Тәжірибелік бөлім Потенциометрде жұмыс істеу

1. Клеммаға Г- гальванометрді, Н.Э.- Вестонның қалыпты элементін, Б- батареяны жалғау. Зерттелінд ұяшықтардың электродын Х1 және Х2 қысымына жалғау. Қондырғыны қосу үрдісі клеммада орнатылған арнайы белгінің көмегімен жүзеге асырылады.

˚Х ˚ ˚ Х2˚ ˚ г˚ ˚ нэ˚ ˚ б˚

˚ R  ˚ R2 ● ● ●

1 2 3

˚ R3 ˚ R4 ● ● ●

4 5 6

2. ІІ-ші Ауыстырғышты Н.Э.,яғни Вестонның қалыпты элементі жағдайына өзгерту. «430»К тетігін басып және R1 және R2 кедергілері арқылы гальванометрдің стрелкасын нольдік көрсеткішке қоямыз. Қалыпты элементтің ЭҚК ақырғы өтелімі «0» тетігін басу арқылы және R3, R4 кедергілерінің реттеуші арқылы жүргізіледі.

3. ІІ- ші ауыстырғышты Х1 немесе Х2 жағдайына өзгертеміз және зерттелінді ұяшықтың ЭҚК- ын өлшеу. Ол үшін рет- ретімен 1, 2, 3, 4 тұтқасын айналдырамыз, «0» тетігін басқан кезде гальванометр тізбегінде тоқтың жоқ екенін көрсеткенше. Зерттелінді элементтің ЭҚК мағынасын 1, 2, 3, 4 тұтқасының көрсетуі бойынша анықталады.

Тәжірибе барысы

1. Ұяшықты белсенділік коэффициентін өлшеу үшін дайындау. Ол үшін арнайы ыдысқа 2 электродты саламыз, оның біреуі сутегі, екіншісі күмістіхлор. Ыдысқа зерттелінді қышқылды құямыз, сұйылтылған ерітіндіден бастап, қышқылды ерітіндінің мөлшері сутегімен электродымен жанасып тұру керек.

2. Сутегі электролизін клеммада орналасқан белгілермен сәйкестендіріп түзеткішке қосамыз. (Белгілерді басу ережесін сақтамау жарылысқа әкеледі).

3. Сутегі электроды ұяшығын сутегімен алу үшін резеңке түтікшені қондырғымен біріктіру.

4. Түзеткішті желіге қосу. Ауыстырғыш тұтқасын «қосулы» қалпына қою, «қыздыру» тұтқасын 12- ге ауыстыру.

5. 20 минут бойы зерттелінді ерітіндіні сутегімен жүйе арқылы өткізу.

6. Потенциометрдің көмегі арқылы зерттелінді тізбектің ЭҚК-н өлшеу. ЭҚК тізбегін өлшеу барысында сутегінің берілуін тоқтатып қояды.

7. 10 минут бойы ұяшық арқылы сутегі жіберу және қайтадан ЭҚК-н өлшеу. Егер өлшеу нәтижесі сәйкес келмесе, онда өлшеуді екі ерітінді арасындағы айырмашылық 0,2- 0,3мВ болғанша дейін жалғастыру.

8. содан соң ыдысты ажырату, қышқылды төгіп, ыдысты екі рет тұз қышқылы ерітіндісімен жуу және тұз қышқлы ерітіндісімен қайтадан толтырып тәжірибені жүргізу.

Өлшеуді барлық тұз қышқылы концентрациясымен жүргізу. Өлшеу нәтижелерін 1 кестеге толтыру.

Кесте 1

№	Элемент	Концентрация, моль/л	Э.Д.С.экс,В

Есептеу мәліметтері Кесте 2

№	Элемент	√С	lgC	Е	E˚	lgγ	γ		I
							расч	теор