2.14 Сурет. Цифрлық уақыттық детектор

Бақылау кезектіліктерінің уақыттық орналасуы жазу және есептеу арасындағы уақыттық интервал шамасы жылдамдықтарды келістіруге жеткілікті етіп таңдалады. ЖӘНЕ элементтерінің біреуінің (келістіру белгісіне байланысты) кірісінде Т триггерінің шығысындағы оң импульстің және бақылау импульсінің сәйкес келуі жүреді.

2.15 Сурет Цифрлық уақыттық детектордың жұмыс диагарммасы;

жылдамдықтардың келіспеуі (а), жылдамдықтардың теріс келісуі (б)

және жылдамдықтардың оң келісуі (в)

2.15,а суретінде Е2 ағынын құрудағы УД жұмысының уақыттық диаграммасы көрсетілген (жылдамдықтардың келіспеу жағдайы).

Триггер Т жазу және есептеу таратқыштарының бесінші шығысындағы сигналдармен басқарылады. Бақылау кезектіліктері есептеудің үшінші және бесінші шығыстарынан алынады, есептеу таратқышының бесінші шығысынадғы бақылау кезектілігі жарты тактылы интервалға бөгеледі. Таратқыштың үшінші шығысынадғы импульстік кезектілік уақыт бойынша триггердің бірінші иығының нольдік жағдайына сәйкес келеді, ал тартақыштың бесінші шығысындағы импульстік кезектілік – триггердің екінші иығының нольдік жағдайына. Нәтижесінде ЖӘНЕ₁ және ЖӘНЕ₂ логикалық элементтерінің шығысында нольдік сигнал қалыптасады.

2.16 Сурет. Аналогты уақыттық детектор

Жылдамдықтардың теріс келісуі жағдайында (сурет 2.15,б) есептеу таратқышының бесінші шығысындағы импульстік кезектілік триггердің Т екінші иығының бірлік жағдайымен сәйкес келеді, нәтижесінде ЖӘНЕ₂ сұлба шығысында сигнал құрылады.

Жылдамдықтардың оң келісуі жағдайында (сурет 2.15,в) есептеу таратқышының үшінші шығысындағы импульстік кезектілік триггердің Т бірінші иығының бірлік жағдайымен сәйкес келеді, және ЖӘНЕ₁ сұлбасы шығысында сигнал құрылады.

Жылдамдықтарды бір жақты келістіру жүйелерінде бір сәйкес келу сұлбасы қарастырылады.

Асинхронды ұластыру жабдығының қабылдау трактысында жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы ағымды мағынаны анықтау үшін аналогты уақыттық детектор қолданылады (сурет 2.16). Бұндай детекторда, цифрлықтағы сияқты, жазу және есептеу таратқыштарының аталған шығыстарындағы импульстік кезектілік триггердің Т бөлек кірістеріне беріледі, оның шығысынадғы импульстердің скважності жазу және есептеу сигналдарының өзара уақыттық орналасуын сипаттайды.

Триггер шығысындағы сигнал төменгі жиілікті фильтрдің (ТЖФ) кірісіне беріледі. ТЖФ шығысында кернеу қалыптасады, оның белгісі және шамасы триггер Т шығысындағы теріс және оң импульстердің ұзақтықтарының айырмасымен анықталады.

Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы уақыттық интервал қажетті мағынаға тең болғанда, триггер шығысындағы (сурет 2.17, а) сигнал скважності екіге теі, ал ТЖФ шығысындағы кернеу . Жазу және есептеу мезеттерінің арасындағы уақыттық интервал мағынасы қажетті мағынадан басқа болса, триггер шығысынадғы сигнал скважності ұлғаяды немесе кішірейеді (уақыттық интервалдың өзгеру белгісіне байланысты), және уақыттық детектор шығысында осы ауытқудың белігісін және шамасын сипаттайтын, сигнал (сурет 2.17,б,в) құрылады.

2.17 Сурет. Аналогты уақыттық детектор жұмысының диаграммасы

2.4.3 Жылдамдықтарды келістіру командаларының бергіші және қабылдағышы

Ақпараттық құндылық жағынан жылдамдықтарды келістіру командалары циклдық синхросигналға сәйкес келеді. Расында да, кез келген компонентті ағында жылдамдықтарды келістіру командаларының бұрмалануы осы ағынға сәйкес келетін аппаратурада циклдық синхрондаудың істен шығуына әкеледі. Бұл келістіру командасының символын анықтаудағы қате компонентті ағынның қабылдау бөлімінің аппаратурасына берілетін, цифрлық ағындағы беру циклының бір тактыға өзгеруіне әкеледі. Осыған сәйкес агрегатты ағындағы жылдамдықтарды келістіру командаларының қатеге қарсы тұрақтылығы компонентті цифрлық ағындағы циклдық синхросигналдың қатеге қарсы тұрақтылығымен бірдей болу керек. Бірақ синхросигналдар мен жылдамдықтарды келістіру командаларының арасында елеулі айырмашылық бар: біріншілері беру циклын құратын, беруші құрылғының ұзақтық жағдайы туралы ақпарат тасымалдаса, екіншілері – осы жағдайдың бір ретті өзгеруі туралы ақпарат тасымалдайды. Сондықтан синхросигналдың қатеге қарсы тұрақтылығы жинау әдісімен қамтамасыз етілсе, жылдамдықтарды келістіру командаларының қатеге қарсы тұрақтылығы қателерді түзейтін кодалар көмегімен қамтамасыз етіледі.

Жылдамдықтардың екі жақты келістіруінде негізделген, уақыттық топ құру жабдығында беру трактысының асинхронды ұластыру блогының мүмкін болатын үш жағдайы туралы ақпарат беру қажет: жылдамдықтарды келістірудің болмауы, жылдамдықтарды оң келістірудің болуы және жылдамдықтарды теріс келістірудің болуы. Бұндай берілетін ақпараттың көлемінде бір реттік қателерден қорғанысты бес разрядты кодалық топтар қамтамасыз ете алады. ал екі реттік қателерден – жеті разрядты кодалық топтар және т.с.с..