Рефлексия әдісі « Күн »

Тақтаға күннің дөңгелегі ілінеді, оқушылар ға сары, көк күннің тармақтары таратылады. Тармақшаларды күннің дөңгелекшелеріне жапсыру керек:

Сары түс – маған сабақ ұнады, көптеген ақпарат алдым.

Көк түс – сабақ ұнамады, себебі, пайдалы ақпараттар ала алмадым.

Рефлексия әдісі «Бір сөзбен » Оқушылар өздерінің көңіл күйін білдіретін 12 сөздің ішінен 3 сөзді таңдайды:

• Тынышсыздану Ашулану Қуаныш Немқұрайлылық.

• Қанағаттану Күш алу Іш пысу Қорқыныш Тыныш.

• Сенімділік Сенімсіздік Қ уану.

8.Әлеуметтік педагогиканың тәжірибелік бағыттары мен тәсілдеріне қысқаша шолу жасап, әлеуметтік-педагогикалық кеңес берудің іске асырылуын айқындаңыз (бастапқы 1-4 сұрақтардың жауабын жазуға болады.)

9. Классикалық психоанализ жасау жұмысын талдаңыз

10. Психоанализдің қолданылу техникасын мазмұндаңыз

ПСИХОАНАЛИЗ.Бұл бейсананы зерттеуді мақсат еткен психо-логияның бір бөлігі. Бейсана субъекттің жаңылыс сөздерінің, ассоциациялау, оқу, тыңдау кезіндегі қателіктерінің; қате әрекеттерінің (ұмыту, жоғалту, жасыру, адасу) және елестету өнімдерінің (ұйқы, қиял, сандырақ, арман және т.б.) жете түсінбеген мағыналарын анықтау негізіне сүйене отырып, белгілі әдістер жиынтығы арқылы зерттеледі.

“Психоанализ” терминін З. Фрейд 1896 жылы невроз этиологиясы жөніндегі мақаласында ұсынған. Бұған дейін ол “талдау”, “психиканы талдау”, “психологиялық талдау” және “гипноз талдауы” терминдерін қолданған болатын.

З. Фрейдтің өзі психоанализге мынадай анықтама берген:

біріншіден, басқаша қол жеткізпейтін психикалық үрдістерді зерттеу құралы;

екіншіден, осы зерттеуге негізделген невроз ауруын емдеу әдісі;

үшіншіден, осының нәтижесінде пайда болып, дамып және жаңа ғылыми ілімге жинақталған бірнеше психологиялық тұжырымдамалар.

Еркін ассоциациалар әдісі.Жанталдаушы жұмысының негізгі әдісі – еркін ассоциациялау әдісі. Клиентке ауызша нұсқаулар айтылады – жайғасып отырып не жатып, өзіңізді бос ұстап есіңізге түскен ойлар, қиялдар, сезімдер туралы бәрін түгел айтыңыз. Сіздің басыңызға қандай ой келді? Сіз нені сезіндіңіз? Сіз қалай сезінесіз? Сіз не ойладыңыз?

Клиент орынсыз немесе қажетсіз, ұсақ ассо-циациялардың, ойлардың, сезімдердің болмай-тынын түсінуі керек. Клиенттің міндеті: ой мен сөздің арасында үзілістің пайда болуына уақыт бермеу, не болса да сын елегінен өткізбей дауыстап айту. Маңызды не маңызсыз, жағымды не жағымсыз, үлкен не ұсақ, мақтанатын не ұялатын, қуантатын не қинайтын ойлар мен сезімдерді іште сақтап қалмай сыртқа шығару үшін емделушінің қолайлы сезімін, талдаушыға деген сенімін нығайтуға жағдай жасау керек.

Осы әдістің ең басты міндеті – қиналып, ұялып айтылған сөздерді, ойларды назарға алу. Сондай сөздер, ойлар бейсана түбінде жатқан дау-дамай-ларға жол ашып емделуші қинап жүрген сұрақтарға жауап береді. Клиент неғұрлым мұқияттылықпен, шындылықпен негізгі ережені орындаса, емделуінің соғұрлым нәтижелі болатыны анық.

Бұл тек еркін, анық сөйлей алатын адамдарға қолданылатын әдіс. Ассоциациялай алатын невротиктер аналитиктердің бірінші клиенттері.

Фрейд түсті бейсанаға апаратын “патша жолы” деп есептеген. Алғашқы үрдіске жататын түс көру механизмдері (алмастыру, қоюландыру, символдау) бейсананың басқа да көріністерінде қате әрекеттер, қате сөздер, қате жазулар, қате оқулар табылады, олардың қызметтері мен құрылымдары тең келеді.

Емін-еркін ассоциациялар-Клиент емін-еркін болып, ойындағы түрлі көріністерді дауыстап айту.« «Ассоциациялар» ұғымы – психология ғылымындағы көне ұғымдардың бірі. Бұл термин Платон мен Аристотельдің еңбектерінде кездеседі. Ассоциациялардың құрылу заңдылығын ғасырлар бойы психологияда ең басты нәрсе еді. Мысалы адам бір затқа қарай отырып оның иесін есіне алады. Өйткені бұрынырақта олар бір мезгілде қабылданса олардың мидағы іздері арасында өзара байланыс, яғни ассоциация пайда болған. З.Фрейд ассоциацияларды санасыз түрдегі іс-әрекеттерді зерттеуге жол табу үшін қолданған. Бұл үшін ассоциациялар еркін болуы тиіс. Яғни сананың қабылауынан тыс болады. Психоанализдің басты үрдісі осылай туған. Емделуші адам бей-жай күйде (жатқан қалпы) ойына келген нәрсенің барлығын емін еркін айту, миында туындаған ойлар алуан түрлі болсада өз ассоциацияларын сыртқа шығаруы тиіс болды. Емделуші кедергіге тап болғанда мүдіре бастады бір сөзді бірнеше рет қайталап ойындағыны еске түсіру мүмкін еместігін айтты. Бұл жердегі Фрейдтің болжамы: Ауру адам өзінің кейбір құпия ойларына еркінен тыс қарсылық танытады. Сонымен қатар мұны ол санасыз түрде өз ырқынан тыс жасайды. Бұл әдістің мәні мынада: психоаналитик емделушінің көрген түстерін талқыға салады. Фрейдтің есептеуінше, түс көру қаншалықты бос көріністер болғанымен, оның «сценарийі» – бұл түстің бейне-белгілері арқылы қанағаттандырылатын түпкі тілек-қалаулар коды. Бұл болжамына өзі таңырқаған З.Фрейд оның тіпті қандай жағдайда туындағанын да есіне сақтап қалады.

Еркін ассоциацияларды әдісінің жүргізлуі:

• клиентке ауызша нұсқаулар айтылады;

• жайғасып отырыңыз немесе жату;

• дененіңізді бос ұстаңыз, басыңызға келген ойлар, қиялдар, сезімдер туралы бәрін түгел айтыңыз;

• Сіздің басыңызға қандай ой келді? Сіз нені сезіндіңіз? Сіз қалай сезінесіз? Сіз не ойладыңыз?

Бұл әдісті қолданудағы маңызды жайттар:

• Клиент орынсыз немесе қажетсіз, ұсақ ассоциациялардың, ойлардың, сезімдердің болмай-тынын түсінуі керек.

• Клиенттің міндеті: ой мен сөздің арасында үзілістің пайда болуына уақыт бермеу, не болса да сын елегінен өткізбей дауыстап айту.

• Маңызды не маңызсыз, жағымды не жағымсыз, үлкен не ұсақ, мақтанатын не ұялатын, қуантатын не қинайтын ойлар мен сезімдерді іште сақтап қалмай сыртқа шығару үшін емделушінің қолайлы сезімін, талдаушыға деген сенімін нығайтуға жағдай жасау керек.