3.1 «Student» объектті облысын анықтау

Мәліметтер базасында 7 кесте қарастырылған: Student, Prepodavatel, Gruppa, Disiplina, Specialnost, және Vedomost. Vedomost кестесі үшін Student, Prepodavatel, Gruppa, Disiplina, Specialnost кестелері анықтамалық кесте болып табылады. Сондықтан бірінші, кесте мәліметтерінің автоматтандырылған жұмысын қарастырамыз. Кестенің мәліметтері бір формада PageControl1 компонентінде орналасқан, констекті менюден PageControl1/New page командасын таңдап 5 парақ құрамыз. Соңында біз TabSheet1.Caption=Список студентов, TabSheet1.Caption=Список груп, TabSheet1.Caption=Список дисциплин, TabSheet1.Caption=Список специальностей, TabSheet1.Caption=Список преподавателей, парақтарын аламыз. Мәліметтер базасымен байланыстыру үшін формаға DataBase1 компонентін қоямыз, оның қасиетін AliasName=date_as, DatabaseName=date, Connected=true деп береміз.

Алдымен Gruppa жүйесінің құрастырылуын қарастырайық. Список групп парағына өтіп, оған Table1, Table2, 2 DataSource, 2 DbGrid, 3 Button батырмасы, 4 Edit, 4 Label және 1 GroupBox. орналастырамыз. Осыдан олардың қасиеттеріне мән береміз.(3.1-сурет)

3.1-сурет «Список групп» парағы

Table1 және Table2 компоненттерін базамен байланыстырамыз, ол үшін DatabaseName=date қасиетін қоямыз. Сондай-ақ Table1 кестесі үшін кесте атын береміз, жазбаны Tablename=Student-тен аламыз, DataSource1-ге Table1-ді қоямыз. Table2 кестесі үшін кесте атын береміз, ал жазбаны Tablename=Gruppa-дан алады. DataSource1-ге Table2-ні қоямыз. Table1 және Table2 кестелерін байланыстыру үшін, Gruppa кестесіне курсор қоямыз, Student кестесінде группа мәліметтеріне сйәкес жазбалар шықсын. Ол үшін Table1Student қасиетіне Mastersource=Datasource2, MasterFields=gruppa (смотрет рисунок), IndexFieldName=gruppa.

3.2 Сурет Кестелердің байланыс процесі

Жаңа топ енгізу үшін Топ туралы мәлімет беруіміз керек, Енгізілген жыл және Эдвайзер Edit4, Edit5, Edit6, сәйкес, содан кейін “Вставить” батырмасын басамыз: төменде OnClick орындатқышы көрсетілген:

procedure TForm1.Button8Click(Sender: TObject);

begin

table2.Insert;

Table2.Fields[0].AsString := Edit4.Text;

Table2.Fields[1].AsString := edit5.Text;

Table2.Fields[2].AsString := Edit6.Text;

Table2.Post;

edit4.Clear;

edit5.Clear;

edit6.clear;

end;

Кестеден жазбаны өшіру үшін “Удалить” батырмасын пайдаланамыз, ол үшін OnClick орындатқышына келесі қатарды жазамыз: table2.Delete;, группа туралы мәліметті өшіреді. Сондай-ақ группа бойынша іздеу мүмкіндігі бар. ол үшін группа атын енгізуіміз керек және “Поиск” батырмасын басамыз. Берілген процедураның коды:

procedure TForm1.Button13Click(Sender: TObject);

begin

Table2.SetKey;

Table2.Fields[0].AsString := Edit7.Text;

Table2.GotoKey;

edit7.Clear;

end;

Біз топ туралы жұмысты автоматтадық, бұл бізге группа туралы мәлімет және таңдалған топтың тізімі туралы мағлұмат береді.

Список студентов парғына өтіп, Query4, DataSource1, DbGrid, 2 Button,2 Edit, 2 Label және 4 SpeedButton орнатамыз. Содан кейін компоненттің қасиеттерін орнатамыз(3.3-сурет):

3.3-сурет “Список студентов” парағы

DatabaseName қасиетін қойып және SQL: select fio, gruppa from student кодын жазып Query-ді мәліметтер базасымен байланыстырамыз. Query-дің мәліметтерін сақтау үшін DataSource1 Dataset=Query4 қасиетін орнатамыз, ал кестеден сұрыптаудың нәтижесін көру үшін DBGrid-ке DataSource1-ді орнатамыз. 4 SpeedButton кестелердегі жазбаларды ауыстыру үшін қажет: келесі жазбаға, бірінші, соңғы және алдыңғы өту үшін. Бұл үшін біз әр батырмаға сәйкес орындатқыш қатарын жазамыз:

query4.Next;//келесі;

query4.First;//бірінші;

query4.Last;//соңғы;

query4.Prior;//алдыңғы.

Кестеге сәйкес мәндерді енгізу үшін «Вставить» батырмасына сәйкес кодты енгіземіз:

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);

begin

query4.Insert;

query4.FieldByName('FIO').AsString:= Edit2.Text;

query4.FieldByName('GRUPPA').AsString:= Edit3.Text;

query4.Post;

edit2.Clear;

edit3.Clear;

end;

Кестедегі жазбаны өшіру үшін «Удалить» батырмасын пайдаланамыз, OnClick орындатқыш оқиғасына келесі қатарды жазамыз:

query4.Delete;

Жазбаны өшіргеннен кейін, жазба қалпына келмейді, онда query4. үшін мына оқиғаны жазамыз:

procedure TForm1.Query4BeforeDelete(DataSet: TDataSet);

begin

if not (MessageDlg('Вы действительно хотите удалить запись?',

mtError, [mbYes, mbNo], 0)=mrYes) then

begin

Abort;

end;

end;

Біз Student кестесін автоматтадық, төмендегі суретте форманың компиляцияланған түрі көрсетілген:

3.4-сурет Тізімнен студенттің өшірілу процесі