2 .2.1 Қарапайым екітактілі сұлба.

В класындағы компленетарлық транзисторлардағы қарапайым екітактілі күшейткіштің тірек сызбасын қарастырайық (2.5 суретті қара).VT₁ – n-p-n,VT₂ – p-n-p–типті транзисторлар.

 жүктеме эмиттерлік тізбекке қосылған,

    2.5 сурет                   яғни транзистор ортақ коллекторлы сұлба бойын-

 

ша қосылған, осыдан осы эмиттерлік қайталағыш токтың жоғары күшейту коэффициентімен қамтамасыз етілген қуат бойынша үлкен күшейту береді. Тыныштық режимінде екі транзистор да жабық, өйткені  U_эб = 0 ( В-класы).

 Кіріске айнымалы кернеудің оңжартытолқынын берген кезде  VT₁ – ашылады,  VT₂ – жабылады. Ток +Е₁ ‑ КЭ₁ ‑ R_ж ‑  – Е₁  ағады.

А йнымалы кернеудің теріс жартытолқынын берген кезде VT₁ – жабылады.  VT₂ – ашылады.  Ток  +Е₂ ‑ R_ж ‑ЭК₂ ‑ – Е₂ ағады.  Сонымен, сұлба екі тактіде жұмыс істейді: бірінші тактіде   VT₁ ашылады, екіншіде   ‑ VT₂, яғни, күшейткіштің шығысында екіполярлық сигнал пайда болады. Қуат бойынша күшейту коэффициенті  .

Бірақ сұлбаның кемшілігі оның сызықты емес өзгерістерінің коэффициентінің жоғары болуында. 2.6 суретте    біріктірілген жеткізу сипаттамасы келтірілген.

Шығыстағы оң және теріс жартытолқынды ұзақтығы сигналдың жарты

 2.6 сурет                                                           

периодынан аз (синусоиданың жартысы күшейтілмейді). Шығыс тогы  I_э импульсті сипатта болады, яғни өз спектрінде жоғары гармониктердің көп санына ие. Бұл әсіресе  U_шығ өте аз болғанда айқын көреді.                               

2.2.2 Жеке бастапқы ығысулы қуат күшейткіш.

К ернеу деңгейі ығысу сызбасындағы сызықты емес өзгерістерді жою үшін транзисторлардың базасына жеке ығысу енгізіледі (2.7 суретті қара).  VD₁ және  VD₂ диодтарда пайда болған  U* кернеудің түсуі координат басынан VТ₁ транзисторының жұмыс нүктесін солға, ал VT₂ – оңға ығыстырады

 

 

 

 

2.7 сурет  

 

Жеткізу сипаты түзу сызық                                                                                                                                                                                                              болады. Осыдан сызықты емес өзгерістер азаяды. Бұл диодтар әрқашан ашық, себебі қуат көздерінің  жалпы кернеуі    әрқашанда кіріс сигналынан қарағанда көп.

 

 

 

                                               

                                           2.8 сурет

 

Базалық тізбектегі кернеу бөлгіштікті трансформаторларсыз қуат күшейткішінің түрлерін қарастырайық (2.9 суретті қара). Мұндай сұлба қосымша симметриялы сұлба деп

аталады. Мұнда  R₁, R₂, R₃ – АВ класындағы                                   

                  2.9 сурет                 ығысу тудыру үшін қажетті кернеу бөлгіш.

                            

Мына шарт орындалуы керек   .  Ортадағы нүктенің потенциалы нөлге тең.

Екі транзистордың да базаларын айнымалы ток бойынша қысқартылған деп есептеуге болады және базалардың біреуіне кіріс кернеуін беру керек. Сигнал бір база бойынша екі транзисторға берілгендіктен, онда олар кезекпен істейді.  R₂ орнына көбінесе диодтар орнатады. Әр диодқа U*= 0,7 В кернеу келеді, ол АВ класының режимін қамтамасыз ететін ығысу тудырады.

Транзисторларды қосу сызбасы-ортақ коллекторлармен.

2.3 Операциялық күшейткіш