9.Феадальная раздробленасць. Месца і роля беларускіх зямель у барацьбе з крыжацкай агрэсіяй і набегамі ардынцаў (канец хіі – пачатак хііі ст.).

Феадальная раздробленасць–працэс падзелу раннефеадальных дзяржаў на ўдзельныя княствы.Асаблівасцю феадальнай раздробленасці ў Полацкім княстве было тое, што міжусобная барацьба вялася за дамінаванне на дадзенай тэрыторыі.Найбольш моцным стаў Менскі ўдзел.ен праводзіў актыўную палітыку, накіраваную на ўзмацненне і пашырэнне тэрыторыі княства, імкнуўся аб’яднаць усе беларускія землі вакол Менска.Кіеўскія князі арганізавалі некалькі паходаў супраць князя Глеба.Паглыбленне феадальнай раздробленасці суправаджалася міжусобнымі войнамі.Дробныя князі таксама прагнулі самастойнасці і са сваімі землямі і дружынамі выходзілі з-пад улады кіраўнікоў удзелаў.ўсе краіны, якія сталі на шлях феадалізму, у сваім развіцці прайшлі тры стадыі:ад раннефеадальных дзяржаў праз перыяд феадальнай раздробленасці да стварэння цэнтралізаваных дзяржаў.Такім чынам, феадальная раздробленасць была заканамерным этапам эвалюцыі феадальных краін.асноўных прычыны феадальн.раздробленасци:1)паліт.,звязана з наяўнасцю ў раннефеадальным грамадстве васальнай залежнасці.2)эк.,была абумоўлена панаваннем натур. Гаспадаркі.Феадальная раздробленасць мела станоўчыя і адмоўныя вынікі.На 1этапе падзел вялікіх княстваў на асобныя ўдзелы ствараў спрыяльныя ўмовы для росту гарадоў, развіцця рамёстваў і культуры, удасканалення натуральнай гаспадаркі. Перманентнае вядзенне разбуральных міжусобных войнаў стала адмоўна адбівацца на гаспадарчым жыцці.Толькі напрыканцы ХІІ ― пачатку ХІІІ ст. пад пагрозай знешніх ворагаў на беларускіх землях сталі праяўляцца тэндэнцыі да палітычнай і эканамічнай кансалідацыі.

10.Духоўнае жыццё ўсходніх славян у эпоху ранняга Сярэднявечча. Прыняцце хрысціянства і распаўсюджванне пісьменнасці.

Культура народаў у перыяд ранняга сярэднявечча ў многім вызначалася рэлігійнымі ўяўленнямі. Дахрысціянскай рэлігіяй насельніцтва на бел.землях было язычніцтва—вера ў многіх багоў. Сярод багоў былі:Пярун -бог грому і маланкі,Вялес- бог жывёлагадоўлі,гандлю, багацця,Ярыла - бог урадлівасці і вайны,Дажбог- бог Сонца і інш.наспела неабходнасць у прыняцці новай рэлігіі, якой на землях усходніх славян стала хрысціянства.Хрысціянства прыйшло на тэрыторыю Бел.пасля таго, як у 988 г. муж Рагнеды кіеўскі князь Уладзімір ахрысціў сваіх падданых.Хрысціянства ў Полацку было прынята прадстаўнікамі вышэйшай знаці ўслед за афіцыйным увядзеннем яго ў Кіеве.Пасля прыняцця хрысціянства у 992 г. узнікла епархія ў Полацку, а ў 1005 г. -у Тураве. Распаўсюджанне новай веры садзейнічала развіццю на землях Бел.пісьменнасці і адукацыі.Пры царквах і манастырах перапісваліся кнігі і адкрываліся школы. У бел.гарадах вялося летапісанне. У 50-я гады ХІ ст. у Полацку быў пабудаваны Сафійскі сабор. Сярод помнікаў старажытнага мураванага дойлідства можна назваць Спаскую царкву ў Полацку,Каложскую царквы ў Гродне. Вядомым помнікам абарончага дойлідства канца ХІІІ ст. з’яўляецца Белая вежа. Хрысціянства прынесла на бел.землі змены ў норавах.Прыняцце хрысціянства было станоўчай з’явай, якая паўплывала на змены маральных каштоўнасцяў усходніх славян, пашырыла іх эк. і паліт.зносіны з інш. краінамі, спрыяла развіццю культуры, літаратуры, мастацтва.Хрысціянская вера выпрацоўвала і прыкметна ўзмацняла ў беларусаў міласэрнасць, гуманнасць.Такім чынам, культура беларускіх зямель у перыяд ранняга сярэднявечча вылучалася высокім узроўнем развіцця.