- •1)Басқару жүйесін енгізу тиімділігі қалай есептеледі?
- •2)Электромагнитті шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •1)Тұрақты қысым құламасының шығын өлшеуіштері.
- •2)Электромагнитті шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •3)Түсті пирометрлерінің әрекеттену принциптері.
- •23 Сурет. Түсті пирометрдің блок-сұлбасы.
- •1) Магнитті күшейткіштердің әрекет принципі.
- •8 Сурет. Екі дроссельді және кері байланысы бар магниттік күшейткіштің сұлбасы
- •2) Электромашиналық күшейткіштердің әрекет принципі.
- •6 Сурет. Электронды шамды күшейткіштің сұлбасы мен оның сипаттамасы:
- •3) Сыйымдылықты манометрлер.
- •1) Инфрақызыл сіңіргішті газталдағыштар
- •2) Ультракүлгін сіңіргішті газталдағыштар
- •44 Сурет. Оптика – акустикалық газталдағыштың принципиалды сұлбасы.
- •45 Сурет. Ультракүлгін сіңіргіш газталдағыш сұлбасы.
- •3) Электромашиналық күшейткіштердің әрекет принципі.
- •6 Сурет. Электронды шамды күшейткіштің сұлбасы мен оның сипаттамасы:
- •1)Шығынды өлшеуге арналған аспаптар сыныптамасы.
- •2)Әрбір реттегіштің қандай негізгі элементтері болуы керек?
- •3)Қателік сигналы қалай жасалады?
- •1)Температуралық шкалалар, температураны өлшеуге арналған аспаптардың сыныптамасы.
- •2)Электр кедергілі манометрлер.
- •3)Кеңею термометрлер әрекетінің принциптері.
- •1) Көрсеткіш шынылар мен қалытқылы деңгей өлшеуіштер
- •33 Сурет. Тұйықталған ыдыстар үшін қалытқылы деңгей өлшеуіш.
- •34 Сурет. Уб-п типті буйкалы деңгей өлшеуіштің сұлбасы.
- •2) Ионизациялық манометрлер.
- •3) Пьезоэлектрлік манометрлер.
- •32 Сурет. Пьезоэлектрлік манометр сұлбасы.
- •1)Калориметриялық шығын өлшеуіштер.
- •2)Сұйықтар мен газдар мөлшерінің жылдамдықты және көлемдік санауыштары.
- •3)Электромагнитті шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •1)Тұрақты қысым құламасының шығын өлшеуіштері
- •2)Кеңею термометрлер әрекетінің принциптері.
- •3)Электромагнитті шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •1)Пьезоэлектрлік манометрлер.
- •32 Сурет. Пьезоэлектрлік манометр сұлбасы.
- •2)Өлшеуге және өлшеу аспаптарына анықтама беріңіз.
- •3)Кип құрылымдық сұлбасын түсіндіріңіз.
- •41 Билет
- •31 Сурет. Электрлік кедергінің манганиндік манометрі.
- •2. Сандық реттегіштер
- •33 Сурет. Тұйықталған ыдыстар үшін қалытқылы деңгей өлшеуіш.
- •34 Сурет. Уб-п типті буйкалы деңгей өлшеуіштің сұлбасы.
- •42 Билет
- •1.Белсенді кедергілі датчиктердің әрекеттебелсенді кедергілі датчиктердің әрекеттену принцптері
- •3 Сурет. Белсенді кернеу датчиктері және олардың сипаттамалары.
- •2. Сыйымдылықты датчиктер.
- •5 Сурет. Сыйымдылықты датчиктер.
- •3. Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •42 Билет
- •1. Импульсті реттегіштердің әрекеттену принципі
- •2. Өлшеуге және өлшеу аспаптарына анықтама беріңіз.
- •44 Сурет. Оптика – акустикалық газталдағыштың принципиалды сұлбасы.
- •43 Билет
- •10 Сурет. Модуляторлардың сұлбасы мен сипаттамалары
- •44 Билет
- •1.Оптикалық пирометрлерінің әрекеттену принциптері
- •1 7 Сурет. Өлшеу жүйесінің құрылымдық сұлбасы.
- •45 Билет
- •18 Сурет. Манометрлік термометрдің принципиалдық сұлбасы.
- •19 Сурет. Кедергі термометрінің конструкциясы:
- •20 Сурет. Кедергілі термометрлі теңестірілген көпірдің сұлбасы
- •1 Қысымның ауыспалы құламасының шығын өлшеуіштері.
- •37 Сурет. Қысым құламасы ауыспалы шығын өлшеуіштер сұлбасы:
- •40 Сурет. Калориметриялық шығын өлшеуіштің принципиалды сұлбасы
- •1 Қысымды өлшеуге арналған сұйықтық аспаптар.
- •25 Сурет. Құбыршалы сұйықтық манометрлер сұлбасы
- •2 Термоэлектрлік термометрлер.
- •3Киип сезімталдығы
- •1Қателік сигнал қалай жасалады.
- •2Индуктивті датчиктер
- •16 Сурет. Электромагниттік реленің құрылғысы (а) және қосу сұлбасы (б).
- •1 Ионизациялық манометрлер
- •2 Реттегіштер сыныптамасы
- •54Билет
- •1 Ультрадыбысты шығын өлшеуіштер
- •3 Күшейткіш сыныптамасы
- •55 Билет
- •1 Магнитті күшейткіштер.
- •7 Сурет. Дроссель сұлбасы (а) және оның сипаттамалары (б).
- •8 Сурет. Екі дроссельді және кері байланысы бар магниттік күшейткіштің сұлбасы
- •9 Сурет. Электромашиналық күшейткіш сұлбасы.
- •56 Билет
- •1 Өлшеу бірлігі. Қысымды өлшеуші аспаптар сыныптамасы.
- •2 Шығынды өлшеуге арналған аспаптар сыныптамасы.
- •3Фотоколориметриялық газталдағыштар.
- •46 Сурет. Фотометрдің өлшеуші сұлбасы.
- •57 Билет
- •1 Жылулық газталдағыштар.
- •43 Сурет. Термокондуктометриялық газталдағыштар сұлбасы.
- •2 Фотоколориметриялық газталдағыштар.
- •46 Сурет. Фотометрдің өлшеуші сұлбасы.
- •3 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •58 Билет
- •1 Өлшеуге анықтама
- •3 Реттегіш
- •59 Билет
- •1 Адаптивтік реттеуіш принципі
- •1 Сурет. Реттеудің автоматтық жүйесінің функционалды сұлбасы.
- •2 Реле.
- •3 Электромагниттік шығын өлшеуіштер.
- •38 Сурет. Электромагниттік шығын өлшеуіш:
- •16 Сурет. Электромагниттік реленің құрылғысы (а) және қосу сұлбасы (б).
10 Сурет. Модуляторлардың сұлбасы мен сипаттамалары
Әрекеттену принциптері бойынша модуляторларды электрлік және электромеханикалық деп екіге бөлуге болады. Электрлік модуляторларда тасушы жиілік кернеуінің модуляциясы сызықсыз басқарылатын электрлік элементтерге модулдеуші кернеудің әсер етуі жолымен жүзеге асырылады. Мұндай модуляторлар электрондық шамдарда, транзисторларда немесе магниттік күшейткіштерде тұрғызуға болады. Осы модуляторлардың артықшылығы төменгі инерциялылығы, бұл жоғары тасушы жиіліктерді қолдануға мүмкіндік береді.
44 Билет
1.Оптикалық пирометрлерінің әрекеттену принциптері
Оптикалық және фотоэлектрлік пирометрлердің әрекеттену принципі қыздырылған дененің монохроматикалық сәулеленуінің қарқындылығы мен қыздыру шамының эталонды пирометриялық сәулеленуін салыстыруға негізделген.
ОППИР-017 және «Проминь» типті оптикалық пирометрлерде қарқындылықты салыстыру бақылаушы көзімен жүргізіледі, ал ФЭП типті фотоэлектрлік пирометрлерде фотоэлементтер көмегімен жүргізіледі.
Жарықтық температураны анықтау кезінде монохроматикалық сәулеленуді алу үшін, Планк пен Виннің заңдарына сәйкес өткізудің жіңішке спектралдық жолағы бар шынылы жарықсүзгіштер қолданылады. Оған қолданылатын шыны қалыңдығы 2 мм КС-15 типті қызыл шыны болады. Бұл жарықсүзгіш толқын ұзындығы 0,63-0,68 мкм сәулені өткізеді.
ОППИР-017 типті оптикалық пирометрдің принципиалды сұлбасы 3 суретте келтірілген. Ол объективтен 1, окулярдан 4, қызыл жарықсүзгіштен 5, пирометрлік шамнан 3, көргіш құбыршадан 2, реостаттан 6, жарықсүзгішті қараңғылатқыштан 7, өлшеуіш аспаптан 8 (милливольтметрден) және ток көзінен 9 тұрады.
Объектив пен окуляр көмегімен объект фонындағы шоқтану жібінің айқын көрінісін алады. Содан соң, пиромеирлік шамдағы ток күшін өзгерте отырып, объекттің сәулелену қарқындылығымен шоқтану жібінің сәйкес келуін жүзеге асырады, объект фонынан жіп «жоғалған» сияқты. Бұл кезде қызыл жарықсүзгіш міндетті түрде көзге түсетіндей болуы керек. Температураны өлшеу градусталған милливольтметр шкаласы бойынша жүргізіледі.
Пирометр ОППИР-017 модификациясына байланысты өлшенетін температуралардың үш диапазонында болады: 800—2000°С келесі диапазондарға бөлінген 800—1400, 1200—2000°С; 1200—3200°С келесі диапазондарға бөлінген 1200—2000, 1800—3200 °С; 1500—6000 °С келесі диапазондарға бөлінген 1500—2500 және 2200—6000 °С.
22 сурет. Оптикалық пирометр ОППИР-017 сұлбасы.
Абсолютті қара дененің температурасын өлшеу кезіндегі негізгі ұйғарынды қателік 1,5% жуық болады. Кіші диапазоннан үлкеніне өту көзге көрінер жерге қараңғылағыш жарықсүзгішті енгізу жолымен жүзеге асады, ол сәулелену энергиясының бір бөлігін жұтады және шоқтану шамының вольфрамды жібінің 1400°С жоғары, қатты қызуын болдырмайды, бұл температурада оның сипаттамаларының өзгеруі жүреді. Температуралардың 1800°С жоғары болған кездегі өлшеуі кезінде қараңғылағыш жарықсүзгіштің орынына объективке үлкен тығыздықты жұтатын сүзгішті арнайы құрылғы қолданылады. ОППИР-017 кернеуі 2-2,6 В тұрақты токтен қоректенеді.
2.КИП құрылымдық сұлбасын түсіндіріңіз. Металлургиядағы технологиялық процестердің әртүрлі болуына қарамастан, олардың өтуі физикалық шамалардың салыстырмалы аз санымен анықталады: температураның, қысымның, процесте қатысатын заттардың құрамы мен шығынымен және басқада заттармен. Осы шамаларды бақылау үшін металлургиялық агрегаттарды бақылаушы-өлшеуші аспаптар жүйелерімен (КИП) жабдықтайды.
Өлшеуіш аспаптар бақылаушы тікелей қабылдай алатын нысандағы өлшеуші ақпарат сигналдарын шығарады. Аспаптар (немесе өлшеуіш жүйелер) 17 суретте кескінделген кәдімгі типті құрылымдық сұлбаларда болады.
I II
л.с.
л.с.
1
2
3
4
5
6
7
8
