2. Сұрақтар құрастырып, оларға жауап беріңіз.

3. Мәтіннен сан есімдерді теріп жазыңдар, мағынасына қарай түрін анықтаңдар.

5. Қазақ тіліне аударыңыз:

Пятиэтажный дом, семь литров, тридцать килограмм, пятый в очереди, двадцатый день, несколько человек, восьмой этаж, третий подъезд.

6. Сан есімдерді пайдалана отырып, сұрақтарға қазақ тілінде ауызша жауап беріңіз:

Сколько учащихся учится на факультете дизайнеров ?

Ты в какой группе учишься ?

Сколько учащихся вашей группе ?

Сколько учащихся сидит в первом ряду ?

Сколько учащихся отсутствует ?

7. Диалогті оқып, мазмұнын айтып беріңіз.

- Қазақ халқының тұңғыш кәсіби суретшісі кім?

- Әбілхан Қастеев Қазақстанның халық суретшісі, этнограф, әрі зерттеуші, қоғам қайраткері, депутат, пейзажист.

- Ол қай жерде дүниеге келген?

- Ол Жаркент ауданы ,Шөпсін ауылында дүниеге келген.

- Қастеев нешенші жылы туған?

- Ол 1904 жылы дүниеге келген.

- Қастеевтің қандай суреттерін білесің?

- Еңбектері: «Биік мұз айдынында», «Амангелді сарбаздары», «Жас Абай»,«Келін түсіру», «Сатып алынған қалыңдық» т.б.-

- Әбілхан Қастеевтің көп еңбектерін қайдан көруге болады?

- Әбілхан Қастеевтің көп еңбектерін Алматы қаласы Т.Г. Шевченко атындағы Қазақ көркем галереясынан көруге болады.

- Қастеев есімі қалай сақталған?

- Қастеев есімі Қазақстан Республикасы Мемлекеттік өнер мұражайына және Қазақстанның бірнеше қалаларындағы көшелерге берілген.

- Қастеев неше жыл өмір сүрді?

- Қастеев 69 жыл өмір сүрді.

- Қазақстандағы көшбасшы белгілі суретшілерінен кімді білесіңдер?

- Орал Таңсықбаев атты суретшіні білемін.

- Таңсықбаевтың қандай суреттерін білесің?

- «Көшпенділер» атты көркем туындысы 1950 жылы Европа Шығыс елдеріндегі көрмелерде ерекше орынға ие болды.

- Тағы қандай суретшілерді білесің?

- Мария Сергеевна Лизогуб 1938 жылы Қазақстанға келген.

- Оның қандай суреттерін білесің?

- Ол көбінесе қазақ әйелдерін басты кейіпкер ретінде бейнеледі. «Ертегілер» , «Таңсәрі» туындысында екі әйелдің таң шапағын бірге қарсы алып тұрған образы сомдалған.

- Әубәкір Ысмаилов, Айша Ғалымбаевалардың қандай суреттерін білесің?

- Әубәкір Ысмаиловтың «Хан тәңірі»; Айша Ғалымбаеваның «Бір кесе қымыз» - атты суреттерін білемін.

- Тағы қандай суретшілерді білесің?

- Сахи Романов, Әмен Хайдаров, Хәкімжан Наурызбаев, Гүлфайруз Исмаилова атты суретшілерді білемін.

- Қазақстанның кәсіби суретшілерінен кімнің көркем туындылары ұнайды?

- Маған Қанафия Телжановтың «Асауға құрық салу», «Көкпар» атты туындылары өте қатты ұнайды.

8. Берілген есептік сан есімдерді реттік, жинақтық, топтық, болжалдық сан есімдерге айналдырыңыздар:

Үш, жеті, тоғыз, қырық, он үш, он алты, он сегіз, жиырма екі, жиырма бес, отыз.

9. Көп нүктенің орнына "ы" немесе "і" әрпін қойып жазыңыз:

Көбейт...ңдер жас...л алқап орманд... ,

Табиғатқа болар қорғанд... .

Табиғаттан ала бермей байл...ғын,

Табиғаттың ойлаң...здар жайл...ғын.

10. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.

17-тәжірибелік сабақ

Өнерде жетістіктен гөрі ниеттің мәні зор,

Суретші ең алдымен шебер емес, қиялшыл.

Сол қиялшылдығы мен ниеті суретшіні қатардағы

ізбасарлар мен еліктеушілерден оқшау дараландырып тұрады.

Сергей Калмыков

Қазақстанның атақты суретшілері

Қазақстанның қазіргі бейнелеу өнерінде ұлттық сипаттағы символикалық дәстүр жаңаша көзқарасқа ие болды. Бейнелеу өнеріндегі символизм мен концептуализм кейбір суретшілер шығармаларында таңба немесе сызықтар арқылы визуальды-көркем түп нұсқаға айналды. Әбдірашид Сыдыхановтың таңбамен салынған суреттері Қазақстанның кескіндемелік өнерін символизм мен концептуализмге бағыттайды. Қазақстанның рулық таңбаларының графикалық символдарының семантикасы мен эстетикасын зерделеген көркем шығармаларында Ә.Сыдыханов өзіндік қолтаңбасымен ерекшеленеді. Суретші өз еңбектерінде ежелгі түркі белгісі – таңбаны жетік пайдаланды.Ал, суретші Амандос Ақанаевтың көркем туындылары күрделі композициялық, трагедиялық психологизмге толы. Суретші А.Ақанаевтың ішкі жан дүниесінен туындаған еңбектері бейбітшілік аңсаған халықтың арманымен ұштасып жатты. «Бұл тынымсыз әлем» атты шығармасында жауыздық, қайғы-қасірет кеңінен суреттелген. А.Ақанаевтың «Мәңгі өлмеу туралы поэма» шығармасында О.Сүлейменовтың портреті сомдалған.

Суретшілер еркін ойлау, түйсіну, сезіну арқылы өзіндік көркем туындыларын жасауда. Атап айтсақ, Қ.Хайрулиннің «Жел ызыңы», А.Бапишевтің «Төрт пайғамбар», А.Қазығұловтың «Дала мадоннасы» сияқты көркем туындылары суретшілердің тақырыпты түйсінуі, сезінуі арқылы суреттелген.

Қазіргі бейнелеу өнері еркін ойлауға жол ашты, тарих бетінің талай жасырын ақтаңдақтары көркем шығарма ретінде дүниеге келді.Қазақстанның суретшілерінің қол жеткізген табыстары бүкіл әлемдік мәдени кеңістіктен көрінуде. Жаңа ғасыр суретшілері бейнелеу өнерінің беделін арттыра беретіні анық.