3.4 Сурет. Синхросигнал типтерінің классификациясы
Синхротопта (синхросигналда) разряд санын таңдау негізінде талап етілетін синхронизмді қалпына келтіру уақытымен және ЦБЖ тиімді көлемі арасындағы ымыраға келумен анықталады, ал оның құрылымын таңдау – ақпараттық кодалық топтар құрудың аз ықтималдығын қамтамасыз етуді талап етеді, өйткені ол сипаты бойынша және периодтығы бойынша берілетін синхросигналға сәйкес болып келеді (жалған синхросигналдан қорғаныс).
АУБ-ИКМ ЦБЖда қолданылатын, синхросигнал қабылдағыштарын, бірнеше белгілер бойынша бөлуге болады.
Қолданылатын элементтер сипатына байланысты аналогты және дискретті типті қабылдағыштар болады. Қабылдағыштардың бірінші варианттары синхросигналды фильтр көмегімен бөлетін аналогты принцип бойынша құрылған. Іздеу тізбегінде фильтрларды логикалық дискретті элементтерге ауыстыру синхронизмді қалпына келтіру процессін едәуір жылдамдатуға мүмкіндік берді. Дискретті типтегі қабылдағыштар барлық заманауи ЦБЖ іске асқан.
Синхросигналдың дискретті қабылдағыштары сигнхронизм жағдайын іздеу алгоритмі бойынша бақылауды бөгейтін қабылдағыштарға және сырғымалы іздеуі бар қабылдағыштарға бөлінеді. Бірінші типтегі қабылдағыштарда бақылаудың әр келесі кезеңі белгілі бір уақыт мезеттерінде іске асады, мысалы цикл арқылы. Сырғымалы іздеуі бар қабылдағыштарда бұл бөгеу болмайды.
Іздеу процессінде қателікті фиксациялауда жылжу тактыларының санына байланысты: көп ретті және бір ретті жылжуы бар қабылдағыштар. Сырғанаушы іздеуі бар қабылдағыштарда бір разрядты және көп разрядты жылжулар іске асады; бақылауды бөгеу қабылдағыштарында көп разрядты жылжу тек қана параллельді жұмыс істейтін бақылау құрылғысларының тобы болғанда ғана іске асады.
Синхросигнал құрылымына байланысты бір символды және көп символды шоғырланған немесе таратылған синхросигнал қабылдағыштары болады.
Жоғарыда қарастырылған қабылдағыштардың жұмыс істеу принциптері ақпараттық және синхрондаушы сигналдардың статистикалық қасиеттерінің айырмашылығын табуда негізделген.
Қабылдағыштардың
тағы бір тобын, жұмыс істеу принципі
ақпараттық сигналға тән статистикалық
заңдылықты табуға негізделген
қабылдағыштар құрайды.
Есептер
,
,
,
ал
екенін көрсетеді.
Кодаланатын
сигналдың сипатымен және қолданылатын
кода типімен шартталған бұл заңдылықты
анықтауберуде арнайы синхросимволдар
енгізу қажеттігін жояды.
АУБ-ИКМ ЦБЖ негізінен бір разрядты жылжуы бар және бақылауды бөгейтін синхросигналдың адаптивті қабылдағыштары немесе сырғанаулы іздеуі бар қабылдағыштар қолданылады.
3.2.2 Синхросигналдың бақылауды бөгейтін және бір разрядты жылжуы бар қабылдағыштары
Циклды бір разрядқа бөгейтін және бір разрядты жылжуы бар қабылдағыштың құрылымдық сұлбасы 3.5 суретте көрсетілген.
Синхросигнал қабылдағышының негізгі түйіндері: синхротоптардың анықтағышы, анализатор және шешуші құрылғы. Тактылы жиілікті бөлгіш (ТЖБ), басқару сұлбасы (немесе тиым салу элементі ЖОҚ) негізінен қабылдаушы генераторлық жабдыққа (ГЖқаб) жатады.
Синхротоптарды анықтағыш қабылдау станциясының кірісіне түсетін, топтық ИКМ сигналдан синхросигналға сәйкес келетін, кодалық комбинацияны бөлуге арналған. Анықтағыш ретінде әдетте жылжу регистрлары қолданылады, оның отводтарына тікелей немесе инвертор арқылы көп кірісі бар ЖӘНЕ элементі қосылған (сурет 3.6).
Әр тактылы интервал ұзақтығындаа жылжу регистрына қабылданатын сигналдың бір символы жазылады, келесі символ келгенде алдыңғы симол регистрдың келесі ұяшығына жылжытылады. Осылайша k такт ұзақтығында регистрға k-символдық кодалық комбинация жазылады. Содан кейін k символдан тұратын қабылданған кезектіліктің әр қайсы анықтағышқа жазылған синхротоптың копиясымен салыстырылады. Олар сәйкес келсе көп кірісі бар ЖӘНЕ элементінің шығысында логикалық 1 пайда болады, ал кері жағдайда - 0.
