24.Берілген ик спектрдің сипаттамалық жолақтарына сәйкес келетін топтарды анықтап, көрсетілген затты анықтаңыз.

Бұл спектрде бірінші затЕкінші зат

Лидокаин

1 спектрде С-Н 1470-1380см^-1,С=O 1758.73см^-1

2 спектрде С-Н 1470-1380см^-1, С=O 1600-1550см^-1, N-H 1350-1200 см^-1

25.Келтірілген ик спектрдің сипаттамалық жолақтарына сәйкес келетін топтарды көрсетіп, берілген затты анықтаңыз.

Жауабы: Винилкапролактам-Гидроксиэтилакрилат

N-винилкапролактам 2-гидроксиэтилакрилат

3396.26 см^-1 – синглетті, N-H, I=0.2

2924.05-2854.74 см^-1 – дублетті, -СН₂ топтары бар екенін көрсетеді, І=0.35

1727.86 см^-1 – синглетті, -ORтобы, І=0.3

1612.71 см^-1 – синглетті, көпмүшелі лактамдар

1479.10, 1441.28, 1422.65 – мультиплетті, -СН₂ топтары

1351.40-1332.85 см^-1 – синглетті, СН₃-СО- тобы, І=0.3

26.Ик спектрге қарап, полимердің қандай түріне жататындығын анықтап, берілген затты анықтаңыз.

Жауабы: 1. ПАК2. ВЭЭГ-НИПААМ 3. [ВЭЭГ-НИПААМ]ПАК

Полиакрил қышқылы

1395-1365см^-1 – СН₃ тобы

1420—1290 см^-1 – =CH тобы

1690—1635 см^-1 – С=С (алкен топтары)

1650—1590 см^-1 – NH₂ тобы

1775—1650 см^-1 – C=O тобы

27.Ик спектрді қандай затқа тән екенін анықтаңыз және топтарын толқын ұзындығына сәйкес келетіндігін атап көрсетіңіз.

Жауабы: ПВС-крахмал

Формулалары: Поливинил спирті-

Крахмал-

2937,88-2911,28см^-1 арлығында - дублетті, -СH₂- тобы көрінеді, I=0.3 тең.

1732,86 см^-1 - синглетті, -OR тобы , I=0.5 тең

1422,47-1323,33 см^-1 – мультиплетті, -OHтобы, I=0.55

108858-102324 см^-1 –дублетті, 1,2-1,4 орынбасарлары бар

С-H тобы , I=1,0 өте жоғары интенсивтілік көрсетіп тұр.

28.Келтірілген ИК спектрдің сипаттамалық жолақтарына сәйкес келетін топтарды көрсетіп, берілген затты анықтаңыз.

Жауабы: Полиэтилен

Формуласы:

2947.36.23.03 см^-1 – мультиплетті, -СH₂- тобы көрінеді, I=100

1377.23, 1.795 см^-1- синглетті, алкенді топтардың барын білдіреді, I=100

725.27, 5.568 см^-1 – синглетті, (-СH₂-)_х тобы көрінеді,I=30

29.Көрсетілген ИК спектрдің сипаттамалық жолақтарына сәйкес келетін топтарды анықтап, көрсетілген затты анықтаңыз.

Жауабы: Ацетон

Формуласы:

1739,87 см^{-1 –}максимум нүкте көрінеді , бұл C=O тобын көрсетеді,

2966,65 см^{-1 -} альдегидтік топты көрсетеді^.

1369,52 см^-1 – CH₃- тобын көрсетеді.

30.ИК спектрге қарап, полимердің қандай түріне жататындығын анықтап, берілген затты анықтаңыз.

Жауабы: ПВХ

Формуласы:

2916,49-2850,9см^-1 - CH₂- тоы кездеседі,

1458,25 см^-1- CH- максимум жұтылу көрінеді

1269,21-1107,19см^-1- CCL- бар.

31. Полимерлердің өңделуі мен олардың ылғалдылығының өзара байланысын көрсетіңіз. Ылғалдылығы нормадан ауытқитын шикізатты өңдеуде ақаулардың алдын алу шараларын бағалаңыз.

Ұнтақтәрізді шикізатта ылғалдылықтың жоғары болуы, оның себілмелілігін нашарлатады, сонын салдарынан қондырғылар өндейтін бункерлерде материалдың тұрып қалуы болады, ол өз кезегінде көлемдік дозалаудың нақтылығын төмендетеді және машина қуат көзінің біркелкілігін бұзады.

Нашар себілмелілікке ие материалды таблеткалау кезінде таблетка массасының айтарлықтай өзгерісі байқалады.

Егер шикізатта ұшқыш заттар мен ылғалдылықтың мөлшері нормадан көп болса, өндеу процессінде полимер балқымасының ағуы жоғарылайды, себебі ылғалдылық пен ұшқыш заттар смазка ролін атқарады. Сондықтан да ылғалды полимерлі материалдар құрамында ылғалдылық пен ұшқыш заттары аз материалдарға қарағанда өндеуге жақсы қабілетті болып келеді. Дегенмен қысымда құю мен пресстеу кезінде балқыманың жоғары аққыштығы шикізат шығынына алып келеді, себебі формалаушы қуыстан ағып кетеді. Ылғалдылықтың артық мөлшерде болуы сонымен қатар полимер балқымаларының адгезиялы қасиеттерін де нашарлатады, нәтижесінде ылғалды шикізатты біліктеу кезінде валк бетінен материалдың бөлінуі байқалады.

Қажетті нормадан жоғары ылғалдылыққа ие полимерлер (мысалы, полиэтилентерефталат) балқу кезінде тез деструкцияға ұшырайды. Сонымен қатар балқыма массасында көптеген көпіршіктер түзіледі (мысалы, поликарбонаттарды өндегенде).

Көрсетілген факторлар бұйымның сапасына айтарлықтай кері әсер етеді. Жоғары ылғалдылыққа және ұшқыш заттары бар полимерлі материалдарды өндегенде бұйымның бетінде күміс түсті жолақ,дақтар, толқындылықтар, көбіктер және жарықтар пайда болады, мөлшерлі ақау және бұйымның қабатталуы байқалады. Ылғалды полимерлі материалдардан жасалған экструзионды бұйымдар кедір-бұдыр қабатымен ерекшеленеді. Ылғалды материалдарды каландрлегенде бұйымда көбіктер, кеуектер пайда болады, беткі қабаттың сапасын нашарлатады.

Шикізатта ылғалдың және ұшқыш заттардың көп мөлшері бұйымның физика-механикалық қасиеттеріне кері әсерін тигізеді: статистикалық иілу және созылту кезінде беріктілік төмендейді, екпінді тұтқырлықты азайтады, қаттылықты төмендетеді. Сонымен қатар, шикізаттың ылғалдылығының өсуімен бұйымның диэлектрлік қасиетін (электрлік тұрақтылығы, диэлектрлік өткізгіштігі, диэлектрлік жоғалтулардың тангенс бұрышы және т.б.) айтарлықтай төмендетеді.

Егер шикізаттың құрамында ұшқыш және ылғалды заттар нормадан аз болса, онда оның таблеткалануын жақсарту және балқыма аққыштығын жоғарылату үшін практикада материалды ылғандандыруды ацетон, спирт, сумен немесе басқа сұйықтықтармен жасайды. Ылғалдандыруды бөлме температурасында материалға суды немесе басқа сұйықтықты шашырату арқылы жүргізеді.

Егер шикізаттағы ылғалдылық нормадан жоғары болса, онда оны кептіреді. Кептіру үшін көп жағдайда қыздырғыш полкасы бар герметикалық жабық шкаф түріндегі кептіргіш камералар қолданылады. Кептіру процессі ыстық ауаның циркуляциясында немесе вакуумда жүргізіледі. Кептіру температурасы материалдың тотығу мүмкіндігімен шектеледі.