- •1. Өнім сапасының сандық көрсеткішін қалай сипаттауға болады. Анықтама беріп, мысал келтіріңіз.
- •2. Өнімнің сапа деңгейін бағалау әдістерін атаңыз. Оларға сипаттама беріңіз.
- •3. Сапа деңгейін қалай бағалауға болатындығына анықтама беріңіз және оның этаптарын атаңыз.
- •4. Кәсіпорында өнімнің сапасын бақылау және басқаруды ұйымдастырудың ерекшеліктерін түсіндіріңіз.
- •5. Тексерудің түрлерін атап, оларды сипаттаңыз.
- •6. Кірмелі тексеріс процесін мысал келтіре отырып түсіндіріңіз.
- •7. Кірмелі және жедел тексерістің өзара өзгешелігін көрсетіңіз.
- •8. Полимерлі материалдың құрамын сипаттай отырып, мысал келтіріңіз.
- •9. Термоэластопласттар туралы мағлұмат беріп, оларды мысал келтіре отырып сипаттаңыз.
- •10. Термопласттар мен реактопласттарға сипаттама беріп, олардың өзара өзгешелігін көрсетіңіз.
- •11. Ішкі және сыртқы жағындылардың өзара ерекшеліктерін көрсетіңіз.
- •12. Өндірілетін және тауарлық формалар, олардың өзара өзгешелігін атап көрсетіңіз.
- •13. Шикізатты кіруге арналған бақылауға үлгілерді алу және дайындау процесін сипаттаңыз.
- •14. Полимерлі материалдардың түйіршікті құрамына анықтама беріп, полимерлі бұйымға әсерін сипаттаңыз.
- •15. Түйіршікті құрамды анықтау әдістерін атап, олардың өзара өзгешелігін көрсетіңіз.
- •24.Берілген ик спектрдің сипаттамалық жолақтарына сәйкес келетін топтарды анықтап, көрсетілген затты анықтаңыз.
- •25.Келтірілген ик спектрдің сипаттамалық жолақтарына сәйкес келетін топтарды көрсетіп, берілген затты анықтаңыз.
- •26.Ик спектрге қарап, полимердің қандай түріне жататындығын анықтап, берілген затты анықтаңыз.
- •27.Ик спектрді қандай затқа тән екенін анықтаңыз және топтарын толқын ұзындығына сәйкес келетіндігін атап көрсетіңіз.
- •32. Шөгудің пайда болуының әр түрлі себептерін көрсетіңіз. Термопласттар мен реактопласттардың шөгуін анықтайтын әдістерді салыстырыңыз.
- •33. Ұшқыш заттар мен ылғалдылықтың мөлшерін анықтау әдістерін салыстырыңыз.
- •34. Шикізаттың қасиеттері мен өңдеу процестерінің шөгуге әсерін өзара байланыстырыңыз.
- •35. Термопласттар мен реактопласттардың термотұрақтылығы мен температуралық сипаттамаларының өзара байланысын көрсетіңіз.
- •Аморфты (а) және кристалды (б) термопласттар мен реактопласттардың (в) термомеханикалық қисықтары: і – шыны тәрізді немесе кристалды күй; іі – жоғары эластикалық күй; ііі – тұтқыраққыш күй.
- •Вик құралы:
- •Каргин таразысы:
- •36. Полимерлі материалдардың термотұрақтылығын бақылау үшін қандай сипаттамаларды қолдануға болады?
- •Полимердің ыдырау температурасын ұшқыш заттардың қысымының өсу кинетикасы арқылы (б) анықтаудың әдістемесінің және құралының схемасы (а):
- •37. Бұйымның қасиеті мен термотұрақтылығының өзара байланысын табыңыз.
- •38. Полимерлі материалдың төмен термотұрақтылығы мен термомеханикалық қабілетінің ерекшеліктеріне негізделген ақаулардың алдын алуын пайдалануды көрсетіңіз.
- •39. Балқыма аққыштығының көрсеткіштері мен ағу қисықтарының өзара байланысын табыңыз.
- •40. Балқыма аққыштығын анықтау әдістерін бағалаңыз.
- •41. Полимерлі материалдың аққышты мен оның қасиеттерінің арасындағы байланысты табыңыз.
- •42. Реактопласттардың спецификалық сапа көрсеткіштерін қалай бағалауға болады?
- •43. Реактопласттардың аққыштығы мен қатаю жылдамдығын қалай бағалауға болады?
- •44. Материалдарды таблеттеу процесін талқылап, сыртқы факторлардың таблеттеу процесіне әсерін салыстырыңыз.
- •45. Реактопласттарды өңдеудің технологиялық режимдері мен технологиялық сипаттамалардың арасындағы байланысты жаса.
- •46. Пластоэластикалық сипаттамалардың негізінде резина қоспаларының сапасын қалай бағалауға болады?
- •47. Пластометриялық әдіс арқылы каучук пен резина қоспаларының иілгіштік қасиеттерін қалай түрлендіруге болады?
- •49. Резина қоспаларының вулканизациясы реограммасының негізінде резинаның қасиеттерін қалай бағалауға болады?
- •50. Полимерлі материалдарды идентификациялау әдістерін бағалап, бір полимерді негізге ала отырып түрлендіріңіз.
- •52. Тығыздықты анықтау әдістерін салыстыра отырып, олардың өзара байланысын жасаңыз.
- •53. Резина қоспаларының сапа көрсеткіштерін бақылау нәтижелерінің көмегімен технологиялық режимдерге түзетулерді қалай жасауға болады?
- •55. Олигомерлі полиуретанды композициялардың спецификалық сапа көрсеткіштерін қалай бағалап түрлендіруге болады?
- •56. Масс-спектрометрия әдісі арқылы қандай мүмкіндіктер жасауға болатындығын түсіндіріңіз.
- •57. Материалдың сусымалдылығын қолдана отырып, полимерлі материалдың сапасын бағалау жолдарын жасаңыз.
- •58. Рентген-құрылымдық сараптау әдісімен полимердің кристалдық құрылымын қалай жасауға болады?
- •59. Төмен себілмелі тығыздықты материалды өңдеу кезінде бұйымның сапасын жақсарту үшін және өнімділікті арттыру мақсатында қандай шарттарды пайдалануға болатынын атаңыз.
- •60. Бұйымның қасиеті мен көлемдік сипаттамалардың арасындағы байланысты қалай жасауға болады?
Полимердің ыдырау температурасын ұшқыш заттардың қысымының өсу кинетикасы арқылы (б) анықтаудың әдістемесінің және құралының схемасы (а):
1 – сыналатын материал бар сынауық; 2 – кран; 3 – сынапты манометр; 4 – термостат; 5 – термометр.
І – «температура-уақыт» тәелділігі; ІІ – «ұшқыш заттар қысымы-уақыт» тәуелділігі.
37. Бұйымның қасиеті мен термотұрақтылығының өзара байланысын табыңыз.
Полимерлердің бір физикалық күйден екіншісіне ауысуы, осы ауысулардың ерекшеліктері, сонымен қатар полимерлердің термотұрақтылығы осы материалдарды өңдеу процестерінде маңызды рөл ойнайды. Себебі бұл сипаттамалар алдын ала қыздыру және пластикация сатысында және қалыптау мен салқындату сатыларында полимердің күйін анықтайды. Шынылану және жұмсару температуралары бойынша алдын ала кептіру мен қыздыру температураларын таңдайды және бұйымдардың жылутұрақтылығын бағалайды.
Термотұрақтылығы төмен полимерлі материалды өңдегенде термодеструкция нәтижесінде балқыманың тұтқырлығы төмендейді немесе жоғарылайды (полимердің тігілуі жүреді). Тігілу полимер тізбегіне қатаңдық береді де, бағдаралану дәрежесін және соған байланысты құймалы және экструзионды бұйымдардың анизотропиясын арттырады. Кейде термиялық ыдырау дайын бұйымдардың бетінің қараюы мен көбіктердің түзілуіне алып келуі мүмкін. Термодеструкция бұйымдардың беріктілік қасиеттеріне кері әсер етеді.
Термодеструкция нәтижесінде үлдіртүзілудің температурасы мен уақыты төмендейді, жабындылардың физика-механикалық қасиеттері, кейде сәндік қасиеттері нашарлайды.
38. Полимерлі материалдың төмен термотұрақтылығы мен термомеханикалық қабілетінің ерекшеліктеріне негізделген ақаулардың алдын алуын пайдалануды көрсетіңіз.
Тақ мен Ткр интервалы тар полимердің өңделу жағдайларын жақсарту екі жолмен жүзеге асырылуы мүмкін:
- Пластификаторлар қосу;
- Модифицирлейтін қоспаларды (Тақ төмендетеді) немесе тұрақтандырғыштарды қосу (Ткр төмендетеді).
Аталған қоспаларды полимерді алу кезінде де, композицияны құру кезінде де қосса болады.
Өңдеудің жоғары температураларын қажет ететін материалдардың пластикация уақытын төмендету үшін шикізатты алдын ала Тб (Тақ) температурасына жақын температураға дейін қызыдырып алу керек. Егер алдын ала қыздыруға қарамастан қыздыратын элементтердің қуаттылығы берілген температуралық режимді ұстап тұруға жеткіліксіз болса, онда балқыманың температурасын пластикациялық цилиндрдің бетін асбестпен жауып, жылу шығынын азайтуға болады.
Тұтқыраққыш күйге тез ауысатын полимерлерді қысыммен құю жағдайында полимердің құю жүйелерінде ерте қатып қалмауы үшін қалып температурасын жеткілікті жоғары дәрежеде ұстап тұру керек.
Жылутұрақтылығы төмен материалдарды экструзия және қысыммен құю кезінде сығылу дәрежесі аз (1,5-1,8) және бір немесе 2 зонасы бар (салу және тығыздау немесе тек тығыздау) салқындатылатын бұрамдықтарды қолданған ыңғайлы. Пластикациялық цилиндрден шығарда балқыманың температурасын термопарамен реттеген дұрыс.
Термотұрақтылығы төмен полимерлерден жасалған жабындыларды инертті ортада немесе вакуумда қалыптаған дұрыс.