11 Тәжірибелік жұмыс: құрғақ қалдықты гравиметриялық әдіспен анықтау

Мақсаты: Құрғақ қалдықты гравиметриялық әдіспен анықтау.

Тапсырма: Судың құрғақ қалдығы ондағы жалпы еритін минералдық заттардың, аз болса да органикалық заттарды мөлшерін анықтау үшін Жалпы қалдық-сүзгіден өткізбеген суды 110 С дейін, тұрақты массаға айналғанға дейін қыздырып кептірілген қалдық.

, сипаттайды.

Жалпы сипаттама.

Судың құрғақ қалдығы ондағы жалпы еритін минералдық заттардың мөлшерін, аз болса да органикалық заттарды, сипаттайды. Бұл құрғақ қалдыққа, қайнату температурасы 110 С болғанда, бумен ұшып кетпейтін заттар да жатады. Жалпы құрғақ кептірілген тұнба-табиғи судағы еріген тұздардың және басқа қосындылардың концентрациясын көрсетеді. Жалпы және тығыз қалдық-тұнбадағы биоорганикалық қоспалардың мөлшерін сипаттайды. Жалпы қалдық-сүзгіден өткізбеген суды 110 С дейін, тұрақты массаға айналғанға дейін қыздырып кептірілген қалдық.

Құрғақ немесе еріген тұнба қалдық судағы минералды тұздарды және ұшпайтын органикалық қосындыларды сипаттайды. Бұл қалдықты алу үшін үлгіні қағаз сүзгіден өткізіп барып буландырады, осыдан кейінгі тұнба-қалдық.

Ыстықпен кептірілген тұнба-қалдық деп судағы биоорганикалық қоспаларды көрсететін тұнба-қалдықты айтады. Ол белгілі мөлшерлі суды буландырғаннан кейінгі қалдықты 80°С ыстықта кептіргеннен қалған қалдық.

Ыстықта кептірілген: суда еріген тұздардың құрақ қалдығы және ыстықта кептірілген жалпы құрғақ қалдық болып екіге бөледі.

Біріншіде, алған суды буландырар алдында қағаз сүзгіден өткізеді, екіншісінде сүзгіден өткізбей суды буландырып қалған қалдықты тұрақты массаға дейін кептіреді. Еріген қалдық судағы тұздардың мөлшерін сипаттайды. Ауыз суға арналған су қоймаларындағы судың құрғақ қалдығы 1000 (г/л) аспауы керек. Ал бұл талаптан асып кетсе, ол суды тұщылау әдісінен өткізу керек. Құрғақ қалдык, негізінде хлоридтерден(С1), сульфаттардан кұрылады. Хлоридтердің ЗЖЖК (ГЩК)-сы ауыз суда 350 мг/л, сульфаттар 500 м/гл-ден аспауы шарт. Жұмыстың мақсаты: мөлшері алдын ала белгілі судағы гравиметриялық әдіспен еріген заттардың мөлшерін анықтау.

Реактивтер және жабдықтар: суды буландырып кептіретін фарфордан жасаған шәшке, өлшеуіш пипеткалар, воронка, зертханалық конус тәрізді колбалар (250-300 мл сыйымдылығы), аналитикалық таразы.

Жұмыс барысы: 1. Фарфор шәшкесін таразыға өлшейді (таразы көрсеткішін жазып алады). Қағаз сүзгіден өткізген суды (50 мл) ыдысқа құйып алады. Су кұйған шәшкені су буландыратын (водяная баня) аспапты ыдыста буландырып, содан кейін кептірігіш шкафка салып, 110°С тұрақты массаға дейін кептіреді. Алған материалды формула бойынша есептейді:

X = (М- М,) х 100/yмг/л

М, — құрғак тұнба қалдықпен шәшкенің массасы, мг.

М, — бос шәшкенің массасы, мг.

ү — анализге алған судын мөлшері мл.

Алған анықтамаларды төмендегі кестеге түсіреді

Бақылау сұрақтары:

1. Бос шәшкенің массасы (М2)

   Буландырылғаннан кейінгі шәшкенің массасы (М,)

   Анализге алған судың мөлшері

   Құрғақ қалдық мг/л.

   Құрғақ қалдық қандай заттармен анықталады?

2. Қатты ыстықта кептірілген жалпы қалдық пен кептірілген құрғақ қалдықтардың айырмашылығы неде?

Бос шәшкенің массасы (М2)	Буландырылғаннан кейінгі шәшкенің массасы (М,)	Анализге алған судың мөлшері	Құрғақ қалдық мг/л.

3. Ауыз суда құрғақ қалдық қандай мөлшерден аспауы керек?

4. Құрғақ қалдықтар негізінен қандай тұздардан тұрады?

5. Ауыз судағы хлоридтер мен сульфаттардың ЗЖЖК мөлшері қандай?

6. Құрғақ қалдықтарды анықтаудың принциптерін атап көрсет.