80. Тыныс алудың негізгі этаптары

Тыныс алу негізгі үш этаптан тұрады.

1 – Сыртқы тыныс . Оттегінің өкпе альвеолаларға дейін өтуі. Сыртқы тыныс жоғарғы тыныс жолдарынан басталады. Олар тыныс алған ауаны ылғалдандырып, жылытады және тазартады. Тазартуы тыныс жолдарындағы шырышты қабатының макрофактардың саны мен сапасына байланысты. Ішінен олар кірпікшелі псевдокөпқабатты эпителиймен қапталған.

2- Оттегінің диффузиясы ацинус арқылы жүреді. Ол көптеген тыныс бронхиололар мен альвеололардан тұрады . Оттегі диффузиясы альвеолярлы ауа мен венозды қанда оттегінің парциалды әр түрлілігі арқылы жүреді. Кейін оттегінің көп емес бөлігі плазмада еріп, оттегінің негізгі бөлігі гемоглобинмен байланысып, қан ағысымен ағзалар мен тіндерге өтеді. Көрші альвеолалар бір бірімен альвеола аралық «перегородка» поралар арқылы байланысып, осы арқылы шырышпен тығыздалған альвеолалар вентиляциясы (астма кезінде) жұреді. Альвеолалар ішінен сурфактантпен жабылған.

3- Тіндерде Оттегінің утилизациясы. Оттегі Кребс циклінде утилизацияланады. Яғни, ақуыздың , майлардың , көміртегінің биологиялық қышқылдануы арқылы энергия бөлу. Жасушалық тыныс алудың молекулярлы негізі – көміртегінің СО2 мен Сутегинин О2 мен Н2Онын пайда болуы (аэробты жол)

81. Жіті тыныс жетіспеушілігі синдром ретінде.

ЖТЖ ағзаның бүкілкомпенсаторлық жүйелерінің максимальды күш жұмсағанымен,оны оттегімен толық қамту және көміртегіні шығару бұзылу әсерінен болатын синдром.

Патогенезі: ЖТЖ дамуы алвеолярды вентиляцияның, алвеолалық мамбрана арқылы газ диффузиясы мен тіндерге оттегі утилизациясының бұзылыстарына баланысты. Нәтижесінде тыныс реттеу мен тыныс жолдарынан ауа өтуінің бұзылыстарына байланысты, өкпенің желденуі төмендеп, ағзада СО2 жиналады. Кіші қан айналым шеңберіндегі бұзылыстар алвеола капиллярлы мембрана арқылы диффузияны және өкпеішілік қанайналымды төмендетеді, ол бірінші кезекте оттегі жетіспеушілігімен ілеседі.

82. Жтж біріншілікті және екіншілікті түсініктемесі, гипоксияның клиникалық көрінісі.

Біріншілікті тыныс жетіспеушілігі сыртқы ортадан өкпе альвеоласына оттегіні тасымалдау механизмінің бұзылысына байланысты. Көбінесе ол ауру синдромы дұрыс басылмағанда, тыныс жолының өткізгіштігі бұзылысынды, өкпе тіні мен тыныс орталығының зақымдалуында дамиды.

Екіншілікті тыныс жетіспеушілігі оттегінің альвеоладан ағзаға тасымалдануының қиындауына байланысты, себебі микроциркуляция бұзылуы,өкпенің ісінуі, өкпе артериясының тромбоэмболиясы.

Гипоксия организмде немесе мүшелер мен тіндерде оттегі құрамының төмендеуі. Клиникалық тұрғыдан гипоксия үшке бөлінеді.

Біріншісі: науқас қозғыш, басы ауырады,бірінші клиникалық белгісі ентігу, сонымен бірге терінің бозаруы, ылғалдануы, шырышты қабаты мен тырнақтың көгеруі, температура төмен, тахикардия, АҚ жоғары.

Екінші сатысы: есі бұлыңғыр, қозғалыс қозғыштығы, айқын цианоз, АҚ жоғарылауы, тырысу мен еріксіз зәр шығару,

Үшінші саты: терінің көгеруі,мәрмәрлануы, тырысу, қарашықтың кеңеюі,жүрек соғысының бұзылысы,АҚ төмендеген.

83. Гипоксияда жедел жәрдем.

Этиотропты себебін жою. Патогенді антигипоксанттар: гутимин, карнитин,олифен.

84.Транспортировка және госпитализация.

Реанимация болимине госпитализациялау

85.Астмалық статус түсінігі:

Бронхиалды астманың ауыр асқынуынан пайда болады. Әдетте ұзақ басылмайтын ұстамадан пайда болады. Бронхиолалардың ісінуімен жүріп, онда қою қақырық пайда болып, гипоксияға алып келеді.

Классификация:

Баяу дамитын астмалық статус

Тез дамитын астмалық статус

Анафилактоидты

Кезеңі бойынша:

Салыстырмалы компенсация

Декромпенсация

Гипоксиялық гиперкапниялық кома

86.Астмалық статус этиопатогенезі:

Себептері: Бронх өкпе жүйесіндегі жедел бактериалды , вирусты аурулар;

Гипосенсибилизациялық терапия

Седативті және ұйықтатқыш дарилерді , симпатомомиметиктерді көп қолдану:

Бронхобструкциямен жүретін аллергиялық реакия: салицилат, анальгин,вакцина, сарысу

Патогенез:

Метаболикалық (баяу) формасы- бронх астмасының асқынуынан пайда болады. Негізгі патогенетикалық факторлары;

• Бронхоспазм шақыратын B2- адренорецепторының терең блокадасы, преобладание альфа адренорецептора

• Бронхтың қабынуының обструкциясы

• Жөтелу және тыныс орталығынын басататын , дренажды функциясының бұзылуы

• Бронхтарылтатын холинергиялықәсерлердің өзгерісі

• Кішкентай және орташа бронхтардың экспираторлы коллапсы

Анафилактикалық формасы (тездамитын)- аллергенмен жанасқанда тез дамитын анафилактикалық реакция типі бойынша дамиды.

Анафилактоидты форма Бронх гиперреактивтілігіне байланысты физикалық, химиялық, механикалық тітіркендіргішпен жанасқанда тыныс алу жолының тітіркенуінен пайда болады.

Астмалық статуста бронхобстукцияға байланысты тыныс шығару көлемі төмендейді, тыныс алу бұлшықет тонусы жоғарылайды, және беткей тыныс алу пайда болады. Газалмасу бұзылады гипоксия, гиперкапния, гипокалиемия, жедел өкпе жеткіліксіздігі дамиды, АҚ жоғарылайды, пульс жиіленеді.