хоча спыніць вайну.
Цярэшка-калабок
“Юнацкі сьвет” у Каляшова. Са звычайнай вясковай хаткі робіць бюро даведак.
Шамякін – у актуальнасьці, надзённасьці, праблемнасьць, сюжэтная займальнасьць.
“Атлянты й карыятыды”
“Сьнежныя зімы”
“Сэрца на далоні”
“Гандлярка й паэт”
Караткевіч
Балтыйскі субстракт
Максім Танка “Сабор сьвятой Ганны” – прынесьці на іспыт.
Паказвае ў рамантычным асьвятленьні
Ідэал у вобразе галоўнага героя, наяўнасьць гэроя-адзіночкі, кантрасныя, суб’ектыўнасьць падыходу, адметнасьць стылістыкі, лірычны, самаспасьціжэньне гісторыі, самасьць, якая праяўляецца ў самаспазнаньні, самавызначэньні, самасьцьвярджэньні, самаўдасканаленьні.
Апавяданьне “Блакіт і золата дня”
Дзяцькаваньне ў “Каласах”
Рэмаркізм “Страчанае пакаленьне” – пра вайну.
Звон Хэмінгуэя – любая вайна – гэта ахвяры.
Пакаленьне, якое навучылася забіваць.
Акопная праўда: “ Альпійскай балады” , “Трэцяя ракета” , “Дажыць да сьвітаньня”, “Мёртвым не баліць” (сваіх гоняць празь міннае поле), “Знак бяды” (Зьмітрок Багацька й Сьцепаніда. Зьмітрок хоча ўлагодзіць акупантам, прадае скрыпачку (душу) , Сьцепаніда ў нічым не саступае (беларускія жанчыны мацнейшыя за мужчын)
5 Знакаў бяды: мёртва птушка, бомба на ўзроўку, хмары, разбураны хутар
Чалавек і абставіны на вайне “Дажыць да сьвітаньня”
“Сотнікаў”, Круглянскі мост. Падзеньне й узыходжаньне. (рэж. Ларыса Шапіцько), “У тумане”, “Аблава”
Іранскі дзёньнік Панчанкі, Пячорын у Пэрсыі, што я думаў, гледзячы на Касьпійскае мора.
Твой воблік іран, рамантыка, 1944 г., як франтавы журналіст Панчанка трапіў у Іран, у 1924 годзе Ясенін паехаў у Пэрсыю й напісаў “Пэрсыдскія матывы”.
Беларускі Іранскі дзёньнік больш на сац кантрастах
Цяжкія назвы дрэў
“Жыцьцё маё”, як цягнік бясконцы, лірыка й публіцыстыка, казань і сповядзь, дыялёг з Купалам. Панчанка-гэрой, франтавая лірыка, “Кацюша”, “Выпадковы вальс”, лірыка Сіманава. Вершы Панчанкі – франтавы боль. “У мяне не забілі нікога”, “Палескі напрамак”, “Сінія касачы”, “Вока снайпера”, “Коні” – прачытаць гэтыя вершы.
Непаказны гэраізм
Іван Мележ
“Людзі на балоце” – У Васіля былі розныя вочы, розныя валасы, нехлямяжы Васіль Дзяцел – сам Мележ. Вясна. Сонца. Курані. Ні зямлі. Ні Ганны.
Легендарнасьць біяграфіі Мележа - рука
Макаёнку – нагу.
“Палеская хроніка”
Маральны й палітычны крах Башлыкова. Лепшага кавалера свайго часу, які езьдзіў на кані. Загубілі дзіця, Верачку. Патэліў Дубадзелу, на мейсцы не аказалася. Ганна – гордая птушка высокага палёту.
