11. Гиппократ бойынша темперамент типтерінің әртүрлілігін салыстырыңыз.

Гиппократтың пікірінше, адамның тәнінде төрт түрлі сұйықтық болады: қан, шырын, сары және қара өт, олар дұрыс араласса — адамның дені сау, дұрыс араласпаса — сырқат болады. Ағзадағы сұйықтардың біреуінің басым болуы адамның темпераментін анықтайды. Сұйықтардың аттарына орайлас қойылган темперамент атаулары күні бүгінге дейін сақталып келеді.

холериктік темперамент – choie (өт)-, сангвинигтік темперамент -sanguis (қан), флегмативтік темперамент — рһlegma (шырын), меланхоликтік темперамент — melanos (қара өт) деген сөздерден алынған. Гиппократ темпераменттер белгілі мөлшерде адамның тұрмысына, ауа райы жағдайларына тәуелді болады деп санады. Мәселен, отырып жұмыс істейтіндердің денесінде флегма жинақталса, үнемі қимыл қозғалыстағыларда — өт көбейеді, темперамент те осыған сәйкес анықталады.

Гиппократтың пікірінше, адамның тәнінде заттардың біреуінің көп, кейбіреулерінің аз болуы – олардың бірімен-бірінің пропорциясы бұзылса, бірі екіншісінен артық, не кем болса, белгілі темпераменттің төрт түрінің біреуіне жататын болған. Мәселен, сангвиник темпераментіндегі адамдардың қаны басым келеді. Мұндай адамдар тез қозғыш, тез тыныштанғыш болып табылады. Меланхолик темпераментіндегі адамның тәнінде қара өт басым болады. Мұндай кісі өте тұйық, жігерсіз келеді. Холерик темпераментінде сары ет басым болады. Олар жігерлі болып қимыл-қозғалысы күшті, ұстамсыз, ерекше пысық келеді. Ал флегматик темпераментінде төрт түрлі сұйықтық ішінен шырыш дейтіні көбірек болады. Бұлар тез қозбайды, бірақ істі аяғына дейін жеткізе алады.

1. Психология пәні, мақсаты, міндеті мен әдістерін сипаттаңыз

2. Психология ғылымының дамуындағы негізгі кезеңдеріне сипаттама беріңіз

3. Психология ғылымның негізгі салаларының өзара байланысын талдаңыз

4. Тұлғаның қалыптасуы мен дамуына әсер етуші факторларды айқындаңыз

5. Түйсік және оның түрлерінің өзарақатынасына анықтама беріңіз

6. Қабылдаудың негізгі ерекшеліктері табиғатын сипаттаңыз

7. Естің негізгі процестерінің ерекшеліктеріне анықтама беріңіз

8. Ойлау түрлері мен формаларының табиғатын талдаңыз

9. Темперамент және мінез арақатынасы туралы пікірлерді талдаңыз

10. Темпераменттің рөлі мен мәнін, оның психофизиологиялық негізін анықтаңыз.

11. Жоғары деңгейдегі сезімдер табиғатын түсіндіріңіз.

12. Cезіну қасиеттерін көрсетіңіз, мысалдар келтіріңіз

13. Мінездің қалыптасуына қандай заңдылықтар әсер ететіндігін дәлелдеңіз

14. Ойлаудың қасиеттері мен ерекшеліктерінің айырмашылығын көрсетіңіз.

15. Гиппократ бойынша темперамент типтерінің әртүрлілігін салыстырыңыз.