1.4 Кәсіпорынды сумен қамтамасыздандыру

Кәсіпорындар,шеберханалар мен машина-тракторлар парктері үшін тәуліктік бірқалыпсыз коэффициентін, K_{тәул.мах}=1,1 қабылданады,ал сағаттық ең жоғарғы бірқалыпсыз коэффициенті, K_{сағ.мах}=2 тең деп қабылдаймыз.

Судың орташа тәуліктік шығынын Q_{тәул.мах}төменгі формула бойынша анықталады:

Q_{тәул.орт}=q*N,л/тәул=40*100=4000 л/тәул

Тәулігіне суды ең көп тұтыну көлемін төменгі формула бойынша есептелінеді:

Q_{тәул.мах}Q_{тәул.мах}=K_{тәул.мах} * Q_{тәул.орт} ,л/тәул=1,1*4000=4400л/тәул

Судың ең жоғарғы сағаттық мөлшеріе септеу мөлшерін, Q_{сағ.мах}төменгі формула бойынша анықтаймыз:

Q_{сағ.мах}=K_{сағ.мах} * Q_{тәул.мах}/24 =2*4400/24=366,7л/сағ

Секунтық есептеу шығыны:

Q_с= Q_{сағ.мах}/3600 =366,7/3600=0,102 л/с

1– кесте

Тұтынушы	Тұтынушының сипаттамасы	Q, л/тәул	Qтәул.орт*103 л/тәул	Kмах	Qтәул.мах*103 л/тәул	Kмах	Qсағ.мах*103л/сек	Qс л/сек
Тұрғын	3500	200	700	1,1	770	2,1	67,375	18,7
Шаруашылық	3500	90	315	1,1	346,5	2	28,875	8
Малшарушылығы	3350	265	133,25	1,1	146,575	2,5	15,26	4,2
Кәсіпорын	100	40	4	1,1	4,4	2	0,366	0,102
Жалпы	10450		1152,25		1267,47		111,87	31

2 Құбырлардың гидравликалық есептері

Су жүргізгіш желісінің есебін ауыз сумен шаруашылыққа берілетін шығын суды жол – жөнекей шығынын q_уд анықтаудан басталады:

q_уд=q_x/∑l,= 31/180=0,17 л/сек

мұндағы q_x– ауыз су шаруашылығына кететін су шығыны;

∑l – суды ауыз сумен шаруашылыққа пайдалану кезіндегі желі участкелерінің ұзындығы (карта бойынша).

Әрбір участкіге жол шығынын анықтау:

Q_{жол4-4`</sub>=q<sub>уд</sub>*l<sub>4-4`}= 0,17*180=31л/сек

Мұндағы l_i–судың бірқалыпты берілу кезіндегі участок ұзындығы.

Егер құбыр арқылы су үзіліссіз берілетін болса,онда есептеу шығыны мынаған тең болады:

Q=Q_тр+0,5 Q_{жол ,}

Q_1-2= Q_{k +} Q_{п +} Q_ф=18,302л/с

Q _2-3= Q_{ф +} Q_п=18,2 л/с

Q_2-4`=Q_k+Q_п=14,102 л/с

Q_4-4`= 0,5 Q_{жол 2-3} +Q_п=29,5л/с

МұндағыQ_тр- құбыр арқылы өтетін транзиттік шығын;

Әрбір участкіге шығын есептеп оны кестеге енгіземіз:

2 – кесте – Әр участоктың шығын есептеу

Участок	1-2	2-3	2-4`	4`-4
Ұзындығы	350	300	250	180
Шығын,л/сек	18,302	18,2	14,102	29,5

Әр участке үшін есептеу шығынын анықтау.Әр участке үшін құбыр диаметрін таңдап алу 5-кестедегі көрсетілген эканомикалық жылдамдықтардың мәндері негізінде және есептеу шығыны бойынша жүргізіледі өртке қарсы жұмсалатын шығын есепке алынбайды.

V_1-2 =0,95 м/с

V_2-3=0,95 м/с

V_2-4`=0,95м/с

V_4`-4=1,05м/с

Үстінгі формула бойынша алынған құбырлар диаметрінің мөлшерлері стандарттық диаметрлердің жоғарғы мәніне қарай жуықталады.Бірақта өртке қарсы су шығынын бірге есептеген жағдайда су өткізгіш құбырының ең төменгі диаметрі 75 мм-ден кем болмауы керек.

Есеп төменгі кестеге енгіземіз.

d=√4Q/π*V_эк

d_1-2=√4Q/π*V_{эк ,}=√4*18,302*10^-3/3,14*0,95=175мм

d_2-3=√4Q/π*V_эк,=√4*18,2*10^-3/3,14*0,95=175мм

d_2-4`=√4Q/π*V_эк,=√4*14,102*10^-3/3,14*0,95=150мм

d_4`-4=√4Q/π*V_эк,=√4*29.5*10^-3/3.14*1,05=200мм

3 – кесте – Участікте жатқан құбырлардың диаметрі

Участок	1-2	2-3	2-4`	4`-4
Диаметрі,мм(болат)	175	175	150	200
Диаметрі,мм(асбецемент)	189	189	147	189

Желінің гидравликалық есебін әрбір участке бойынша жеке жүргізу қажет.

Желінің жекелеген участкілерінің ұзындығы бойынша қысымның жоғалу мөлшерін төменгі формуламен анықтаймыз:

h=A*β*l*Q²

мұндағы: A=16λ/π²*2g*d⁵

Q-участкелер шығын.

А және β мәндері жаңа емес металды,асбес цементі және полиэтиленді құбырлар үшін 6,7,8,9,10 кестелерден берілген.Қысымның жоғалуы болат құбырлары үшін:

h_1-2=A*β*l*Q² =1м

h_2-3=A*β*l*Q² =0,9м

h_2-4`=A*β*l*Q²=2,1м

h_4`-4=A*β*l*Q² = 0,4 м

Асбес цемент құбыры үшін:

h_1-2=A*β*l*Q² = 0,8 м

h_2-3=A*β*l*Q² = 0,6м

h_2-4`=A*β*l*Q²= 1,2м

h_4`-4=A*β*l*Q² = 0,2м

4– кестe – Құбырлардың гидравликалық есептертерінің нәтижелері

Участкілер	Ұзындығы,м	Есептеу шығыны,Q л/с	Құбырдыңдиаметрі d,мм	ЖылдамдықV,м/с	Коэффициент А,С2/м6	β	Қысымның жоғалулары,м	Жергілікті жоғалу,hm,м	Жалпы қосындыжоғалуыh,м
1-2	350	18,302	175	0,95	9,029	1,02	1	0,1	1,1
2-3	300	18,2	175	0,95	9,029	1,02	0,9	0,09	0,99
2-4`	250	14,103	150	0,95	41,85	1,03	2,1	0,21	0,231
4`-4	180	29,5	200	1,05	2,752	1,02	0,4	0,04	0,44
1-2	350	18,302	189	0,95	6,9	1,0	0,8	0,08	0,88
2-3	300	18,2	189	0,95	6,9	1,0	0,6	0,06	0,66
2-4`	250	14,102	147	0,95	25,5	1,0	1,2	0,12	1,32
4-4`	180	29,5	189	1,05	1,87	1,02	0,2	0,02	0,22