1.1 Сурет. Үздіксіз сигналдың дискретизациясы
Санау теоремасының мағынасы келесіде: үздіксіз және спектрі бойынша шектелген сигналын беру қажет болса, оны үздіксіз беру міндетті емес, оның белгілі бір уақыт аралығында алынған, жеке лездік мағыналарын беру жеткілікті (1.1- сурет).
Бір арнаның сигнал санауларының арасында, дискретизация параметрлері бірдей, басқа арналардың сигналдарының санауларын беруге болады. Осылайша, арналардың уақыт бойынша бөлінуі жүзеге асады.
Дискретизация
процессін
сигналының – амплитудасы
,
ұзақтығы
,
периоды
және жиілігі
бар тік бұрышты импульстардың периодты
кезектілігіне (ТИПК) амплитудалы -
импульсты модуляциясының (АИМ) процессі
ретінде ұсынуға болады.
АИМ
сигналдың
спектрі 1.2 суретте көрсетілген, ондағы
-
тұрақты амплитуда құраушысы;
-
және т.б. бірінші, екінші, үшінші
гармоникалардың амплитудалары және
т.б. ТИПК импульстарының жүру жиілігінің
гармоникалары немесе дискретизация
жиілігі; ТБ-1 -
дискретизация жиілігінің бірінші
гармоникасының маңындағы жиілік
жолағының төменгі бүйірі; ЖБ-1 -
дискретизация жиілігінің бірінші
гармоникасының маңындағы жиілік
жолағының жоғарғы бүйірі;
ТБ-2,
ЖБ-2 – дискретизация жиілігінің екінші
гармоникасының маңындағы жоғарғы және
төменгі бүйір жолағы;
НБ-3, ВБ-3 - дискретизация
жиілігінің үшінші гармоникасының
маңындағы жоғарғы және төменгі бүйір
жолағы және т. б.
АИМ
сигналдың демодуляциясы, яғни
модуляциялайтын сигналдың бөлінуі,
төменгі жиілікті фильтрмерн (ТЖФ) іске
асады (1.2 - сурет). Бұл АИМ сигналдың
спектрінде
жиілік жолағы бар бастапқы
сигналдың болуымен түсіндіріледі. ТЖФ
іске асыру үшін расфильтровка жолағы
(1.2
- сурет) қажет,
ол
тең.
Соңғы өрнек көрсетіп тұрғандай, дискретизация жиілігі:
немесе
,
немесе
.
(1.2)
1.2 Сурет. Аим сигналдың спектрі
Осылайша,
дискретизация процессін, амплитудалы-импульсты
модуляция процессі ретінде қарастыру
нәтижесінде, Найквист
- Котельников
теоремасының
шарттары алынды:
,
немесе
,
немесе
.
тең
тоналды жиілік арнасы (ТЖА) үшін
дискретизация жиілігі
талабына сәйкес келу керек. ЦБЖ беру
трактысындағы және қабылдау трактысындағы
АИМ сигналдың демодуляциясына қажет
біріншілік сигналдың дискретизациясынан
бұрын, оның жиілік жолағын шектеуге
қажет ТЖФ, арзандату және қарапайымдау
үшін расфильтровка жолағының тиімді
мағыналарын таңдау қажет
.
Бұл мағына
тең. (1.2)
өрнектен мына шығады:
дискретизация
жиілігі
,
ал
дискретизация
периоды
Бірінші
жақты амплитудалы-импульсты
модуляция
(АИМ-1)
және екінші жақты
амплитудалы-импульсты
модуляция
(АИМ-2)
болады.
АИМ-1 санау
импульстарының лездік мағыналарының
олардың ұзақтықтарында
модуляциялайтын
(дискретизацияланатын) сигналға сәйкес
өзгереді. АИМ-2
импульс мағыналары тек қана ТИПК тактылы
нүктесіндегі сигнал мағынасымен ғана
анықталады және санау импульсының
барлық
ұзақтығында тұрақты болып қалады.
Осылайша, АИМ-2
санау импульстары жазық шыңға ие болады.
Импульстардың жеткілікті үлкен
скважностында ТИПК
сигналдары АИМ-1
және АИМ-2 спектрлары бойынша ұқсас.
Дискретизация немесе амплитудалы - импульсты модуляция процессі, яғни арналық АИМ сигналдың құрылуы жеке АИМ трактта іске асады, оның жалпы функцианалды сұлбасы 1.3 суретте келтірілген.
