3) Алладин

Бөлмелерді келесі қатарда нөмерлейміз

1 2 3

4 5 6

7 8 9

Егер сыйқырлы шамды 3 рет (ллл) пайдаланса, онда Алладин бастапқыда қай бөлмеде болғанына қарамастан 4,5,7,8 бөлмелердің бірінде болады.

1 2 3

• • 6

• • 9

Сақинаны және сыйқырлы шамды 3 реттен пайдалып (ккк ллл), Алладин 4,5,7 бөлмелердің бірінде болады.

1 2 3

• • 6

• 8 9

Комбинацияны (ккк ллл) тағы 2 рет пайдаланып Алладин 5 немесе 7 бөлмелердің бірінде болады.

1 2 3

4 • 6

• 8 9

1 2 3

4 • 6

7 8 9

Осылайша ллл ккк ллл ккк ллл ккк ллл жолымен мақсатына жетеді.

№10

1. Қауіпсіздік жүйесі деген не?

Қауіпсіздігі – бұл, берілетін, жинақталатын, өңделетін және сақталатын ақпараттың қоршаған ортаның әсерінен (адам мен табиғат) және сыртқы қауіптерден сақтайтын – бұзылуға қарсы тұрақтылығы мен кедергілерге қарсы тұратын қасиеттері.

Берілген ақпаратты қорғау процесінің трактовкасы негізінен ұйымдастыру шаралары мен техникалық әдістер және қорғау құралдырына сүйенеді.

Ақпаратты қорғау деп ақпараттық қауіпсіздікке төнген қауіпті болдырмау және оның кедергілерні жоюға арналған ұйымдастырушылық, құқықтық шараларды айтады.

Бұл жағдайда ақпаратты қорғауды қамтамасыз ету әлемдік дамудың қауіпсіздігін,мемлекеттердің, адамзат қоғамының, жекелеген адамдардың, табиғатты қорғауды қамтамасыз ететін глобальды процестермен теңдеседі.

Ақпараттық қауіпсіздік ұғымы адамның, қоғамның, табиғаттың қауіпсіздендірілген ақпаратпен қорғалуын екі түрлі қауіптен сақтандыру мүмкіндігін сипаттайды:  Құпиялардың жария болуы 

Ақпараттың (кездейсоқ не әдейі/ ақпараттық системаларға зиянды ықпалы: 

-Жекелеген адамның миына санасына және психикасына 

-Көпшіліктің миына, санасына 

-Қоғамдағы ақпараттық ортаға 

-Табиғи обьектілердің ақпаратты-сезімтал элементтеріне 

Жекелеген адамдардың, қоғамның, меелекеттердің ақпараттық қорғаудың негізгі обьектілеріне олардың қарамағындағы ақпараттық ресурстар мен ақпараттық системалардың құқығы мен тәуелсіздігін сақтау. 

2. Қарапайым орын алмастырулар шифрлары Шифрлау кезiнде шифрланатын мəтіннің таңбалары осы алфавиттiң немесе басқа алфавиттiң таңбаларымен алдын ала дайындалған ереже бойынша алмастырылады. Қарапайым алмастыру шифрында бастапқы мəтіннің əрбiр таңбасы осы алфавиттiң таңбаларымен барлық мəтін ұзындығында бірдей алмастырылады. Қарапайым алмастыру шифрлары бiралфавиттi қойылым шифрлары деп аталады.

3) Кодтық құлып

26 бірінші алфавитінің әріптерімен сәйкес сандардың сомасы бөлу кейін N қалған S (N) салайық (N = 1,2, ..., 26) 0≤S (N) ≤25.

Нөмірлері S арасында (1), S (2), ..., S (26) нөлге тең болса: S (T) = 0, содан кейін қалаған пернелер тіркесімі T-ТА әліпбиі алғашқы тізбекті хаттар болып табылады.

Нөмірлері S арасында (1), S (2), ..., S (26) нөлге тең болса, онда сол санының екі әрине бар: S (к) = S (м) (бұл K <м болжайды). содан кейін

Қалаған пернелер тіркесімі (K + 1)-ші және м-ші хатта аяқталатын бастап, әліпбиінің телімі болып табылады.

Обозначим через S(n) остаток от деления на 26 суммы чисел, которые соответствуют первым n буквам алфавита (n = 1,2,…, 26) 0≤S(n)≤25.

Если среди чисел S(1),S (2),…,S (26) есть нуль: S(t) = 0, то искомой ключевой комбинацией является цепочка первых t букв алфави-та.

Если среди чисел S(1), S (2),…, S (26) нет нуля, то обязательно найдутся два одинаковых числа: S(k) = S(m) (считаем, что k < m). Тогда

искомой ключевой комбинацией является участок алфавита, начинаю-щийся с (k + 1)-й и заканчивающийся m-й буквой.

№11

1. Желіде ақпаратты қорғаудың деңгейлері Желідегі ақпаратты қорғауды арнайы “шуыл генераторын” қолдану арқылы жүзеге асыруға болады. Оптоволокондық кабелдер электромагниттік өрістің әсерінен оқшауланған, және бұлар санкционирленбеген қосуларды таба алады.

• желіде бірнеше пайдаланушылардың жұмыс істеуі және олардың күнделікті ауысып отыруы, пайдаланушының аты мен пароль арқылы ақпаратты бөтен пайдаланушылардан қауіпсіздендіру жеткіліксіз;

• желіге көптеген потенциалдық каналдардың кіріп кетуі;

• эксплуатациялық процесте туындайтын аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі.

2) Шифрлаушы кестелер деген не? Шифрлаушы кестелер. Қайта өрлеу дәуірі басталғаннан бастап криптография да қайта дами бастады. Сол заманғы орын алмастыру шифрлары ретінде шифрлаушы кестелер пайдаланылған.

Шифрлаушы кестелерде кілт ретінде :

• кесте өлшемі;

• орын алмастыруды беретін сөз;

• кесте құрылымы ерекшеліктері пайдаланылады.

3) Телефон желісі *****Егер әрбір 993 абонент 99 абонентпен байланысты болса, онда ол үшін 993*99= 2 сым байланысы қажет болады,бүтін нөмір болмауы керек.

Жауабы: жүргізуге болмайды, мүмкін емес.

Если каждый из 993 абонентов связан с 99 абонентами, то для

этого потребуется 993 · 99=2 линий связи, которое не может быть целым

числом.

Ответ: нельзя.

№12

1. Ақпаратты қорғау және оның мәселелері .Өндірісте ЭЕМ базасының тиімді ақпараттық құрылымын құру мәселесі ақпаратты қорғауды ұйымдастыру мәселесінің бірі болып саналады. Бұл мәселе деректерді тұлғалық қорғау және жеке қорғау, жүйелік бағдарламаны арнайы бағдарламалармен қорғау сияқты сұрақтар жиынын құрайды. Сонымен деректерді қорғаудың бірінші түсінігі деректерді толық қорғау және оларға байланысты басқару сұрақтарын қамту. Толық деректерді сақтау мәселесі ұйымдастыру және техникалық аспектерден тұрады. Ұйымдастыру аспектісі келесі ережелерді құрайды:

• ақпарат басқалардың байланысы жоқ жерде сақталуы тиіс;

• өте керек ақпарат бірнеше жинақтауыштарда сақталуы тиіс;

• әр-түрлі есептерге жататын деректер бөлек атпен сақталуы тиіс;

• магнитті жинақтауштармен ережелерге сай байланыс жасалуы керек.

• Техникалық аспект әр-түрлі шектеулердің түрімен байланысты. Бұл аспект деректер базасын басқару жүйесінің құрылымына сай келуі және қолданушыға қолайлы болуы тиіс. Оларға:

• ескі және жаңа мәндер арасындағы байланысты сақтау мақсатында белгілі атрибуттарды жаңалау шектеулі;

• әлдебір диапазонда кеңістік көрсеткішінің мәнін сақтау шектеулі.

2. RSA схемасы . RSA шифрлау жүйесі. Бірінші болып және ең көп тараған ашық кілтті криптографиялық жүйе 1978 жылы RSA деп аталатын жүйе ретінде ұсынылған. RSA жүйесінің атауы жүйені құрушылардың авторларының бас әріптерінен алынған, олар Р. Ривеста, А. Шамира, Л. Адлеман. Ол өте көп қиын бүтін сандарды қарапайым көбейткіштерге жіктеуге негізделген.

RSA схемасы. RSA [Schn 96] шифрлау үшін де және қол қою үшін де қолданылады.

P және q – үлкен қарапайым сандарын таңдап аламыз. n = pq модуль болсын, келесі функция

(n) = (p-1)(q-1) – Эйлер функциясы.

Кез-келген 1 е(n) аламыз, ол ҮОБ(е, (n)) = 1.

Онда тек қана жалғыз

1 d (n) болады, ол ed(mod(n)) = 1 болады.

3) Бұзылған телетайп*****Телетайптың бұзылуына қарай алынған сөздерді топтарға бөліп, жіктеп жазамыз. Әрбір әріпті алмастырып отырамыз. Мысалы, Б әріпі {А, Б, В, Г} әріптерінің біріне алмасады.

Аз сөздері бар 2-ші және соңғы бағандардан сәйкес келетін ВЯЗ, ЭТАЖ деген сөздерді таптық. Енді 33 әріптің ішінен қолданылып қойған В,Я,З,Э,Т,А,Ж әріптерін бағандардан алып тастаймыз.

Мысалы 3-ші топта ГНОЙ, ГНОМ, ГРОМ деген сөздерді табуға болады. Бірақ кез келген әріп бір ақ рет қолданылуы тиіс.

Осылай жалғастырып біз мынадай сөздерді табамыз: БЫК ВЯЗ ГНОЙ ДИЧЬ ПЛЮЩ СЪЁМ ЦЕХ ШУРФ ЭТАЖ

№14

1. Антивирустар мен архиваторлар

Архиваторлар кішігірім файлдардың көшірмесін алуда қолданылады да барлық алынған көшірмелерді бір архивтік файлға жинайды. Олар файлды тығыздау амалын қолдану арқылы архивтік файлдар құрайды. Архиваторлар арасында кең тарағандары ARJ (Robert Jung), WinRar (Eugene Roshal), LH (Haruyasi Yoshizaki) және т.б. Олардың айырмашылығы жұмыс жылдамдығы мен жинақтау амалы және информацияны тығыздау дәрежесінде.

Архиваторлар-дискідегі орынды үнемдеу үшін айлдың көлемін кішірейтіп сақтауға мүмкіндік беретін программалар тобы. Олардың ішінде кең таралған архиваторлар тобына:

WinRar.exe- графикалық интерфейсті қолдану нұсқасы;

Rar.exe-мәтіндік режимдеу арқылы командаларды пайдалану тәсіліне арналған нұсқасы.

Антивирус(латын тілінен анти қарсы немесе кері, ал вирус у деп аударылады) антивирус аты айтып тұрғандай нұсқауларды яғни вирустардан, қауіпті тудырғыш программалардан қорғап, операциялық жүйе мен файлдардың ластануынан және қайсібір кедергісі көп кодтадан қорғайды. Антивирустер компьютерлік вирустерден сақтайды және оларды жоғалтады. Антивирустық программалар арасында кең тарағандары AIDSTEST, Dr.Web және Adinf АО “Диалог-Наука”(И.Данилов) жиынтығына кіреді, AVP – Anti Viral Toolkit PRO (Е.Касперский), және Norton AntiVirus (Semantec). Антивирустық программалар әртүрлі вирустар жиынтығында жұмыс істейді, сондықтан тексеру жүргізілмейді, сондықтан оларды бірге қолданады.

2. RSA шифрлау жүйесінің кілт сөзі (14 б)

RSA криптожүйесін Рон Ривест (Ron Rivest), Ади Шамир (Adi Shamir) және Леонард Адлеман (Leonard Adleman) 1978 жылы ойлап тапқан. Алгоритм үлкен санды жай көбейткіштерге жіктеу есебінің қиындығына сүйенген.

Алгоритмнің беріктілігі дискреттік логарифмді есептеудің қиындығы мен үлкен сандардың қиындығының мәніне негізделеді.

3) Таблица

 

Текст начинается с буквы Т, отмеченной черным кружком (хотя начинать читать можно с любого места). Листок с текстом следует раз так, чтобы буква Т приняла свое «естественное вертикальное» положение. Буква, оказавшаяся от Т справа (буква Е), будет второй бу искомого текста. Справа от повернутой нужным образом буквы Е находится К, и т. д. Путь, вдоль которого прочитывается текст, указан на рисунке.

Ответ.

ТЕКСТ ЧИТАЕТСЯ ВДОЛЬ ПО КРИВОЙ ПРИДУМАННОЙ ИТАЛЬЯНСКИМ МАТЕМАТИКОМ ПЕАНО

№15

1) Windows операциялық жүйесінің парольдық қауіпсіздігінің функциялары

Windows ХР операциялық жүйесінің парольдық қауіпсіздігі. Windows ХР қауіпсіздік жүйесінің негізгі бір компоненті қолданушылардың жазу тіркегіш диспетчері болып табылады. Ол қауіпсіздік жүйенің басқа компьютермен байланысын қамтамасыз етеді. Парольдар туралы мәлімет SAM берілгендер қорында сақталады. (SAM – “Security Acconnt Management Database”). Бұл база кез-келген компьютерде Windows NT операциялық жүйесінде болады. Онда Windows NT қолданушыларының аутентификациясы үшін қолданатын, жүйеге кірердегі барлық ақпараттар сақталады.

Windows NT операциялық жүйесінің парольдық қауіпсіздігі. Парольдар туралы мәлімет SAM берілгендер қорында сақталған. Олар Windows NT қолданушының аутентификация қызметін атқарады. Интерактивті немесе желіге кіру кезінде жүйеге енгізілген қолданушы парольдары бірінші хэшифрланады, содан кейін екінші шифрланады. SAM берілгендер қорында жазылған 16 байттық тізбекпен салыстырылады.