15.3 Сурет-Дешифратор

15.4 Сурет-Дешифратор логикалық сұлбасы

Цифрлық құрылғыларда дешифраторлар кеңінен қолданылады. Олар кез келген комбинациялық құрылғыларды: мультиплексорларды, демультиплексорларды, кода түрлендіргіштерінде және т.б. жасауда қолданылады. Жадыда сақтау құрылғыларында дешифратор көмегімен ақпаратты жазу және оқу ұяшықтарын таңдайды. Енгізу/шығару құрылғыларында дешифраторлар деректерді тасымалдайтын немесе қабылдайтын көптеген порттардың біреуін таңдауға мүмкіндік береді.

Жұмыстың барысы:

Дешифратордың логикалық комбинациясында (15.5 сурет) А,B және C - 3 кірісі , 8 шығысы (У0...У7) бар.Олар интегральды дешифратор (decoder -DC) 3x8 , үшразрядтты екілік код 1 ден 8 : шығыс 8 разрядтты кодтты комбинациясы 1 позициясы ғана 1-мен, қалғаны 0-мен толықтырылады.

XWG1 логикалық сөз генераторы, жадысында 0 ден 7 (15.7 сурет, сол жақта)

XLA1 логикалық анализаторда кіріс A,B,C және У0,У1,...У7 шығыс инверттеуші сигналдың уақыттық диаграммасы алынады.VVC (5В) көзі,NOT көзінен инверторға шығысы беріледі.Логикалық 0 дешифратор кірісіне беріледі.С0...С7 дейін инверторын бақылау үшін жалғанады.

15.5 сурет - Дешифратордың логикалық комбинациясы

15.6 сурет - XLA1 анализатор нәтижесі

Шифратор (coder-CD) дешифраторға қарама-қарсы функцияны атқарады.m разрядтты кодты n разрядтты кодқа ауыстырады.Егер У0...У7 шығысын D0…D7 кірісіне қосса CD шығысында 3 разрядтты екілік кодтты аламыз.Олар А0=A, A1=B және A2=C екілік кодтары мен 8х3 шифраторын аламыз.

15.7 сурет - XWG1 генератор нәтижесі

15.7 сурет - XLA1 анализатор нәтижесі

15.8 сурет – Шифратор

DC дешияраторымен CD шифраторының орнын ауыстырып, өзгерту енгізсек ( дешифраторға келетін С алып, шифратордың шығысындағы А2 алып ) 2х4 дешифраторы мен 4х2 шифраторын аламыз.

Бақылау сұрақтары:

1.Дешифратор дегеніміз не?

2.Шифратор дегеніміз не?

3.Дешифратордың жұмыс істеу принципі қандай?

4.Шифратордың жұмыс істеу принципі қандай?

5.Шифратор мен дешифратордың айырмашылығы?

№16 Зертханалық жұмыс

Демультиплексор мен мультиплексор

Жұмыстың мақсаты: Демультиплексор мен мультилексордың айырмашылығын бақылау

Тапсырмалар: Демультиплексор мен мультиплексордың жұмыс істеу принципін зерттеу

Қажетті құрал-жабдықтар:

DMS демультиплексор

XWG1 генератор

MS мультиплексор

VVC (5В) көзі

Логикалық элемент

GND жер көзі

Теориялық бөлім:

Мультиплексор — бірнеше сигналды-кірісі, бір немесе бірнеше басқарушы-кірісі және бір шығысы бар құрылғы. Мультиплексор бірнеше кірістерінің ішінен бір кірісі арқылы сигналдың шығысқа өтуіне мүмкіндік береді, бұл бір кірісті басқарушы сигналдың сәйкес комбинациясын беру арқылы алады.Мультиплексордың екі түрі бар: аналогты және сандық. Аналогты мультиплексор кірісті шығыспен тікелей электрлі түрде қосады. Кірісі мен шығысы арасындағы кедергілері көп емес, шамамен оншақты Ом-ға тең болады. Ал сандық мультиплексор кірісі мен шығысын электрлі қоспайды, тек кірістен шыққан логикалық дәрежені (0 немесе 1) шығысына көшіреді. Кейде аналогты мультиплексорды кілттер деп атайды.

Мультиплексорды коммутатор түрінде көрсетуге болады, ол бірнеше ақпараттық кірістердің ішінен бір кірісті шығысымен байланыстырады. Коммутатор рұқсат етуші (стробтаушы) және адрестік кірісі бар басқарушы сұлба арқылы жүзеге асады.