Қорытынды.

Иондаушы бөлшектерді тіркеу, олардың зат арқылы өткен кезде туындайтын әртүрлі құбылыстарды зерттеу нәтижесінде аламыз. Мұндай құбылыстарға эмульсиядағы немесе арнаулы құрылғылардағы ( көпіршікті камера, т.б) іздер, Вавилов-Черенков сәуле шығаруы, арнайы орталарда пайда болатын разрядтар, т.б. жатады. Газдың өздігінен разрядталу құбылысына негізделген иондаушы бөлшектерді есепке алатын құрал Гейгер- Мюллер санауышы . Санауыштың иондаушы бөлшектерді тіркеуші негізгі элементі иондаушы бөлшек индикаторы. Индикатордың типіне байланысты гамма кванттарды ( СТС-8) немесе бета- сәулелерді (СТС-6) тіркеуге арналған болады .

Табиғи иондаушы бөлшектер көзі ретінде ғарыштық сәулелерден пайдалануға болады .

Жер бетіне келіп түскен екінші реттік ғарыштық сәулелерді екі топқа бөлуге болады. Олар: жұмсақ және қатты компоненталар. Ғарыштық сәулелердің құрамы мен интенсивтілігі Жер шарының әр түрлі нүктелерінде әр түрлі болады.

Шымкент қаласында ғарыштық сәулелердің интенсивтілігін өлшеу нәтижесі негізінде төмендегідей қорытынды жасадық;

1. ғарыштық сәулелердің жалпы интенсивтілігінің орташа мәні 0,44 импульс/секундқа тең;

2. ғарыштық сәулелердің қатты компонентасының орташа интенсивтілігі 0,18 импульс/ секунд;

3. ғарыштық сәулелердің жұмсақ компонентасының интенсивтілігі I_ж=0,26 импульс/ секундқа тең болып шықты.

Сонымен, иондаушы бөлшектер индикаторын пайдалана отырып, ( яғни Гейгер- Мюллер санауышының арқасында ) иондаушы сәулелердің жұмсақ және қатты құраушыларын анықтау тәсілін жасадық .

Пайдаланылған әдебиеттер.

1. Калашников В.И, Козадаев М.С. Детекторы элементарных частиц. М., «Наука», 1976г.

2. Векслер В, Грошева Л, Исаев Б. Ионизационные методы исследование излучения. М., 1970г.

3. Фюнфер Э, Нейерт Г. Счетчики излучения. М., 1970г.

4. Абрамов А.И и др. Основы экспериментальных методов ядерной физики. М., Атомиздат. 1987г.

5. П. Е. Калпаков. Основы ядерной физики.Изд. «Просвещение», М., 1979г.

6. А.И. Наумов. Физика атомного ядро и элементарных частиц. Изд. «Просвещение» , М., 1994г.

7. И. В. Ракобольская. Ядерная физика. Изд. Московск. Универс. 1986г.

8. О.С. Нұрсұлтанов. Атомдық физика. «Рауан», Алматы., 1990г.

9. Ф.А. Королев. Курс физики. Изд. «Просвещение», М.,1979г.

10. Дорман В. Ф. Физика солнечных космических лучей, М., Л., 1985г.

11. Сыроватский С.И. Физики космических лучей. М., Л., 1981г.

12. Мурзин В.С. Введение в физику космических лучей. М., 1989г.

13. Труды международных конференций по космическим лучам. Л., В-1. август .1989г.

14. Боровой А.А. Как регистрируют частицы. М., 1981г.

15. http:/www.gr-obor.narod.ru/

16. http:/www. Ramler.ru/

17. http:/www.google.kz/

18. http:/www.google.ru/

19. http:/www.google.com/

20. http:/www.yandex.ru/

21. http:/www.yahoo.com/

22. http:/www.mail.ru/

45