117 Электр жабдықтарын қорғаныстық нөлдеу сызбасын түсіндіріп, келтіріңіз

11.3.-сурет. Қорғаныстық нөлдеу схемасы:

А, В, С – электр желілерінің фазалары; 0 – нөлдік жетек; 1 – автоматты ажыратқыштар; 2 – электр жабдықтары; 3 – жұмыстық жерлендіру құрылғысы; 4 – нөлдік жетектің қайта жерге қосу құрылғысы

118 Электр құрылғыларын қорғаныстық жерге қосуды жоспарлау және есептеу жолдарын түсіндіріңіз

Жерлендіргіш қондырғы жерлендіргіштен (топыраққа белгілі бір тереңдікке дейінгі көмілген бір немесе бірнеше металлдық элементтер) және жерлендіргіш сым темірлерінен тұрады, олар жерлендіргіш жабдықтарды жерлендіргішпен жалғап отырады. Жерлендіргіштің орналасу орнына байланысты жоғарғы және контурлық болып бөлінеді.

Табиғи жерлендіргіш коммуникациялардың және басқа құрылғылардың электр өткізгіш бөлігінде жерде болуы мүмкін (металлдық және темір бетонды). Айнымалы тоқты электр қондырғыларында кернеуі 1000 В-қа дейінгі жерлендіргіш құрылғылардың кедергісі 4 Ом-нан аспауы қажет.

119 Өрт және жарылыс қауіпсіздігі дегеніміз не?

Өрт және жарылыс қауіпсіздігі – ол адамдарға өрт пен жарылыстың қауіпті факторларының әсерінің алдын-алуға, сонымен қатар материалдық шығынды шектеуге бағытталған техникалық құралдар мен ұйымдық шаралар жиынтығы.

Өрт – бұл халыққа әлеуметтік және экономикалық шығын әкелетін, материалдық құндылықтарды жоятын қауіпті процесс болып табылады.

120 Мемлекеттік стандарт бойынша өрт кластарын атаңыз

121 Жарылыс. Жарылыс түрлерін атаңыз

122 Өнеркәсіп орындарындағы өрт пен жарылыстың негізгі себептері

Өнеркәсіп орындарында өрт пен жарылыстың негізгі себептері:

- технологиялық режимнің бұзылуы – 33 %;

- электр жабдықтарының ақауынан – 16 %;

- жабдықтардың қайта жөндеуге төменгі дәрежеде дайындығы – 13 %;

- материалдардың өздігінен тұтануы – 10 %;

- жабдықтардың тозуы мен жемірілуі – 8 %;

- жабдықтардың конструкциялық кемшіліктері – 7 %;

• пісіру жұмыстары - 4%.

• Қалған % - басқа да себептерден болады.

123Өрт және жарылыс қауіптілігі бойынша ғимараттардың жіктелінуі

Өндірістің өрт және жарылыс қауіпсіздігі өндірісте қолданылатын технологиямен анықталады немесе өрт және жарылысқа қауіптілік қасиеті белгілі қоспалар немесе материалдар, заттар өңделінетін технологиямен анықталады.

Өндірісте қолданылатын немесе ондағы сақталынатын заттар мен материалдар өрт және жарылыс қауіпсіздігі бойынша 5 категорияға бөлінеді: А, Б, В және Г, Д.

Өндірістің категориялары	Өндірістегі материалдар мен заттардың сипаттамасы
А өрт-жарылысқа қауіпті өндірістер	Жанғыш газдар, тұтану температурасының шегі 280С –дан жоғары емес жеңіл тұтанатын сұйықтар, сондай көлемде бу ауалы қоспа түзе отырып, жарылысқа қауіпті жағдай туындатуы мүмкін, олардың тұтану кезінде ғимараттарда жарылыстың артық қысымы пайда болады, ол 5кПа-дан жоғары; ауадағы оттегімен, сумен немесе бір-бірімен әрекеттесуі кезінде жануы және жарылуыға қабілетті заттар мен материалдар.
Б өрт-жарылысқа қауіпті өндірістер	Тұтану температурасының шегі 280С-дан жоғары жеңіл тұтанатын сұйықтар, жанғыш шаңдар немесе талшықты заттар, сондай көлемдегі жанғыш сұйықтар жарылысқа қауіпті немесе бу ауа қауіпті қоспалар түзе отырып, жарылуы мүмкін, олардың ғимараттағы жарылыс кезіндегі артық қысымы 5 кПа-дан асса.
В1-В4 өртке қауіпті өндірістер	Жанғыш және қиын жанатын сұйықтар, қатты жанғыш заттар мен материалдар (сонымен бірге шаңдар мен талшықты заттар), заттар мен материалдар сумен, ауадағы оттегімен немесе бір-бірімен әрекеттесуі кезінде ғана жарылысқа қауіпті болады, егер мұндай заттар ғимараттарда болса А және Б категориясына жатқызылмайды.
Г орташа өртке қауіпті өндірістер	Ыстық күйінде, балқыған күйінде немесе ерігендегі, өңдеу кезіндегі жылу, ұшқын және өрт бөлінетін, жанбайтын заттар мен материалдар; жанғыш газдар, сұйықтар және қатты заттар отын ретінде жандырылады немесе жойылады .
Д (өрт қауіптілігі төмен)	Салқын күйіндегі жанбайтын заттар мен материалдар орналасқан ғимараттар.