Әдебиеттер тізімі

1. Физическая химия. Учебник А.Г.Стромберг, Д.П.Семченко. под.ред. Стромберга – 4-еизд., испр. – М.,Высшая школа, 2001 – 527с.

2. Симбинова К.Ж., Дюсекенова С.Р., Байсанова Ш.З. «Физико-химический анализ диаграмм состояния»: Методическое пособие по курсу «Физическая химия» для студентов химических, металлургических и технологических специональностей ВУЗов – Актобе: АГУ им. К.Жубанова, 2004. -152 с.

3. Андреев Л.А., Астахов М.В., Бокнштейн Б.С. и др. Физическая химия: лаб. практикум. – М.: Изд. Дом МИСиС, 2011. – 126 с.

4. Симбинова К.Ж., Байсанова Ш.З., Дюсекенова С.Р. «Термодинамика и кинетика растворов». Методическое пособие по выполнению лабораторного практикума по курсу «Физическая химия» для студентов химических, металлургических и технологических специальностей ВУЗов- Актобе: РИО Актюбинского государственного университета им. К.Жубанова, 2004г.-173с.

№5 Зертханалық жұмыс

Ерітінділердің беттік керілісін және «ерітінді-ауа» шекарасындағы адсорбцияны анықтау

Зертханалық жұмыстың мақсаты: Беттік керілісті өлшеу әдістерімен танысу. Ерітіндінің беттік керілісінің оның концентрациясына және адсорбанттың табиғатына тәуелділігін зерттеу. Адсорбцияның беттік белсенді заттардың табиғатына және концентрациясына тәуелділігін зерттеу.

Кілт сөздер: Сорбция, абсорбция, адсорбция, хемосорбция, десорбция, адсорбент, адсорбант.

Материалдар, аспаптар және реактивтер:

1. Ребиндер аспабы

2. Сірке, құмырсқа қышқылдарының әр түрлі концентрациясы бар жұмысшы ерітінділер, дистелденген су.

25 мл нөмірленген өлшеуіш колбалар

Қауіпсіздік техникасы:

1. Жұмыс істер алдында барлық аспаптардың дұрыстығына көз жеткізу қажет.

2. Зертханада халатсыз жұмыс істемеу керек, жеке заттарды зертханалық столдарға қоймай, арнайы тағайындалған орындарға қою қажет.

3. Зертханалық жұмыс кезінде ас, су ішуге болмайды.

4. Жұмысқа арналған әрбір ребелсендің, аспаптың, склянканың және құрылғылардың өздерінің арнайы тұрақты орны болуы керек. Жұмыс аяқталғаннан кейін қондырғыны бастапқы қалпына келтіру керек, қондырғының барлық бөлшектерін орнына қойып, ыдысты жуу қажет.

Теориялық бөлім

Екі фазаның бөліну бетінде әрқашан беттік керілу пайда болады. Ол бөліну бетінің екі жағында орналасқан молекулалар, атомдар және иондар арасындағы әртүрлі күштердің әсерінің және бөліну бетінің шекарасында соның салдарынан атом мен молекулалар арасында әр түрлі күштердің әрекеттері байқалады.Осы қабатта орналасқан молекула атом иондар, әрбір фазаның ішінде орналасқан молекула, атом мен иондарға теңесе алмайды, өйткені оларда энергияның артық қоры сақталған. Бұл қор мынадай жағдайда пайда болады.Фазаның ішінде орналасқан әрбір молекула, атом немесе ион әр жағынан өзі тектес бөлшектермен қоршалған, сондықтан оның күштік алаңы симметриялы сол кезде оның бетінде орналасқан бөлшектер өзі тектестермен ассимметриялық түрде болады, сондықтан олардың күштерінің алаңы фазадан тысқаулы жерде орналасқан.Сондықтан ол қанықпаған.

газ

Осының салдарынан беткі қабатта артық энергия пайда болады. Сол энергия - беткі бос энергия деп аталады. Энергияның басқа түрлері сияқты беттік энергия интенсивтік фактордың

- беттік керілудің сыйымдылық факторына - көбейтіндісімен өрнектеледі энергия арқылы

кескінделеді. ( )

Керілудің сыйымдылығы факторға құрылған беттің өлшемі.

(1)

Осыдан кейін, мынадай тұжырым шығарамыз: Беткі керілу деп бос ауданды туғызуға қажет энергияны айтамыз.

Термодинамикалық тұрғыдан беткі керілу жұмыс немесе шекара бетінің аудан бірлігіне көбеюінің изобара-изотермиялық потенциалы табылады.

(2)

Мұндағы - энтальпияның өзгеруі.

- бос энергияның өзгеруі болып табылады.

Агрегаттық күйіне байланысты фазалар төмендегідей беткі БӨЛІМдер құрайды: қатты дене -газ, қатты дене - сұйықтық, сұйықтық - газ, сұйықтық - сұйықтық .

Беткі керілу көлемі көп жағдайда сұйықтықтың беткі қабаты ауамен немесе олардың жұптарымен жақындасқан жағдайда, сонымен қатар сұйықтықтың екінші бір сұйықтықпен қосылған кезде анықталады.

Осы аталған таза сұйықтық беттік керілісінің көлемі, жұбымен орналасқан кезде көп жағдайда температура көтерілген сайын сызықты түрде кемиді және критикалық температурада «0»-ге теңеледі.

(3)

мұндағы,

себебі, , сондықтан беттік керілу байланысты температурадан басқа жаңа беттік қабаттың бірлігінің пайда болуына байланысты энтропиялық өзгеруін анықтауға болады.

Осыдан біз кезінде-көлемнің тұрақты екенін көре аламыз.