2.1 ERwin-Platinum программасы арқылы деректер базасын жобалау
ER диаграммасын құру үшін жобалауда программалық құрал Erwin пайдаланады. ERwin –Platinum фирмасының МБ жоьалау CASE құралы болып табылады.
Erwin Windows графикалық интерфейсін, ER –диаграммасын құру құралдары, логикалық және физикалық МБ құру үшін редакторды өзіне біріктіреді. Erwin арнай бір фирманың технологиясына тәуелді емес. Сонымен қатар МБ ODBC интерфейсі арқылы өтеді.
Осы программада дайындалған мәліметтер қорын кез-келген МББЖ:Acces, Foxpro, Delphi генерация жасауға болады.
Деректер базасын жобалаудың алғашқы сатысы болып домендер құру болып табылады. Домендер МҚБЖ- да қолданатын негізгі мәліметтер типі көрсетеді. Олар текстік(String), сандық(Number) дата (DateTime), екілік (Blob). Келесі кестеде мәліметтердің логикалық және физикалық домендер тізімі көрсетілген
2.1 кесте Домендер тізімі
Доменнің логикалық аты |
Доменнің физикалық аты |
Домен типі |
examen |
t_examen |
Number |
itog |
t_itog |
Number |
kol_vo_kreditov |
t_ko_lvo_kreditov |
Number |
lc1 |
t_lc1 |
Number |
lc2 |
t_lc2 |
Number |
pr1 |
t_pr1 |
Number |
pr2 |
t_pr2 |
Number |
srs1 |
t_srs1 |
Number |
srs2 |
t_srs2 |
Number |
Disciplina_s |
t_Disciplina_s |
String |
Disciplina_p |
t_Disciplina_p |
String |
Specialnost_s |
t_Specialnost_s |
String |
Specialnost_p |
t_Specialnost_p |
String |
Doljnost |
t_Doljnost |
String |
FIO |
t_FIO |
String |
gruppa |
t_gruppa |
String |
Semester |
T_semestr |
number |
Диаграммаларға мынадай (сущность) маңыздар кіреді.
Student мағынасы:
-Kod_studenta
-Gruppa
-FIO
Gruppa маңызы:
-Gruppa
-god_postuplenia
-edvaizer
Specialnost мағынасы:
-Shifr_specialnosti;
-Specialnost_p;
-Specialnost_s;
-God_vvedenia.
Disciplina маңызы:
-Kod_disciplina;
-Disciplina_p;
-Disciplina_s.
-Semestr
Prepodavatel маңызы:
-kod_prepod
-FIO
-Doljnost
Vedomost маңызы:
-Shifr_specialnost;
-Kod_disciplina;
-Kod_student;
-Kod_prepod;
-Lc1;
-Lc2;
-Pr1;
-Pr2;
-Srs1;
-Srs2;
-Examen;
-Itog;
baza_uchebni_plan маңызы:
-kod_up;
-god_wid_standart;
-shifr_specialnost;
soderjanie_uchebni_plan мағынасы:
-kod_up;
-kod_disciplina;
-Semester;
-kol_vo_kreditov;
Erwin-де деректер базасын жобалау 2 режимде жобалауға болады: логикалық және физикалық. Erwin-де жұмыс логикалық режимде болады. Деректер логикалық режимде шынайы өмірдегідей көрінеді. Логикалық режимнің объектілері болып маңыз (сущность) және атрибуттар табылады. Логикалық режимнің моделі әмбебап (универсальды) және нақты деректер базасына байланысты емес.
Деректер базасын құрудың мәселесін анықтауда негізгі тақырып мынадай облыс жіктелген болатын:
Оқытушылар облысы
Білімгерлер облысы
Аттестация жүргізу облысы
Оқу жоспар облысы
Оқытушылар облысында өзара байланыстағы Doljnost және Prepodavatel маңыздары анықталған. Олардың атрибуттар деңгейдегі логикалық моделі 2.1-суретте, InterBase серверіне бейімделген физикалық деңгей көрінісі 2.2-суретте көрсетілген.
2.1-сурет Оқытушылар облысының логикалық моделі
2.2-сурет Оқытушылар облысының физикалық моделі
Білімгерлер облысында өзара байланыстағы Student және Gruppa маңыздары анықталған. Олардың атрибуттар деңгейдегі логикалық моделі 2.3-суретте, InterBase серверіне бейімделген физикалық деңгей көрінісі 2.4-суретте көрсетілген.
2.3-сурет Білімгерлер облысының логикалық моделі
2.4-сурет Білімгерлер облысының физикалық моделі
Аттестация жүргізу облысында өзара байланыстағы Student, Vedomost,Disciplina, Specialnost және Prepodavatel маңыздары анықталған. Олардың атрибуттар деңгейдегі логикалық моделі 2.5-суретте, InterBase серверіне бейімделген физикалық деңгей көрінісі 2.6-суретте көрсетілген.
2.5-сурет Аттестация облысының логикалық моделі
2.6-сурет Аттестация облысының физикалық моделі
Оқу жоспары облысында өзара байланыстағы baza_uchebni_plan, Disciplina, Soderjanie_uchebni_plan маңыздары анықталған. Олардың атрибуттар деңгейдегі логикалық моделі 2.7-суретте, InterBase серверіне бейімделген физикалық деңгей көрінісі 2.8-суретте көрсетілген.
2.7-сурет Оқу жоспары облысының логикалық моделі
2.8-сурет Оқу жоспары облысының физикалық моделі
Барлық анықталған облыс жалпы (глобальды) логикалық модел 2.9 суретте, ал InterBase серверіне бейімделген физикалық деңгей көрінісі 2.10-суретте көрсетілген.
2.9-суретте жалпы (глобальды) логикалық модел
Физикалық режимде модель керісінше нақты базаға байланысты болады. Сондықтан бір логикалық модель, бірнеше физикалық модельге сәйкес келеді. Физикалық және логикалық жобалау арасында тығыз байланыс бар. Өйткені жүйенің өнімділігін жоғарлату үшін физикалық жобалауда қабылданатын шешімдер логикалық жобалауға әсерін тигізеді. Физикалық жобалаудың негізгі мақсаты мәліметтер базасының логикалық жобасын физикалық ендіруді сипаттау.
Деректер базасы- бұл нақты бір тақырыпқа немесе мәселеге жататын мәліметтер жиынтығы. Егер деректер базасы компьютерде сақталмаса немесе оның кейбір бөліктері сақталса, онда қолданушы өзі мәліметтерді жинауы қажет.
2.10-суретте Анықталған облыстың физикалық моделі
Негізінде глобальдық деректер моделі InterBase-ке аудару үшін алдымен физикалық деңгейде отырып, Target/Server командасы арқылы сервер ретінде InterBase-ті таңдаймыз.