- •Студенттің оқу - әдістемелік жиынтығы
- •Силлабус
- •1. Мейірбике ісі кафедрасы туралы мәліметтер:
- •Пәннің саясаты:
- •2. Бағдарлама Кiрiспе
- •Пререквизиттер мен постреквизиттер
- •Пәннің қысқаша мазмұны
- •Дәрістердің тематикалық жоспары
- •Тәжірибелік сабақтың теаматикалық жоспары
- •Соөж - тематикалық жоспары.
- •Сөж тематикалык жоспары
- •Оқу және оқыту әдістері:
- •Ұсынылған әдебиеттер тізімі:
- •Оқу және оқыту әдістері:
- •Білімді бағалау ережесі мен критериялары.
- •Түрлі бақылау бойынша рейтингтік балдарын үлестіру.
- •Сөж бағалау кестесі
- •Оқушылардың білімін бағалау критериялары
- •Студент білімін бағалау
- •Дәрістер жиынтығы
- •1 Кредит
- •Өмір этикасы немесе Биоэтика.
- •2 Кредит
- •Тәжірибеліқ сабақтарға арналған әдістемелік кеңестері
- •1 Кредит
- •2 Кредит
- •Студенттердің оқытушылармен бірге өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік кеңестер
- •2 Кредит
- •Студенттердің өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік кеңестер
- •1 Кредит.
- •2 Кредит
- •Тест тапсырмалары.
- •045. Биоэтикалық білімнің қоғамдық цивилизациялық негіздеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
- •046. «Христиандық биоэтиканың» католицизмнің ерекшеліктеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
- •Пәннің қамтамасыз етілген оқу- әдістемелік картасы Медициналық биоэтика Мейірбике ісі мамандығына арналған
Тест тапсырмалары.
Медицина және этика
001.Медицина мына пәндердің қатарына жатады:
жаратылыстану
гуманитарлы
пән аралық
002. Медицина кәсібінің негізін қалайтын пән:
экономикалық
дүниетанулық(гносеологиялық)
рухани
003. Дәрігердің кәсіби басты мақсаты болып ... табылады:
Адам өмірін сақтау және қорғау
Дәрігерлік мамандығына әлеуметтік сенім арту
Әріптестерінің құрметі
Метариалды жағдайы
004. Дәрігердің кәсіби этикасының ерекше белгісі болып ... табылады:
ауытқу тәртіпке құқығы бар ережелер
моральдік принциптерді және тәртіп шарттарды саналы түрде меңгеріп алуға
кәсіби этикалық нормаларға қылмыстық жауапкершілігі
жеке корпоративті қызығушылығын сөзсіз бағындыру қажеттілігі
белгілі ауруға медициналық ғылымының қызығушылық приоритеттері
005. Медицина мен этиканы байланыстырады:
адам оқылатың зат ретінде
тексеру әдістері
адамдар арасындағы қарым-қатынасының шиеленіп кетуінің ұйғару ережелері
адам тәртібінің механизмдерін үйрену және оны басқару
адамның қаржы жетістіктерімен хабардар болу
006. Ғылым ретінде этиканың дұрыс анықтамасы:
этика – бұл тірі жандар арасындағы қарым-қатынас жайлы ғылым
этика –бұл табиғат және рухани ара-қатынас жайлы, сенім принциптері туралы ғылым
этика –бұл адамдар ара-қатынасындағы өшпенділік минимизировалы туралы ғылым
этика –бұл қоғамда өзін қалай ұстауды үйрену туралы ғылым
007. Жалпы этикалық оқуның қатынасы мен кәсіби биомедициналық этиканың сипаттамасы:
регулятивтік
анықтаушы
ақпараттық
олардың арасында байланысы жоқ
Медициналық қызметті реттеу формалары
008. Медициналық қызметтің әлеуметтік реттеу формасына жатпайды:
этика
адамгершілік (мораль)
этикет
құқық
өнер
009. Құлықтылық – бұл мынаны анықтайтын түсінік:
адам тәртібінің формалары мен субъективті реакциясының қарым-қатынасы
күнделікті өмірде мейірімділікке, өмірдің барлық сынағына бейімделігі
философияның бір түрі
сенімнің мәдениеттен бөлініп шығуы
адамның басқа бір адамға көмек көрсету қабілеті, мәдени-тарихи феномені
010. Этикет – бұл тәртіптің бір формасы:
әлеуметтік және мәдени ара-қатынастағы ерекше шарттарды мойындау
дәстүр
ерекше шартты сыпайлық
табиғат және рухани арақатынастар жайлы құлықтылық принциптер туралы ғылым
адамның әлеуметтік ортаға бейімделуі
әлеуметтік субординацияға аса мән беру
011. Адамгершілік бұл ....
адамдар сенімі мен «жақсы-жаман» критерийлернің мәдени бөлігі
ғылыми дәлелдердің түрі
философиялық оқу
конституция мен заңдарды қатал сақтау
санасыз ұжымның формасының міндеттілігін көрсетіп тұрады
ақыл ойыны
қоғамның жетілуінің заңдарына қатысы бар ғылымның бір аймағы
012. «Құқық» түсінігі мына мағынадан басқа барлығына тән:
үкіметтік биліктің жұйесінің элементі
адамды адам үкімімен жазалау мәжбүрлігі
адам мен адам арасындағы әлеуметтік байланыс құбылысы
«Рухани тәрбиенің» ықтиярлығы
кез келген қызмет түріне байланысты мемлекеттік заңның жиынтығы
құқықтану ғылымы
адамдарды жазалау мен қастандық жасау жеке қалауы
013. Медициналық адамгершілік реттелуінің құқықты реттелуден айырмашылығы:
әрекет тандаудың еркіндігі
мамандық себептің жеңілдігі
қылмыстық жауапқа тартылмайды
әлеуметтік қолдауы
ақшаға қызығушылықтың артуы
014. Биомедициналық этика мен медициналық құқық мынандай жағдайда болу керек:
тәуелсіз
медициналық құқық приоритетті
биомедициналық этиканың приоритетті
биомедициналық этика – медициналық құқықтың критерийлерінің әдептілігі
медициналық құқық биомедициналық этиканың әдеттілігін анықтау керек
015. Кант бойынша адамгершілік пен құқықтың ара-қатынасы тұрады:
адамгершілік құқыққа бағынады
адамгершілік пен құқық бір-біріне қарсы тұрмайды немесе туыстық рухани сферада болады
адамгершілік құқыққа қарсы тұрады
құқық этикаға бағынышты
016. Неміс психиатры және философы К. Ясперс «Қылмыстық үкімет» феноминін былай түсінеді:
заңда халықтың құқықтары айтылған
адам іс-әрекеттерініңи еркіндігін заңдастыру
рухани нормаларға қарсы үкімет заңдары
адамдарды құқық нормаларын орындатуға арналған аппарат
Жалпы және кәсіби биомедициналық этиканың негізгі түсініктері
017. Биомедициналық этикада адам құндылықтары анықталады:
жасымен өмір сүріп болған жылдары
психикалық және физикалық толыққандылығымен
ұлттық және нәсілдік тиесілі болу
қаржының жағдайы
тұлғаның қайталанбастылығы мен ерекшелігі
018. Адамның ар-намыс түсінігі мынадан басқа бәрін өз ішіне алады:
адамның физикалық және психикалық ерекшеліктері
айтылған сөзге мән беру
терең ойлану
істелген әрекеттеріне жауапкершілік сезіну
әлеуметтік келіп шығу тегі
ішкі жан дүниесі
күнәға қатысы жоқ
таңдап алған принциптерге сеніммен қарау
019. Адамның «абыройы» мына көрсетілген мағыналардың барлығынан басқа:
әрекеттер мен көз қарастардың тазалығы
құдайға сену және беәне
денсаулық
адам ағзасының физиологиялық сипаттамасы
еркіндік
экономикалық және қаржылық жетістік
қоғамға әйгілі болу
өзіне өзі сенім арту, баға беру
адамның таланты мен қабілеттерінің артықшылығы
адамның өмірге ерекше көзқарасы
020. Сенімді «әділеттік» анықтамасына кіреді:
әділеттік – материалдық байлық пен ақшаны орынды жұмсау
әділеттік – бұл тепе-теңдік
әділеттік – бұл заңның жаманға жақсымен жауап беруі
әділеттік – адамдар арасындағы қарым-қатынасты реттеу принципі
әділеттік – бұл «жақсы» мен «жақсылықтың» қатынасы
әділеттік – ситуациялық пайда, өрекет, нәтиже
021. Жақсылық бұл төменде келтірілген қайсысынан басқасы:
жақын адамға дер кезінде көмек көрсету және дайындау
ең қымбат есептелінетін қайырымдылық
жеке денсаулық
жамандықтың қарама-қарсысы
абсолютты еркіндік
қол жетпес арман
мүлік және жеткілік
пайда әкелетін нәрсе
жақсылықты жап-жақсы білу
022.Жамандық бұл төменде келтірілген қайсысынан басқасы:
адамды қудайдан алыстату
өлім
қылмыс және заңсыздық
адам өміріне зиянды
жаратушының шарттарын бұзушылық
сенім нанымына байланысты
бақытсыздық пен бәлеге алып келетін
пайда және табыс әкелетін
интелектуалды фикция
023. Жақсылық пен жамандықтың ара-қатынасы аяқталады:
жақсылық жеткілікті және мағыналы
жақсылық жамандықтан бөлек және тәуелсіз өмір сүреді
жамандық жеткілікті
жамандық жақсылықтың жоқтығы
жақсылық пен жамандықтың айырмашылығы жоқ
жақсылық пен жамандық өз ара келісімге келеді
024. Қарыз-бұл күшіне ендіретін....
кәсіби міндеттерін
уақытты бұйырады
рухани адамды ар намысқа талаптандырады
қоғамдық прогресстің идеологиялық негізделуі
қолбасшының бұйрығын
екіжақты пайдалы
жақын адамдардың талаптарын
025. Адамның ар-ұятына аталғандардың барлығынан басқасы:
өтелмеген қарыз үшін уайымдау
жақсылық пен жамандық туралы ішкі дүниесі
категорниялық императивтің талаптары
жамандықтан бас тартып, жақсылыққа ұмтылытын сенім-наным
әрекеттердің сапасын ой таразысына салу
міндеттілікке бағытталған сенім өмірі
психикалық бұзылушылықтың белгілері
026. Бостандық озбырлықтан ерекшеленеді:
істелген әрекеттеріне жауапты болу
адамның кұнәларын мойындау
адамның не істегісі келетінмүмкіндігін мойындау
адамды сенім заңдарына бағындыруды басқара алмау
сенімді өмір сүруге адамның индифференттілігі
027. Бостандық болып табылады:
адамның өзі қалаған жұмысымен айналысуы
өнерге бейім болуы
табиғат заңдарымен
қоғамдық өмірдің заңдарымен
сенімді өмір сүруге бейімделу
адам табиғатының қасиеттері
адамның өзгерген түйсігін тосың басыбайлықтан босату
рухани-этикалық шектеулігін құптамау
адам заңдарының негізі
028. «Қанағат» сөзі аталғандардың бәрінен басқа:
талаптарды қанағаттандыру
азап шегуден құтылу
биологиялық адаптациялық функция
ақыл-ой жемісі
әлеуметтік топтың көзқарасының айтылуы
ауру
029. Әділеттіліктің дұрыс анықтамасын таңдаңыз:
ақылмен және сезіммен
тараптайтын және түсіндіретін
әлеуметтік және әлеуметтік емес
мүлтіксіз және анық
030. Сенімді өмір сүретін адамның артықшылығы:
а) утопиялық наным
б) адам қабілеттері
в) жоғары билікті басқау
г) байлық
д) интеллектулды ойшылдық
е) адамның өмір сүруінің мақсаты мен маңызын білу
ж) кәсіби мойындандырылған
031. Сенімді идеал –бұл:
ең жоғарғы жаратылыстың бейнесі
кәсіби шеберлігінің бейнесі
дана адам (ақылды)
басқа адамның өмірі үшін өзінің өмірін қиған адам
ұлы отанның президенті
думалық фракцияның қолбасшысы
032. Қайырымдылық бұл...
көмекке мұхтаж жандарға өз еркімен көмек беетін ұйым
платонов ұсынысы
тепе-теңдік нәтижесі
тіл жақсы маманы
көзеген мақсатты қанағаттандыру
033. «Мейірім» түсінігі басқасынан бәрін кіргізеді:
қайғыру сезімі мен түсінігі
мұхтаж жандарға дер кезінде көмектесу
мейірімділігімен
адамның кез келге өтінішін орындауға дайын
Жалпы этикалық теория және кәсіби биомедициналық этиканың тарихы
034. Дәрігердің кәсіптік этикасы мына этикалық теорияның түріне жатады:
антропоцентристтік (натуралды-прогматикалық)
онтоорталықты (идеалистикалық-донтологиялық)
ұзақ аралықты алып жатады
035. Этикалық антропоцентризммен келісе отырып адамның іс-әрекеті мен тәртібін ажыратады:
әлеуметтік топтың көзқарасымен
адамның тума биологиялық және материалдық таланттарымен
адамгершілік
кәсіби міндеттермен
ұлттық көзқарастармен
жаратушының қалауымен
036. Этикалық антроцентризммен келісе отырып адамның іс- әрекеті мен тәртібін ажыратады:
әлеуметтік топтың көзқарастарымен
адамның материалдық жағдаймен
тума биологиялық жағдайлармен
адамгершілік қарызбен
кәсіби міндеттерімен
ұлттық көзқарастарымен
жаратушының қалауымен
037. Консервативті этикалық дәстүрдің биомедициналық этикада 2 негізгі оқуын ажыратады:
а) гедонизм
б) христиандық дәстүрлі дүниетану
в) прагматизм
г) Кант этикасы
д) фрейдизм
038. Либераллды позиция биомедициналық этикаға сүйенеді:
а) ветхозаветті (көнерген) адамгершіліктің
б) Ф.Ницще оқуына
в) прагматизмге
г) стоицизмге
д) платонизмге
039. Биомедициналық этиканың тарихи және логикалық модельдерімен мына кәсіби этикалық қалпын ажыратуға болмайды:
Гиппокарт моделін
Парацельса моделін
деонтологиялық моделін
биоэтика
фашисттік медицина
040. Гиппократ моделінде биомедициналық этиканың негізгі принципы болып табылады:
зиян тигізбе
өлтірме
ғылым көзқарастарының приоритеті
тұлғаның автономияның приоритетті
041. Парацельстің дәрігерлік этикасының негізгі принципы болып табылады:
жақсылық жаса
өтірік куәгер болма
ұрлама
«білім-күш»
тұлғаның автономиялық принципі
042. Дәрігер – науқас арасындағы деонтологиялық моделдің негізгі принципі болып табылады:
қарызынды өте
тым сүйсініп кетпе
дәрігерлік құпияны сақта
әріптесіне көмектес
араласпау принципі
043. Биоэтиканың қазіргі заманның кәсіби моралінің принципі:
«Қарізді өтеу» принципі
«Зиян тигізбе» принципі
ғылыми приоритет принципі
науқасқа лайық құрмет принципі
араласпау принципі
044. «Американдық биоэтика» - ның ерекшеліктері аталғандардың бәрінен басқа:
ғылыми-орталық базаларының жетік болуы
биоэтика бойынша ғылыми зерттеу орталықтарының болуы
ХХ ғасырдың 60-70 ж. АҚШ-та болған қоғамдық-саяси оқиғалар
«Науқастар құқықтарны жайлы билля»-ның түзілуі мен науқастардың құқығын қорғау
діни мәдениет құндылықтарының сақталуы
рухани плюрализм, нигилизм, релятивизмнің таралуы
«Ашық кемел еркін нарық» арқылы медицина қызметі а/ы табыс табу, экономикалық арақатынастар жүйесі
