49.Өндірістік жарықтандыру. Жарықтандыру түрлері?
Өндіріс орындарында қолайлы еңбек шартын жасау үшін жарықтандыру маңызды орын алады. Жарықтың дұрыс таралмауы жұмысты жүргізуді қиындатады, еңбек өнімділігін төмендетеді және көз жұмысын нашарлатады, көптеген сәтсіз жағдайлар мен ауруларға алып келеді. Көптеген жұмыстарда көру арқылы жұмыс істеу мүмкіндігі еңбек қауіпсіздігі үшін маңызды болып келеді (жүкті көтеру-түсіру мехнизмдерінде, крандарда, құрылыста және т.б.). Сонымен қатар көптеген жұмыстарда қалыпты түс айырымы қажет (мысалы, электротехникалық, химиялық, полиграфиялық және өнеркәсіптің басқа да салалары).
Жарықтандырудың санитарлық-гигиеналық тұрғыдан маңызы жоғары. Жарықтандыру дәрежесі жоғарылаған сайын жұмыс өнімділігі (15%-ға) және сапасы арты түседі, сонымен қатар өндірістік жарақаттар мен апаттар саны азаяды. Жарықтандыру: Аралас және Жасанды Табиғи
50.Табиғи жарықтың құрылымдық жағынан түрлерін атаңыз
Адам денсаулығы үшін табиғи жарық өте қолайлы, әрі пайдалы болып келеді. Ол табиғи жарық көзіне байланысты болады және тәулік уақытына, жыл мезгіліне, тұрғылықты жердің географиялық көлеміне, атмосфера жағдайына және т.б. факторларға байланысты өзгеріп отырады.
Табиғи жарық адамның тіршілік әрекетіне қажетті қалыпты жарықты толығымен қамтамасыз ете алмайды.
Табиғи жарық құрылымдық жағынан келесі түрлерге бөлінеді:
Аралас, төбелік жарыққа қабырға жарығының қосылуы
Төбелік , жарық бөлме ішінде аэрационды немесе зенит шамдары арқылы түседі
Қабырғалық, ол бір немесе екі жақты терезе арқылы түсетін жарық: бір беттік;екі беттік.
51.Жасанды жарықтың түрлерін, жіктелуін атаңыз
Жасанды жарық:
Жарық көзінің орналасуына байланысты:
1)Жалпы(Жарық ағынының таралуы бойынша: Тепе-тең; Локализациялық)
2) Жергілікті
3) Аралас (біріккен)
2 Белгіленуі бойынша
1) Жұмыстық
2) Авариялық
3)Кезекші
4) Күзету (Охранное)
5) Эвакуациялық
52.Табиғи жарық коэффициенті қалай анықталады? Бөлмедегі табиғи жарықтың таралуына әсер етуші факторлар және есептеу жолдары
Табиғи жарықтандырудың коэффициентi – бұл бөлме ішіндегі табиғи ішкі жарық шамасының бөлме сыртындағы (күн сәулесінен түсетін) табиғи жарық шамасы қатынасына тең:
е
×
100
мұндағы:
е – табиғи жарықтандыру коэффициенті (%);
Еіш – бөлме ішіндегі табиғи жарықтандырудың мәні, лк;
Есырт – бөлме сыртындағы табиғи жарықтандырудың мәні, лк.
53.Қоршаған ортада және бөлмеде табиғи жарықтың таралуына әсер етуші факторлар
Табиғи жарық адамның тіршілік әрекетіне қажетті қалыпты жарықты толығымен қамтамасыз ете алмайды.
Табиғи жарық құрылымдық жағынан келесі түрлерге бөлінеді:
Аралас, төбелік жарыққа қабырға жарығының қосылуы
Төбелік , жарық бөлме ішінде аэрационды немесе зенит шамдары арқылы түседі
Қабырғалық, ол бір немесе екі жақты терезе арқылы түсетін жарық: бір беттік;екі беттік.
Аралас табиғи жарық тиімдірек болып келеді, өйткені ол өндірістегі бөлмелердің ішінде жарықтың біркелкі таралуын қамтамасыз етеді.
54.Жасанды жарықтың белгіленуі бойынша түрлері және маңыздылығы
Белгіленуі бойынша
1) Жұмыстық
2) Авариялық
3)Кезекші
4) Күзету (Охранное)
5) Эвакуациялық
Жарықтың дұрыс таралмауы жұмысты жүргізуді қиындатады, еңбек өнімділігін төмендетеді және көз жұмысын нашарлатады, көптеген сәтсіз жағдайлар мен ауруларға алып келеді. Көптеген жұмыстарда көру арқылы жұмыс істеу мүмкіндігі еңбек қауіпсіздігі үшін маңызды болып келеді (жүкті көтеру-түсіру мехнизмдерінде, крандарда, құрылыста және т.б.). Сонымен қатар көптеген жұмыстарда қалыпты түс айырымы қажет (мысалы, электротехникалық, химиялық, полиграфиялық және өнеркәсіптің басқа да салалары). Сонымен қатар дыбыс дабылдарын дұрыс ажыратуда қажет.