7.Станаўленне раннефеадальных дзяржаўных утварэнняў усходніх славян. Кіеўская Русь.

У IX—XII стст. ва усходних славян зараджауся феадальны гаспадарчы уклад—способ вядзення гаспадарки.Ён быу звязаны з узникненнем маёмаснай няроунасци сярод сялян-абшчынникау и расслаеннем их на бедных и багатых.Адбывауся насильны захоп зямли родаплемянной знаццю и ператварэнне свабодных абшчыншкау у залежных сялян. Залежных людзей называюць чэлядзь.Сярод залежных сялян вылучаюцца тыя, якия поунасцю згубили сваю асабистую вольнасть, и па свайму стану были рабами—холопами.Буйныя землеуладальники усё больш актыуна захопл1вал абшчынныя земл11 ператварали их у сваю уласнасць—феод.Феадал—уладальник пэунай колькасци мясцовых зямель—князь разам са сваей дружынай збирау з падуладнага насельництва данину—натуральны падатак прадуктами.Цэнтрам сядзгбы— двара феадала — зъяуляуся дабротна абгароджаны двор, на ем будавауся гаспадарски дом.Дружынники князя магли атрымаць ад яго права збору даходау з пэунай тэрыторыи.Паступовае расслаенне грамадства на пануючыя вярхи и залежныя низы у IX— XII стст. было звязана з зараджэннем феадальнага гаспадарчага укладу и сведчыла аб зараджэнни раннефеадальнай дзяржавы.Такой старажытнарускай дзяржавай усходних славян з'яулялася Киеуская Русь, што склалася у другой палове IX — першай палове X ст. И иснавала як адносна адзиная да пачатку XII ст. .

8.Полацкае і Тураўскае княствы ў іх – хі ст., іх узаемаадносіны з Кіевам і Ноўгарадам.

Полацкае княства з цэнтрам у горадзе Полацку.Полацк займаў вельмі выгаднае геаграфічнае становішча. Заходняя Дзвіна ў той час з’яўлялася часткай шляху, па якім ішоў міжнародны гандаль Візантыі і Арабскага халіфата з усходнеславянскімі княствамі і скандынаўскімі краінамі. Ён меў назву шляха «з варагаў у грэкі». Займаючы на гэтай важнай воднай магістралі фактычна цэнтральнае месца, Полацк з умацаванага паселішча хутка ператварыўся ў моцны транзітны і гандлёвы цэнтр. Полацкае княства было першай дзяржавай на беларускiх землях, паколькi Полацкая зямля мела ўсе неабходныя атрыбуты дзяржаўнасці. 1.Тэрыторыю.2.Насельніцтва,3.Органы кіравання.4. Войска.5. Законы.6. Падатковая сістэма. Такiм чынам, Полацкае княства стала першай дзяржавай на беларускіх землях, якая па ўзроўню развiцця не саступала iншым моцным княствам таго часу – Кiеўскаму i Наўгародскаму. Тураўскае княства. У басейне ракі Прыпяць у Х ст. на аснове племяннога саюза дрыгавічоў утварылася Тураўскае княства. Упершыню цэнтр княства г. Тураў згадваецца ў "Аповесці мінулых гадоў" пад 980 г. Першым летапісна вядомым князем гэтай дзяржавы быў Тур, ад яго імя, згодна летапісу, насельніцтва празвалася тураўцамі.Тураўскае княства таксама мела выгаднае геаграфічнае становішча, паколькі праз яго тэрыторыю праходзілі міжнародныя гандлёвыя магістралі. Тураўскае княства да 80-х гадоў Х ст., заставалася самастойным, а ў 980-я гады трапіла ў залежнасць ад Кіева. Грамадска-палітычны лад у Тураве меў свае асаблівасці. На развіццё Тураўскага княства вельмі адмоўна ўплывала адсутнасць сваёй правячай дынастыі.у 1142 г. Тураўскае княства страціла гарады Берасце, Драгічын, Клецк, Рагачоў, а ў 1155 г. — Мазыр.Такім чынам, у перыяд ІХ – ХІ ст. развіццё беларускіх зямель характарызавалася ўзнікненнем на іх тэрыторыі раннефеадальных княстваў-дзяржаў,для якіх быў уласцівы прынцып арганізацыі насельніцтва не на падставе кроўных сувязяў, а па тэрытарыяльнай прыкмеце.Пазней працэс утварэння і развіцця дзяржаў-княстваў змяніўся феадальнай раздробленасцю.