3. Жұмыс өндірісінің мерзімдік жоспарын жасау

Жұмыс өндірісінің мерзімдік жоспары— жалпы құрылыстық арнаулы және жинақтау жұмыстарының реттілігі мен ұзақтығын үйлестіру және жұмыс процестерін мүмкіндігінше қатар жүргізу, олардың орындалу мерзімін реттеу, құрылыс машиналарының мөлшерлік уақытын, еңбек ресурстары мен механикаландыру құралдарына деген қажеттілігін анықтау үшін жасалады. Ол негізгі құжат есебінде құрылысты ұйымдастыру мен жұмыс өндірісі жобаларының құрамына енгізіледі, сондықтан да оның негізгі көрсеткіштерінің құрылымы, құрамы және нақтылы деңгейі жобалық құжаттардың қандай максаттарға арналғанына байланысты болады. Жұмыс өндірісі жобасының құрамындағы мерзімдік жоспарды жасау үшін қажет бастапқы мәліметтер қатарына мына құжаттар жатады:

құрылыстың мөлшерлік ұзақтығы немесе нұсқаулы тапсырма;

жұмыс сызбалары мен сметалар;

негізгі мамандықтар мен кәсіптік шеберліктері бойынша кадрлармен, өндірістік техникалық жинақтар мен құрылыс жүктерін тасымалдау, қолда бар механизмдердің мәліметтерімен қамтамасыз ету жөніндегі шарттар. Мерзімдік жоспарлау негізінде жұмыс барысында бақылау жасалады және орындаушылардың жұмыстары үлестіріліп отырылады.

Жұмыс өндірісінің мерзімдік жоспарыекі бөлімнен тұрады: сол жақтық - есептік (1 -кесте) және оң жақтық - графикалық. Графикалық бөлімі сызбалы (Ганттың графигі, циклограмма) немесе тор көзді болуы мүмкін.

2-графасына (жұмыс аталуы) жұмыстардың технологиялық реттілігі мен орындалуы және жұмыстардың түрлсрі мен кезеңдері бойынша тоқталуы көрсетіліп жазылады. Бір ескеретін жайт, түрлі орындаушылар (құрылыс басқармалары, учаскелер, бригадалар немесе звенолар) атқаратын жұмыстардан өзгелерін біріктіру қажет.

3-кесте

Реттік нөмірі	Жұмыс аталуы	Өлшем бірлігі	Жұмыс көлемі	Еңбек сыйымдылығы адам*күн	Машиналар		Смена саны	Бригада құрамы	Ұзақтылығы, күн
					Маркасы	Саны
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10

Жұмыскөлемі- (4 гр.) жұмыссызбаларыменсметаларбойыншаанықталып, бірыңғаймөлшерлерменБМБқабылданғанбірлікпенбейнелейді. Егереңбексыйымдылығыөнімділікбойыншаесептелетінболсаарнаулыжұмыстаркөлемікүнтүрінде(сметабойынша) анықталады, ірілендірілгенкөрсеткіштердіпайдаланғанда- оларғасәйкескелетінөлшемдерменесептеледі.

Жұмыстардыңеңбексыйымдылығы(5 гр.) менмашинауақытыныңшығындарыпайдаланылыпжүргенБМБбойыншамөлшердіасыраорындауғабайланыстытүзетукоэффициентіненгізужолыменеңбекөнімділігініңжоспарлытүрдеөсіп, назарғаалыныпесептеледі. Осысияқты5, 6 графалардынегізгіжетекшімашиналардыңеңбекөнімділігібойыншаалынғанесептеулернәтижесіментолтыруғадаболады.

Жұмысұзақтығы- (10гр.) мерзімдікжоспаржасалғанғадейінжұмысөндірісініңәдістеріменмашиналаржәнемеханизмдертаңдапалынуыкерек. Соныменқатарнегізгімашиналардықарқындыпайдаланужағдайларыдаойластырылуғатиіс. Механикаландырылғанжұмыстардыңұзақтығытекмашиналардыңпайдаланукезіндегіөнімділігіменанықталуыкерек. Сондықтаналдыменмеханикаландырылғанжұмыстарұзақтығынбелгілейді, алмеханикаландырылғанжұмыстарырғағыграфикжасаудыңнегізінанықтайды, оданкейінқолменатқарылатынжұмыстардыңұзақтығыесептеліншығарылады.

Сменаларсаны(8 гр.) бейнеленген. Негізгімашиналарды, жинақтаукрандарын, экскаваторлардыпайдаланғандасменаларсаныекеуденкемболмауыкерекдепесептеледі.

Машиналар (6 және 7гр.) Таңдалып алынған машиналар мен механизмдердің маркалары мен саны көрсетіледі.

Сменадағы жұмысшылар саны және бригада құрамы (9 гр.) еңбек сыйымдылығына және жұмыс ұзақтылығына сәйкес белгіленеді. Бригада құрамын есептеген кезде біралымнан екінші алымға аусқанда ондағы адамдар саны мен мамандық түрлерінің де өзгермеуін ескеру қажет. Осыған байланысты кешенді бригаданың құрамында тапсырылған жұмысты атқаруға қажетті мамандық иелерінің болуы мұқият ескеріледі. Бригада мүшелерінің саны жетекші машинаның өнімділігіне сәйкес болуы керек, есеп негізіне машина жұмысының, есепті уақыты бойынша анықталатын жұмыс мерзімін алу қажет.

Әр звеноның сандық құрамы - п; звеноға тапсырылған жұмыстарға кеткен еңбек шығыны - Q^зв адам-күн және жетекші процестің орындалу ұзақтығы - Т_мехнегізінде мына формуламен анықталады

п_зв= Q_ж/(Т_мехт)

Жұмыс өндірісінің графигі. Мерзімдік жоспардың оң жақ бөлігі жұмыс барысы уақыт бойынша, реттілігі және олардың өзара үйлестірілуін нақтылы бейнелейді. Жеке жұмыстарды орындаудың технологиялық мерзімдері реттілікті қатаң сақтау талаптарына орай белгіленеді. Бұл ретте келесі процесті орындау үшін жұмыс майданымен мейлінше аз уақыт ішінде қамтамасыз етілуге тиіс.

Жұмыстарды орындаудың технологиялық, реттілігі нақтылы жобалық шешімдерге, технологиялық үзілістерге, жыл мезгіліне, құрылыс ауданына және басқа да жағдайларға тәуелді болып келеді.

График жасауды объекті құрылысын салу мерзіміне шешуші дәрежеде әсер ететін жетекші жұмыстан немесе процестен бастау керек, Құрылыстың мерзімін қысқартудың негізгі әдісі – құрылыс-жинақтау жұмыстарын тасқынды-жарыспалы және біріктіріп жүргізу болып табылады. Өзара байланысты емес жұмыстар қатар және бір-бірінен тәуелсіз жүргізілуі қажет. Мұнда еңбекті қорғау ережелерін қатаң сақтауды қамтамасыз ету керек.

Жетекші процестің ұзақтығын сменаларды және механизмдер санын немесе қолмен атқарылатын жұмыстарды орындаушылар санын арттыру арқылы қысқартуға болады. Қалған процетердің орындалу мерзімі жетекші процеспен байланыстырылады. Жұмысшы күші қозғалысының графигі төменгі жағында орналастырылады. Жалпы объект бойынша жұмысшы кадрларын деген қажеттілік графигін теңестіруге жұмыстардын басталу және аяқтау мерзімін ауыстыру арқылы қол жеткізіледі.

Календарлық жобалауда жұмыстарды өндіру кестесін құрастыру ең маңызды және жауапты болып табылады. Календарлық жоспарды құрастыруда келесілерді есепке алуы қажет: құрылыстың нормативтік мерзімі; жұмыстардың жеке түрлерін максималды бір уақытта қатарымен орындау; жұмыстарды ірі құрылыс машщиналары мен 2-3 кезенде орындау; жұмысшылардың біркелкі орналасуы; енбекті қорғау және техника қауіпсіздігі ережелерін сақтау.

Календарлық жобалауда жұмыстарды өндіру кестесі.