16. Кеніштің жылулық режімі.

Кеніштің жылулық факторының режімі. Жел ағымы жылуды және ылғалды тау-кен қазбаларымен тасымалдауға, әрі жылу массасының қарқынды алмасуына әсер етеді. Жел ағымы, сонымен қатар шахтаның жылулық режімінің қалыптасуына көп ықпал жасайды. Жылулық режім факторы атмосфералық ауаның қызуы мен ылғалдылығына, қоршаған жыныстың қасиеттеріне, булану үдірісіне, қышқылдануға, ауаның сығылуы мен жайылуына, жел құбырлары мен жергілікті жылу шығаратын орындармен жылу алмасуына тікелей байланысты.

17. Кеніш ауасының қызу - ылғалдылық шамашарттары.

Кеніш ауасының қызу-ылғалдылық шамашарттары. Шақтының ауасы өте көп мөлшердегі ылғалдылығымен сипатталады. Ол жоғарғы қабаттағы (жер бетіндегі) ауаның қызуы және ылғалдылығына, тау-кен қазбаларының ылғалдылығына, ауа қызуының өзгеруіне, жел ағымының жылдамдығына, ауаның қысымына байланысты.

18. Кеніштің жылулық режімдерін реттеу.

Кеніш ауасын суытатын қондырғылар. Кеніш ауасын тоңазытқыш қондырғылармен жасанды суыту әдісі кеңінен пайдаланылады. Мұндай қондырғылардың жұмыс істеу тәртібіне тоқталайық. Сорма және компрессор көмегімен машинада суытқыш зат қозғалыста тұрады. Мұнда конденсаторды суытатын сұйық және ауаны суытатын суық тасымалдайтын зат үнемі қозғалыста болады. Компрессор суық тасымалдайтын заттың буын буланғыштан сорады да, оны конденсаторға айдайды. Қысымның көбеюінен және сыртқы тоңазудан бу сұйық түрге көшеді, де конденсаторға жылуын береді. Бағдарлау жапқышынан кейін қысым қайта азаяды және тоңазытқыш зат буланады, осының әсерінен суық тасымалдайтын зат ауаны суытатын жабдықты тоңазытады. Суық тасымалдайтын зат қауіпсіздік ережесінің шартына сәйкес болуы керек (жанбау керек, улы болмау керек жарылғыш қоспаларды болдырмау керек, машинаның элементтеріне кері (шірітетін) әсері болмауы керек т.б.). Суық тасымалдауға кеңінен пайдаланылатын заттар аммиак және фреон, бірақ аммиак жер асты тоңазытқыштарда пайдаланылмайды, себебі, одан өте улы және жарылатын қоспалар пайда болады

19. Кеніш ауасын салқындату.

Кеніш ауасын салқындату. Тазалық гигиенасының шартына сәйкес келмейтін шахта ауасының қызуын шахтаның жылулық режімін бұзбау үшін, оны бағдарлау мүмкіндігі туады. Ауаның жылу-ылғалдылық жағдайын өзгертіп отыратын барлық ұйымдастырылған жоспарларды ауаның жылуын салқындату деп атайды.

Бұл жұмысты қазбаларды қарқынды желдету әдісімен, ауаға қосымша жылудың келуін шектеу, ауаны құрғату және суыту, шахтаға түсетін ауаны жасанды түрде жылыту арқылы жүргізуге болады. Қазбаларды қарқынды желдетуді жел ағымының жылдамдығын көбейту арқылы жасауға болады. Бірақ, суыту тиімділігі ағымның жылдамдығы 0,5 м/с-тен 4 м/с-ке дейінгі аралықта ғана болады. Одан әрі жылдамдықты өсіре берсек ауаның қызуының азаюы төмендей береді. Тәжірибе көрсеткендей, шахта ауасының кызуы тау-кен жұмыстарының қарқыны мен топталуына байланысты. Жылу факторына сәйкес болатын тиімді желдету сызбасын — қазу жүйесін таңдауда қатар жүргізген дұрыс. Жасанды әдіспен ауаны суытып, құрғатқан уақытта, желдің ағымын құбырлар мен арнаулы құрылымдар арқылы жүргізу керек.

Шахтаға жіберілетін ауаны жасанды әдіспен жылыту бумен, сумен, электр тоғы арқылы жұмыс істейтін калориферлер арқылы атқарылады. Калорифер арнайы ғимаратқа орналастырылады, сол арқылы шахтаға жылытылған ауа жіберіледі.