- •050608 - Экология мамандығының студенттеріне
- •Пән бағдарламасы (силлабус)
- •3. Курстың пререквизиттері
- •4. Курстың постреквизиттері
- •5. Курстың қысқаша мазмұны
- •6. Курстың мазмұны
- •7. «Су қорларын қорғау» пәні бойынша сөж тапсырмаларын
- •8. Әдебиеттер тізімі
- •Қосымша әдебиеттер
- •Дәрістер курсы
- •1 Су қорларын қорғау пәнінің мақсаттары мен міндеттері
- •2 Қазақстанның су қорлары және оларға сипаттама
- •2 Кесте - Су ресурстарын қолданудың орташа көрсеткіші, %
- •3. Оңтүстік аймақ: Сырдария, Талас, Шу өзендерінің бассейні.
- •Сөж тапсырмасы Су қорларын рекреациялық мақсатына қолдану.
- •3 Су қорларының сапалық және сандық өзгерістері
- •2 Ластағыш заттардың түрлері мен шығарылуы.
- •Сурет 1- Ағызынды суларды тазарту сызбасы
- •4 Балық шаруашылығы және тұрмыс- шаруашылығына арналған су қорлары
- •5 Беттік суды ластанудан қорғау шаралары
- •6 Жерүсті су сапасының мониторингісі
- •3. Байқау пункттерінде створлардың орнын белгілеу
- •7 Қалыптасудың гидрологиялық факторлары және беттік судың сапасын бағалау әдістері
- •Практикалық-зертханалық сабақтар
- •1 Тақырып: су қорларына жалпы сипаттама. Басқарудың негізгі принциптері
- •Сурет Су ресурстарын ұлттық деңгейде басқару
- •Су қорларын басқару неге керек?
- •2 Тақырып: іле-балқаш бассейнінің жағдайы
- •3 Тақырып: жер беті суларын қорғау шаралары
- •4 Тақырып: әр түрлі су қолдану орындарынан шығатын сарқынды сулардың мөлшерін есептеу
- •1 Кесте. Әртүрлі өндіріс салаларының су пайдалану нормалары
- •2 Кесте. Әр өндірісте душ (жаңбыр су) қолданылатын жұмыстардың пайыздық есебі.
- •5 Тақырып: сарқынды сулардағы ластаушы заттардың шоғырлануы
- •2. Тұрмыстық сарқынды сулардағы қалқып жүрген заттардың шоғырлануын анықтау
- •6 Практикалық жұмыс: жалпы сарқынды сулардың канализациялық жүйесі
- •7 Тәжірибелік жұмыс: сарқынды сулардың су
- •8 Тақырып: сулардың лабораториялық анализ үлгісін алу және оларды консервациялау
- •9 Тәжірибелік сабақ: судың температурасын және сутегі көрсеткішін анықтау
- •10 Тәжірибелік сабақ: табиғи суда қалқып жүрген
- •11 Тәжірибелік жұмыс: құрғақ қалдықты гравиметриялық әдіспен анықтау
- •12 Тақырып: иодомерлік титрлеу арқылы судың перманганаттық тотығуын анықтау
- •13 Тақырып: судағы оттегінің қажеттілігін анықтау
- •14 Тақырып: табиғи сулардың уақытша кермектілігінің мөлшерін анықтау
- •Кермектігіне қарай, судың сапалық сипаттамасы
- •15 Тақырып: суды тұссыздандыру және тұщыландыру
- •12.2 Суды тұзсыздандырудың және тұщылаудың ион алмасу әдісі
- •12.3 Суды тұщыландырудың электродиализ әдісі
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қарастырылатын сұрақтар:
- •Рефераттық жұмыс және баяндамалар тақырыптары:
- •Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі:
- •Қорытынды бақылау сұрақтары
- •Глоссарий
- •Мазмұны
7. «Су қорларын қорғау» пәні бойынша сөж тапсырмаларын
тапсыру және дайындау үрдісі
№ |
Сабақтың тақырыбы |
СӨЖ тапсырмаларының тақырыптары |
Тапсырманың мақсаты мен мазмұны |
Ұсынылған әдебиеттер |
Бақылау түрі |
Тапсыру мерзімі |
Бағалау бал дары |
1 |
Пәннің мақсаты мен міндеті 1. Су қорларын қорғау бойынша зерттеулердің дамуы 2.Қазақстандағы су қорларын қорғау жүйесі
|
Жердің су ресурстарына сипаттама 1. Дәріске дайындалу. 2.Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу
|
1. Су ресурстарына сипаттама беру. 2. Табиғаттағы судың айналымын және оның түрлерін анықтау.
|
НӘ -1,2,6,7. ҚӘ- 1,2,3. |
1. 1 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 1 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы |
1,2 апта |
0,9
0,9 |
2 |
Пәннің мақсаты мен міндеті 1.Судың ластануының табиғи және жасанды көздері. 2.Судың ластануымен байланысты экологиялық мәселелер. |
Тіршіліктегі судың маңызы, оның ішінде организмдегі судың рөлі 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу. |
1. Суды шектеуші фактор ретінде оқып үйрену. 2.Суға бейімделуіне байланысты организмдердің жіктелуін қарастыру. |
НӘ -1,2,3,4,5. ҚӘ-1,2. |
1. 2 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 2 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы. |
3 апта |
0,9
0,9 |
3 |
Құрлықтағы су қорлары, олардың сипаттамасы 1.Қазақстанның су қорлары, оларды қолдану
|
Қазақстандағы су қорларының негізгі су экожүйесіне сипаттама 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу
|
1. Қазақстандағы су қорларының негізгі көздерін анықтау. 2.Қазақстандағы су ресурстарының қазіргі жағдайын бағалау жолдарын оқып үйрену. |
НӘ– 1,2,3,4,5. ҚӘ – 1,2,3.
|
1. 3 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 3 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы. |
4 апта |
0,9
0,9 |
4 |
Құрлықтағы су қорлары, олардың сипаттамасы 2.Судың негізгі тұтынушылары және олардың сипаттамасы 3 Су қорларын рекреация мақсатына қолдану. |
Сумен жабдықтау және суды тұтыну 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс - тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
1. Негізгі су тұтынушылар және олардың сипаттамасымен танысу 2. Оның негізгі міндеттерін анықтау.
|
НӘ – 1,2,3. ҚӘ – 1,3. |
1. 4 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 4 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
5 апта |
0,9
0,9 |
5 |
Су қорларының сапалық және сандық өзгерістері 1.Су қорларының ластану көздері 2.Ластағыш заттардың түрлері мен шығарылуы 3.Ластағыш заттардың көшу формалары |
Судың химиялық құрамының қалыптасуы. 1. Дәріске дайындалу 2. Іс - тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
1. Судың биологиялық қалыптасу факторларын анықтау. 2. Судың антропогендік қалыптасу факторларын анықтау. |
НӘ – 1,2,3. ҚӘ – 1,3. |
1.Рефераттардың баяндамасын тындау. 2. 5 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 3. 5 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
6 апта |
2,0
0,9
0,9 |
6 |
Балық шаруашылығы және тұрмыс - шаруашылығына арналған су қорлары 1.Балық шаруашылығы және тұрмыс- шаруашылығына арналған су тоғанындағы ластағыш заттардың мейлінше шектелген шоғырлану шегі 2. Судағы ластағыш заттардың мәндерін бақылау 3. Табиғи су сапасын қалаландырудың әсері. |
Судың химиялық құрамы 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс - тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
1. Табиғи суды көп компонентті ерітінді ретінде қарастыру. 2. Судағы басты иондармен және судың кермектілігімен танысу.
|
НӘ – 1,3,6,7,8. ҚӘ – 2,1,3. |
1. 6 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 6 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
7 апта |
0,9
0,9
|
7 |
Беттік суды ластанудан қорғау шаралары 1. Судың сапасын шектеу 2. Ауызсуға және тынығуға арналған су ағындарындағы судың құрамына және қасиетіне талаптар. Улы заттар үшін мейлінші шектелген шоғырлану шегі 3. Беттік суды ағын сулармен ластанудан қорғау ережелері |
Судың физикалық-химиялық қасиеттері 1.Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу. |
1. Судың физикалық-химиялық қасиеттерін оқып үйрену. 2. Су сапасына қойылатын жалпы талаптарымен танысу. |
НӘ – 1,3,6,7,8. ҚӘ-1,3. |
1. 7 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 7 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы. 3. Аралық бақылау |
8 апта |
0,9
0,9
10,0
|
8 |
Құрлықтағы су мониторингіcінің негізгі міндеттері 1. Әсерлесу күйін және алдын ала болжауды бағалау. 2.Мониторинг қызметінің міндеттері
|
Су ресурстарының мониторингісі және гидросфераны қорғау. 1.Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
1. Сулардың температуралық режимі, тұтқырлығы мен тығыздығы, мөлдірлігі мен жарық режимі тұздылығы, аэрациясын оқып үйрену. 2. Судың ОБПК-сы және ОХПК-сы анықтау. |
НӘ – 1,3,5,6,7,8 ҚӘ – 1,3, |
1. 8 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 8 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
9 апта |
0,9
0,9 |
9 |
Құрлықтағы су мониторингісінің негізгі міндеттері 3. Байқау және мониторинг нүктелерін таңдау. 4. Су қорларының сапасын алдын-ала болжау әдістері. |
Су сапасының жалпы көрсеткіштері. 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу
|
1. Химиялық құрамы бойынша суды жіктеу. 2. О.А. Алекин жіктеуімен танысу. |
НӘ – 3,6,7,8. ҚӘ –1,2,3. |
1. 9 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 9 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
10 апта |
0,9
0,9 |
10 |
Су ағыны және су қоймаларының жіктелуі. 1. Су ағынының кластары.
|
Табиғи сулардың құрамының жіктелуі. 1. Дәріске дайындалу. 2.Іс-тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
1. Судың ластануының негізгі түрлерімен танысу. 2. Гидросфераның ластануының экологиялық зардаптарын анықтау. |
НӘ – 1,6,7,8. ҚӘ – 1,3. |
1.10 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру.
|
11 апта
|
0,9
10,0 |
11 |
Су ағыны және су қоймаларының жіктелуі. 2. Судың сапасы және өзен, көл суларын қолдану мүмкіндіктері.
|
Су ресурстары ластануының негізгі көздері. 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
1.Өндірістік және ағызылымды сулардың сипаттамасымен танысу. 2. Қазақстан су экожүйелерінің басым ластаушыларын анықтау. |
НӘ – 1,3,5,6,7,8 ҚӘ –1,2. |
1. 11 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 11 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
12 апта |
0,9
0,9 |
12 |
Су ағыны және су қоймаларының жіктелуі. 3.Ағын суларды сұйылту. Ластағыш заттарды тасымалдау. Жіберілетін судың шектелген мөлшерін анықтау.
|
Су ресурстарының ағызылымды сулармен ластануы. 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс - тәжірибелік сабаққа дайындалу
|
|
НӘ -1,2,6,7. ҚӘ- 2. |
1. 12 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 12 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
13 апта |
0,9
0,9 |
13 |
Су ағыны және су қоймаларының жіктелуі. 1. Су ағынының кластары. 2. Судың сапасы және өзен, көл суларын қолдану мүмкіндіктері. 3.Ағын суларды сұйылту. Ластағыш заттарды тасымалдау. Жіберілетін судың шектелген мөлшерін анықтау. |
Ағызылымды суларды тазартудың негізгі әдістері. 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс - тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
|
НӘ -1,2,6,7 ҚӘ- 2. |
1. 13 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 13 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
14 апта |
0,9
0,9 |
14 |
1. Су объектілерін құнсызданудан қорғау. 2.Кіші өзендерді қорғау. 3.Су қорларын қорғаудың құқықтық негіздері.
|
Гидросфераның өздігінен тазаруы. 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс - тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
|
НӘ -1,2,6,7 ҚӘ- 2,4,
|
1. 14 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. 2. 14 тапсырма бойынша жазбаша бақылау жұмысы.
|
15 апта |
0,9
0,9 |
15 |
1. Су объектілерін құнсызданудан қорғау. 2.Кіші өзендерді қорғау. 3.Су қорларын қорғаудың құқықтық негіздері.
|
Жерасты және грунтты сулардың маңызы. 1. Дәріске дайындалу. 2. Іс- тәжірибелік сабаққа дайындалу.
|
|
НӘ -1,2,6,7 ҚӘ- 2,4 |
1.15 тапсырма бойынша жұмыс тапсыру. Аралық бақылау |
15 апта |
0,9
10,0 |
