- •Жалпы гигиена пәні бойынша емтихан сұрақтары
- •1.Гигиена- алдын алу пәні жөнінде анықтама беріңіз
- •2.Гигиенаның мақсаты мен міндеттері. Аурудың екіншілік, үшіншілік алдын алу шараларын нұсқаңыз
- •3.Гигиенаның әдістерін атаңыз
- •4. Қоршаған орта факторларының қолайсыз әсерлерінің алдын алуда күнделікті және алдын алу жөніндегі санитарлық бақылаудың рөлін сипаттаңыз
- •5.Гигиенаның қысқаша даму тарихын сипаттаңыз
- •9.Тұтынушылар құқығын қорғау басқармасының санитар дәрігері жұмысын ұйымдастырудың негіздерін түсіндіріңіз
- •10.Санитарлық ағарту жұмыстарының формалары мен әдістері. Халық арасында санитарлық-эпидемиологиялық жұмыс өткізу шараларын түсіндіріңіз
- •11.Тұтынушылар құқығын қорғау басқармасының қызметтің құрылымы. Санитарлық-гигиеналық және санитарлық-эпидемияға қарсы шараларды нұсқаңыз
- •12.Гигиеналық норматив, қағидалары. Нормалаудың басымдылығын көрсетіңіз
- •13. Гигиеналық норматив қағидаларын атап көрсетіңіз
- •14.Қоршаған орта факторларын бөлу принциптерін атаңыз
- •16.Микроклимат түсінігіне анықтама беріңіз. Микроклимат көрсеткіштеріне мысал келтіріңіз
- •17.Ауаның жоғарғы және төменгі температурасының ағзаға әсерін гигиеналық жағынан бағалаңыз
- •18.Ылғалдылықтың гигиеналық маңызына түсініктеме беріңіз. Ылғалдылық түрлерін,өлшеу бірлігін түсіндіріңіз
- •19.Ауа қозғалысының гигиеналық маңызына түсініктеме беріңіз
- •20. Жел раушаны» оның қосалқы гигиеналық маңызын гигиеналық ашыңыз
- •21.Барометрлік қысымның гигиеналық маңызына түсініктеме беріп өтіңіз. Ағзаға жоғары және төменгі барометрлік қысымның әсерін талдаңыз
- •22.Бөлменің оптималды микроклиматын қамтамасыз ету бойынша шаралар негізінде микроклимат көрсеткіштерін гигиеналық нормалау шараларын бағалаңыз
- •23.Микроклимат түрлерін атаңыз: комфорттық, дискомфорттық қыздыратын және салқындататын. Олардың айырмашылықтарын анықтап, ағзаға тигізетін әсерлерін табыңыз
- •25.Микроклиматтық жағдайлардың қолайсыз әсерін алдын алу бойынша шараларды негіздеңіз
- •26. Ауаның температурасын, ылғалдылығын және қозғалу жылдамдығын анықтау
- •27.Жылытудың әртүрлі жүйлерінің артықшылығы мен кемшілігін түсіндіріңіз
- •28.Көрінетін жарықтың ағзаға әсерін сипаттаңыз. Бөлмені рационалды жарықтандырудың маңызы.
- •29.Бөлменің табиғи жарықтануын анықтайтын факторларды атап көрсетіңіз
- •30.Бөлменің табиғи жарықтануының көрсеткіштерін атаңыз.
- •31.Инсоляцияның гигиеналық маңызын сипаттаңыз. Инсоляциялық тәртіп түрлерін атаңыз.
- •32.Жасанды жарықтандыруға қойылатын негізгі гигиеналық талаптарды атаңыз.
- •33.Жасанды жарықтану түрлері мен көздерін атап, оларды сипаттаңыз.
- •34.Шамдардың түрлері. Жарықтандыру арматурасына қойылатын гигиеналық талаптарға сипаттама беріңіз
- •35.Люксметр аспабының жұмыс істеу принципін түсіндіріңіз
- •36.Судың гигиеналық маңызын сипаттаңыз
- •37.Жұқпалы және паразиттік аурулардың таралуындағы су факторының рөлін атаңыз
- •38.Судың табиғи химиялық құрамы мен химиялық ластануына байланысты ауруларды жіктеп түсіндіріңіз
- •39.Беткей және жер асты су көздеріне сипаттама беріңіз
- •40.Шаруашылық ауыз сумен қамтамасыз ету жүйелері: орталықтандырылған, орталықтандырылмаған су көздерінің айырмашылығын атаңыз
- •41.Суды пайдаланумен байланысты аурулардың алдын алу жөніндегі шаралар, санитарлық дәрігердің жұмыс істеу тактикасын түсіндіріңіз
- •42.Су көздерін санитарлық қорғау шараларына негіздеме беріңіз
- •43.Су сапасын жақсартудың негізгі әдістерін сипаттаңыз
- •44.Су сапасын жақсартудың арнайы әдістеріне сипаттама беріңіз
- •45.Судан сынама алу әдістерін атаңыз
- •46.Топырақтың гигиеналық маңызын ашыңыз
- •47.Топырақтың санитарлық жағдайының көрсеткіштерін сипаттаңыз
- •48.Топырақтың табиғи химиялық құрамымен, химиялық және биологиялық ластануымен байланысты болатын аурулардың алдын алу бойынша шараларды негіздеңіз
- •49.Жұқпалы және жұқпалы емес аурулардың дамуындағы топырақтың рөлін түсіндіріңіз
- •50.Топырақтың санитарлық-гигиеналық, токсикологиялық көрсеткіштері
- •52.Топырақтың санитарлық жағдайына «Хлебниковтың санитарлық саны» арқылы сипаттама беріңіз
- •53.Тұрғындардың тамақтану ерекшеліктерін есепке ала отырып, рационалды тамақтау қағидаларын анықтаңыз
- •54.Адамдарда тағамдық заттар мен әнергия қажеттілігін анықтау әдістерін бағалаңыз
- •55.Тамақтанудың құндылығын (жеке адамның және ұжымның) анкеталық, сұрау-салмақтық, есептеу, зертханалық, клиникалық, гигиеналық бағалау әдістеріне сипаттама беріңіз
- •56.Тағам статусының тиімділігін негіздеңіз
- •57.Еттің, сүттің және банка консервілерінің химиялық құрамы, тағамдық және биологиялық құндылығына гигиеналық бағалау жүргізіңіз
- •58.Еттің санитарлық сараптамасының әдістемелері: органолептикалық зер1ттеу, физико-химиялық сынамалар, бактериологиялық, гельминтологиялық зерттеу жұмыстарын қорытындылаңыз.
- •59.Жер учаскесін таңдауға, аурухананың құрылыс жүйелеріне, елді мекендерде епм орналастыруға қойылатын гигиеналық талаптарға сипаттама беріңіз
- •60.Ауруханалардың ішкі жоспарлануының ерекшеліктеріне гигиеналық баға беріңіз
- •61.Ауруханалардағы ауруханаішілік инфекцияның алдын алу шараларын негіздеңіз
- •62.Балалар мен жасөспірімдер гигиенасының мақсаты мен міндеттерінің мәнін ашыңыз.
- •63.Балалар мен жасөспірімдерідің физикалық дамуын гигиеналық бағалау әдістеріне талдау жүргізіңіз
- •64.Денсаулық анықтамасына, денсаулық топтарына түсініктеме беріңіз
- •65.Балалар мен жасөспірімдердің дене тәрбиесі, дене тәрбиесінің топтарын белгілеңіз.
- •66.Еңбек гигиенасы, міндеттері. Кәсіптік аурулардың алдын алудағы шараларды ұйымдастыру және жүргізу бойынша санитарлық дәрігердің қ олданатын тәсілдері мен амалдарын негіздеңіз
- •67.Өндірістік шаң туралы түсінік. Шығу тегі бойынша, түзілу әдісі бойынша, дисперстік құрамы бойынша өндірістік шаңның жіктелуіне анықтама беріңіз
- •68.Өндірістік зиянды фактор шуға анықтама беріңіз. Ағзаға шудың әсері. «Шу ауруының» спецификалық және спецификалық емес әсерінің арасындағы өзара байланысты табыңыз.
- •69.Жергілікті және жалпы өндірістік дірілге түсініктеме беріңіз, гигиеналық
- •70.Дірілді өлшеудің қазіргі заманғы аспаптары. Жұмыс істеу принципін түсіндіріңіз.
- •71.Жеке бас гигиенасы оқыту мақсаты мен міндеттерін негіздеңіз
- •72.Жеке бас гигиенасының адам өміріндегі мәнін ашыңыз
- •73.Тері гигиенасының адам өміріндегі ерекшелігіне сипаттама беріңіз
- •74.Әртүрлі аурулардың алдын алу жөнінегі ауыз қуысы гигиенасының маңызына сипаттама беріп, оны гигиенлық тұрғыдан бағалаңыз.
- •75.Киім және аяқ киім гигиенасының адам өмірі үшін маңызы.
69.Жергілікті және жалпы өндірістік дірілге түсініктеме беріңіз, гигиеналық
маңызына сипаттама беріңіз
Дірілд деп – адамның денесіне немесе оның жеке Механикаландырылған еңбек құралдарының кең қолданылуы, көлік құралдарының жүк
Дірілдің адам организміне әсері тербеліс процессінің физикалық сипаттамасына,Дірілдің жіктелуі Жұмыс орындарының дірілі - тұрған немесе отырған Локальді (жергілікті) діріл – қол машиниларымен және жабдықтарымен Пайда болу көзі бойынша мынандай категорияларға бөлінеді:
1 категория –(көліктік діріл) - өздігімен жүруші және
2 категория – (көліктік-технологиялық діріл) -өндірістік бөлмелердің, өнеркәсіптік
3 категория –(технологиялық діріл) – стационарлық машиналардың жұмыс
3 а категория - өндірістік бөлмелердің тұрақты
3 б категория – діріл генерациялаушы машиналар жоқ,
3 в категория – зауыттың басшылық бөлмелерінде, конструкторлық
Әсерінің бағыты бойынша жалпы діріл мынандай координаттарға бөлінеді:
Z - вертикальды жалпы діріл;X - алға-артқа бағыты бойынша горизантальді діріл;J - солға-оңға бағыты бойынша горизонтальді діріл;Спектрінің сипаты бойынша жұмыс орындарынағы діріл былайшы бөлінеді:
Жіңішке жолақты діріл -1/3 октавалықжолақтың біріндегі бақылау параметрлері
Кең жолақты діріл – осы талаптарға сай келмейтін Жиілік құрамы бойынша жұмыс орындарындағы діріл былайша ажыратылады:,төмен жиілікті -1-4Гц,орташа жиілікті 8-16Гц,жоғары жиілікті -31,5-63Гц
Уақыттық сипаттамалары бойынша жұмыс орындарының дірілі төменгідей бөлінеді:
тұрақты діріл – 1минуттан жоғары бақылау уақытында діріл
тұрақсыз діріл:
а) уақыт ішінде өзгермелі діріл – діріл жылдамдығының
ә) үзілісті діріл - оператордың дірілмен жанасуы
б) импульстік діріл - әрқайсысының ұзақтығы 1 сек
ЛОКАЛЬДІ ДІРІЛДІҢ ЖІКТЕЛУІ
Пайда болу көзі бойынша локальді дірілдің бөлінуі:
қозғалтқыштары бар қол машиналарынан (механикаландырылған қол аспабынан), машиналар
қозғалтқыштары жоқ қол аспаптарынан таралушы діріл
ӘСЕР ЕТУ БАҒЫТЫ БОЙЫНША ЛОКАЛЬДІ ДІРІЛДІҢ БӨЛІНУІ
Z – қолдыл қарын (предплечье) бойлай.
X – алақанды көлденең бойлау
J – қолдың басының сырт-алақан жақтарын бойлай
Спектрінің сипаты бойынша жұмыс орындарынағы дірілдің бөлінуі:
жіңішке жолақты діріл – 1/3 октавалық жолақтың біріндегі кең жолақты діріл – осы талаптарға сай келмейтін
Жиілік құрамы бойынша жұмыс орындарындағы діріл былайша ажыратылады:төмен жиілікті -8-16Гц,орташа жиілікті 31,5-63Гц,жоғары жиілікті -125-1000Гц
Уақыттық сипаттамалары бойынша жұмыс орындарының дірілі төменгідей бөлінеді:
тұрақты діріл – 1минуттан жоғары бақылау уақытында діріл тұрақсыз діріл:
а) уақыт ішінде өзгермелі діріл – діріл жылдамдығының
ә) үзілісті діріл - оператордың дірілмен жанасуы
б) импульстік діріл - әрқайсысының ұзақтығы 1 сек
Діріл ауруы дербес нозологиялық бірлік ретінде 50-ші жылдардың Көздің көруі. Діріл белгілі бір жиілік диапазонда және Вертикальді дірілдің әсерінен көру өткірлігінің өзгеруі 15 Гц Объектінің синусоидальды салыстырмалы кқозғалысына көздің бақылау қабілеті 1-2Сөз. Сөйлеп тұрған адамда қатты дірілдің немесе селкілдетудіңДірілдің әсерінде күрделі тапсырмаларды орындау тиімділігі(ұшқышткардыңКөлденең діріл немесе шайқалу (тербелу) вертикальді дірілге қарағанда Нерв жүйесі тұрғысынан өзгерістер дірілдің әсері және діріл Діріл ауруының клиникасында жетекші орынды акроспазм құбылысы болатынДірілдің ұзақ әсерінен бұлшық еттердің көлемі азайып, атрофиялық 1-ші – кешенді функциональдық басқаша құрылуы (кейін қайтымды2-ші – субкомпенсация кезеңі, ол дистрофикалық процесстердің дамуымен3-ші декомпенсация құбылыстары, ол дегенеративті-дистрофикалық процестердің басымдылығымен сипатталады.Рентгенологиялық тексерулерде сүйектер мен буындарда мынадай өзгерістер байқалады:Дірілдің ұзақ әсерінен бүйректердің және су-тұздық алмасу функцияларыДірілдің әсері есту органы мен вестибулярлы аппараттың функциональдыңӨндірістік дірілді гигиеналық бағалауды мына әдестермен жүргізеді:Нормалаушы параметрді жиіліктігін (спектрлік) талдаумен (анализбен);Нормаланушы параметрді жиілік (частотный) бойынша интегральды бағалау;Дірілді дозалық бағалау
