- •1. Арналары уақытпен бөлінетін импульсты-кодалы модуляция негізіндегі цифрлық беру жүйелерінің құрылуы
- •1.1 Негізгі түсініктер және анықтамалар. Цифрлық беру жүйелерінің классификациясы. Ауб- икм цбж сигналдарының ацт және цат
- •1.1 Сурет. Үздіксіз сигналдың дискретизациясы
- •1.2 Сурет. Аим сигналдың спектрі
- •1.3 Сурет. Жеке аим тракттың функционалды сұлбасы
- •1.4 Сурет. Жеке аим тракттың жұмыс істеуінің уақыттық диаграммалары
- •1.5 Сурет Генераторлық жабдықтың жұмысының уақыттық диаграммасы
- •1.2 Кванттау. Квантталған сигналдарды кодалау
- •1.2.1 Кванттау
- •1.2.2 Квантталған сигналдарды кодалау
- •1.8 Сурет. Екілік кодалардың кестелері:
- •1.9 Сурет. Uаим санауларының uикм кодалық комбинацияға кодалану процессі
- •1.3 Топтық икм сигнал. Икм-ауб цифрлық беру жүйесінің соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
- •1.10 Сурет. Топтық икм сигнал
- •1.11 Сурет. Импульс ұзақтығы тактылы импульстан кіші (а) және тактылы интервалға тең (б)
- •1.12 Сурет. Және болғанда икм сигналдың
- •1.13 Сурет. Икм - ауб цбж соңғы станциясының жалпы құрылымдық сұлбасы
- •1.4.1 Арналық амплитудалы-импульсты модуляторлар және селекторлар
- •1.14 Сурет. Электронды кілт - ааим-ас аналогы
- •1.4.2 Кванттау шкаласы желілі және кванттау шкаласы желісіз кодерлер және декодерлер
- •1.4.3 Цифрлық беру жүйелерінің генераторлық жабдығы
- •1.15 Сурет. Беруге арналған генераторлық жабдықтың құрылымдық сұлбасы
- •1.16 Сурет. Генераторлық жабдықтың жұмысының уақыттық диаграммалары
- •1.17 Сурет. Транзисторда жұмыс істейтін бг принципиалды сұлбасы
- •1.18 Сурет. Логикалық элементтер негізіндегі бг функционалдық сұлбасы
- •1.19 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеуші сұлбасы бар бг сұлбасы
- •1.4.4 Жиілік бөлгіштері
- •1.19 Сурет. Разряд бөлгіштерінің функционалды сұлбасы
- •2.1 Pdh цифрлық ағындарды біріктіру әдістері
- •2.1 Сурет. Цифрлық беру жүйелерінде цифрлық ағындарды символ бойынша
- •2.2 Сурет. Цифрлық беру жүйелерінде цифрлық ағындарды арна бойынша
- •2.1.2 Pdh цифрлық ағындарды біріктіру
- •2.3 Сурет. Пци әр түрлі стандарты үшін
- •2.1.3 Е1 біріншілік цифрлық ағынынның циклының құрылуы
- •2.4 Сурет. Е1 біріншілік цифрлық ағынның циклының және аса циклының құрылымы
- •2.1.4 Ds1 біріншілік цифрлық ағынның циклының құрылуы
- •2.5 Сурет. Ds1 біріншілік цифрлық ағынның циклының құрылымы
- •2.2 Цифрлық ағындарды біріктірудің асинхронды әдістері
- •2.6 Сурет. Асинхронды ағындарды біріктіру
- •2.7 Сурет. Асинхронды ағындарды біріктіру утж
- •2.3 Цифрлық ағындарды синхронды біріктіру әдістері. Stm – 1 цифрлық ағынын е1, е3, е4 компонентті ағындар негізінде құру
- •2.3.1 Цифрлық ағындарды синфазды-синхронды біріктіру және бөлу
- •2.8 Сурет. Цифрлық ағындарды синфазды – синхронды біріктірудегі уақыттық диаграммасы
- •2.9 Сурет. Цифрлық ағындарды синфазды – синхронды біріктіру
- •2.3.2 Цифрлық ағындарды синхронды біріктіру
- •2.10 Сурет. Синхронды цифрлық ағындарды бірктірудін
- •2.11 Сурет. Синхронды цифрлық ағындарды бірктірудін утж қабылдау
- •2.12 Сурет. Синхронды цифрлық иерархиядағы түрлену сұлбасы
- •2.4.1 Есте сақтау құрылғысы
- •2.13 Сурет. Есте сақтау құрылғысы
- •2.4.2 Уақыттық детектор
- •2.14 Сурет. Цифрлық уақыттық детектор
- •2.15 Сурет Цифрлық уақыттық детектордың жұмыс диагарммасы;
- •2.16 Сурет. Аналогты уақыттық детектор
- •2.17 Сурет. Аналогты уақыттық детектор жұмысының диаграммасы
- •2.4.3 Жылдамдықтарды келістіру командаларының бергіші және қабылдағышы
- •2.18 Сурет. Жылдамдықтарды келістіру командаларының
- •2.19 Сурет. Жылдамдықтарды келістіру командаларының қабылдағышы
- •2.4.4 Жиілікті фазалық автореттеуші құрылғысы
- •2.20 Сурет. Басқарушы сигналдың жоғары жиілікті құраушыларын
- •2.21 Сурет. Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы уи
- •2.22 Сурет. Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы
- •2.23 Сурет. Аралық мағыналарды беретін жфар құрылғысындағы сигналдың уақыттық диаграммалары: а – уақыттық жылжудың аралық мағынасы туралы сигнал;
- •2.5 Sdh аппаратураларының функционалдық блоктары
- •3. Цифрлық беру жүйелеріндегі синхрондау
- •3.1 Негізгі түсініктер және анықтамалар. Синхрондау түрлері. Тактылы синхрондау
- •3.1 Тактылы синхрондау әдістері
- •3.1 Сурет. Тактылы синхрондау құрылғысының құрылымдық сұлбасы
- •3.2 Сурет. Жиілікті фазалық автоматты реттеушісі бар тсқ құрылымдық сұлбасы
- •3.2 Циклдық синхрондаудың құрылуының жалпы принциптері
- •3.2.1 Циклдық синхрондау - тағайындалуы
- •3.3 Сурет. Циклдық синхрондау арнасы
- •3.4 Сурет. Синхросигнал типтерінің классификациясы
- •3.2.2 Синхросигналдың бақылауды бөгейтін және бір разрядты жылжуы бар қабылдағыштары
- •3.5 Сурет. Циклды бір разрядқа бөгейтін және бір разрядты жылжуы
- •3.6 Сурет. Синхротопты анықтағыштың құрылымдық сұлбасы
- •3.7 Сурет. Бақылау циклға бөгелетін синхрондау жүйелерінде
- •3.2.3 Синхросигналдың сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштары
- •3.8 Сурет. Сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштардың синхронизм жағдайын іздеу алгоритмі
- •3.2.4 Бейімделмеген синхросигнал қабылдағыштары
- •3.9 Сурет. Бейімделмеген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
- •3.2.5 Желілі тракттағы қателіктер ықтималдығына бейімделген синхросигнал қабылдағышы
- •3.10 Сурет. Желілі тракттағы қателіктер ықтималдығына бейімделген
- •11.3.3 Толық бейімделген синхросигнал қабылдағыштары
- •3.11 Сурет. Толық бейімделген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
- •4. Электрлік және оптикалық кабельдер бойынша цифрлық беру жйелерінің желілі трактысын ұйымдастыру
- •4.1 Негізігі түсініктер және анықтамалар. Желілі тракттың құрылымы және оның негізгі параметрлері
- •4.1 Сурет. Цифрлық желілі тракттың цжт құрылымдық сұлбасы
- •4.2 Сурет. Цифрлық икм сигналдың энергетикалық спектрі
- •4.2 Цифрлық сигналдың регенерациясы
- •4.2 Сурет. Типтік регенератордың құрылымдық сұлбасы
- •4.3 Сурет. Желілі регенератордың жұмысының уақтыттық диаграммасы
- •4.5 Сурет. Цбж тракттарының арасында әсер пайда болуының сұлбасы
- •4.3 Цифрлық талшықты – оптикалық беру жүйесінің жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.6 Сурет. Тобж жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.7 Сурет. Екі талшықты бір жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.8 Сурет. Бір талшықты бір жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.9 Сурет. Бір талшықты екі жолақты бір кабельді тобж құрылу принципі
- •4.10 Сурет. Тобж жалпы құрылымдық сұлбасы
- •4.4 Талшықты – оптикалық байланыс желілерін тығыздау әдістері
- •4.11 Сурет. Электр сигналының деңгейінде уақыттық мультиплексорлау
- •4.12 Сурет. Оптикалық сигнал деңгейінде уақыттық мультиплексорлау
- •4.13 Сурет. Оптикалық арналардың спектральды
- •Әдебиет
- •Мазмұны
3.11 Сурет. Толық бейімделген синхросигнал қабылдағышының құрылымдық сұлбасы
Бұндай қабылдағыштар барлық жаңа АУБ ИКМ - ЦБЖ қолданылады.
Өзін - өзі тексеру сұрақтары
1. Регенераторлардың тағайындалуы
2. Цифрлық желілі тракттың ЦЖТ құрылымдық сұлбасындағы трансформаторлардың тағайындалуы
3. Цифрлық ИКМ сигналдың энергетикалық спектрін сипаттаңыз
4. Цифрлық желілі сигналдардың кемшілігі
5. ЦЖТ символ аралық бұрмаланулардың пайда болу себебі
6. ЦЖТ 1-жақтың символ аралық бұрмаланулары деп қандай бұрмалануларды атайды?
7. ЦЖТ 2- жақтың символ аралық бұрамаланулардың пайда болу себебі?
8. ИКМ-АУБ ЦБЖ беруші және қабылдаушы станцияларының жұмысы келісулі болуы үшін, қандай жағдайларды қамтамасыз ету қажет?
9. ЦБЖ қандай синхрондау түрлері қолданылады?
10. Тактылы синхрондаудың тағайындалуы
4. Электрлік және оптикалық кабельдер бойынша цифрлық беру жйелерінің желілі трактысын ұйымдастыру
4.1 Негізігі түсініктер және анықтамалар. Желілі тракттың құрылымы және оның негізгі параметрлері
Бір АУБ-ИКМ ЦБЖ шегінде электробайланыс сигналдарының НЦА номиналды санымен анықталатын, жылдамдықпен берілуін қамтамасыз ететін техникалық құрылғылардың кешенін цифрлық беру жүйесінің желілі трактысы деп атайды (ары қарай цифрлық желілі тракт ЦЖТ).
ЦБЖ арна құрушы жабдығымен құрылған топтық цифрлық сигнал электрлік (симметриялы және коаксиалды) және талшықты - оптикалық кабельмен, радиорелелі және спутниктік беру жүйелерімен берілуі мүмкін. Электрлі және оптикалық кабельдермен жұмыс істейтін цифрлық желілі тракт, 4.1 суретте көрсетілген, құрылымдық сұлба бойынша құрылады.
4.1 Сурет. Цифрлық желілі тракттың цжт құрылымдық сұлбасы
Цифрлық желілі тракт соңғы пункттың беруші және қабылдаушы жабдығынан, бағыттаушы орта телімдерінен, регенерациялық пункттарда орналастырылатын, желілі регенераторлардан тұрады, олар қызмет көрсетілетін ҚКРП және қызмет көрсетілмейтін ҚКМРП болуы мүмкін. Қызмет көрсетілмейтін пункттардың электроқоректенуі қызмет көрсетілетін пункттардан дистанциялық іске асады, олар бұдан басқа ЦЖТ негізгі параметрлерінің бақылауын және ҚКМРП жабдығының жағадйының бақылауын іске асырады.
ҚКМРП арасындағы аралық регенерациялық телім деп аталады, ал ҚКРП арасындағы аралық дистанциялық қоректендіру секциясы деп аталады. Берудегі кода түрлендіргіші көмегімен желілі цифрлық сигналды ЖЦС құру үшін және қабылдаудағы кода түрлендіргішінің көмегімен қабылдау станциясында кері түрлендіруді іске асыру үшін желілі тракт жабдығы қолданылады.
Регенераторлар импульстердің бірінші формасын қалпына келтіруге арналған: олардың амплитудасын, ұзақтығын, уақыттық орналасуын. Импульстердің бұл параметрлері өшулікке, әр түрлі бұомалануларға және бөгеуілдердің әсеріне ұшырауы мүмкін. ЖЦС импульстерінің формасының өзгеру бастауы кабельдік желі және станциялық жабдықтың келістіру құрылғысының кіріс кедергісі және кабельдік жұптың толқындық кедергісі болуы мүмкін.
Регенерациялық телімді желілік төрт полюстік ретінде қарастыруға болады, оның амплитудалық – жиіліктік және фазалық – жиіліктік сипаттамалары кабельдің беру параметрлерімен және келістіру құрылғысының параметрлерімен анықталады. Кабельдің өшулігі жиілік ұлғайған сайын өседі, бұл өз кезегінде ЖЦС жоғарыдан энергетикалық спектрінің шектелуіне және бұрмалануына әкеледі. Бірақ әр регенерациялық телімнің өткізу жолағы жоғарыдан ғана емес төменнен де шектеледі. Жолақтың төмменнен шектелуі регенерациялық телім құрылымында трансформатор болуымен түсіндіріледі. Бұл трансформаторлар соңғы станцияның және регенераторлар аппаратураларының жерге қатысты теңдестірілмеген кіріс қысқыштарынан симметриялы кабельдік жұптарға өтуіі үшін арналған. Бұл трансформаторлар ЖЦС энергетикалық спектрінің тұрақты құраушыларын өткізбейді және төменгі жиілікті құраушыларын әлсіретеді.
Соңғы пункттың желілі тракт жабдығының шығысындағы цифрлық ИКМ сигнал c(t) амплитудасы және ұзақтығы тұрақты бір полярлы импульстердің және пробелдердің (нольдердің) кездейсоқ кезектілігін ұсынады. Бұндай сигналдың энергетикалық спектрін, кез келген кодалық топта бірлердің және нольдердің пайда болуының априорлы ықтималдығы жағдайында және жеке символдардың бір бірінен тәуелсіздік жағдайында келесі формада ұсынуға болады:
,
(4.1)
мұндағы
Т- периодты кезектілік үшін импульстердің
жүру периоды;
- импульс ұзақтығы;
-
энергетикалық спектрдің үздіксіз
бөлігінің формасын анықтайтын, бірлі
импульстің спектральды тығыздығының
модулі;
- импульс амплитудасының орташа мәні
және
- оның дисперсиясы. Тік бұрышты
импульстердің кезектілігінің энергетикалық
спектрі
4.2 суретте көрсетілген.
