Лекция-8. Оқушының шығармашылық қабілетін дамыту. Шығармашылық сабақтар.

Физика оқу үрдісінде оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту үшін ең қолайлы шарттарды беретін оқыту пәні болып табылады. Қазіргі ғылыми-техникалық жоғары дәрежеге жетуі физика ғылымының жетістіктерінің нәтижесін көрсетеді.Оқушыларды белсенділігі мен танымдық іс-әрекеттері арқылы шығармашылықты дамыту көптеген ғылымдарды еңбектерінде қарастырылған.Онда проблемалық оқыту арқылы оқушылардың шығармашылық ойлауын дамыту талданып, проблемалық оқытуға индуктивтік-гипотизалық-дедуктивтік тәсілді ұсынған. Дегенмен де оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту көптеген еңбетерде зерттелмеген де, бұл мәселені толықтай шешілген деп есептеуге болмайды.

Осы орайда ең алдымен шығармашылық түсінігіне тоқталып өтейік. Әдебиетте шығармашылық түсінігі-жаңа өздік нәрсенің жасалуымен байланысты, сонымен қатар көшірмелік іс-әрекетке қарсы қойылады. Кейбір деректерде шығармашылық қоғамдық құбылыс деп қарастырылған.

Ал пеагогикалық ғылымда шығармашылық түсінігі, оқушылардың өзі үшін жаңаны , яғни субьективті жаңаны жасау қызметі немесе адамның іс-әрекетінің белсенділігі мен дербестілігінің ең бжоғары түрі деп түсіндіріледі.

Осыған байланысты оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуда оқытудың жаңа инновациялық технологиясын пайдаланған жөн.

Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту үшін оқыту құралы-компьютерлер қолданбай оқушының өзі бдайындаған әр тақырыпқа байланысты әр түрлі деңгейлік тапсырмалардан құралған өзіндік және бақылау жұмыстары мен оқушының болашақ іс-әрекетіне негіз болатын информациялық блоктар арқылы да іске асыруға болады. Оқушылардың шығармашылық қабілетін шыңдау үшін деңгейлік өзіндік жұмыстарға төмендегідей талаптар қойылады.

Бірінші деңгей-үйренушілік:

Оқушылардың жаңа тақырыптан алған білімдерін бекіту үшін, еске түсіріп,қайталау үшін және алған білімдерін практикада қолдана білуге жаттықтырады.Мұнда заңдылықтардан, ережелерден, анықтамалардан, формулалардан хабардар болу қажет.

Екінші деңгей-алгоритмдік:

Мұнда кері байланысқан функцияларды орындау үшін тексеру тапсырмалары, іріктелген материалды жүйеге келтіруге , реттеуге арналған мазмұны өзгертілген жағдайдағы тапсырмалар беріледі.

Үшінші деңгей:

Оқушыларға берілген тапсырмалар танымдық ізденіс түрінде, игерген білімді тереңдету үшін әр түрлі логикалық операцияларды керек етеді.

Төртінші деңгей-шығармашылық:

Әрбір тапсырманы өз бетімен түсініп талдай отырып орындау ғылыми шығармашылық тұрғыдан шағын зерттеу жұмыстарын жүргізіп, «кішкентай» жаңалық ашқанмен барабар.

Шығармашылық оқып үйрену, үздіксіз ізденіс, мақсатты еңбек шыңдалу арқылы қалыптастырылады.

Әрбір сабаққа мұқият даярлану , тыңғылықты жоспарлау, шығармашылықпен жүзеге асыру-мұғалім шеберлігінің маңызды белгісі. Оның көмегімен педагогикалық тәсілдер қоры , педагогикалық техника жиынтығы жаңалықты туындатады, шығармашылықпен еңбек етуге негіз болады.

Кванттық физика

(11 сынып)

Сабақтың тақырыбы: «Кванттық физика» тарауы

бойынша қайталау-пысықтау сабағы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: «Кванттық физика» тарауындағы негізгі

физикалық құбылыстар мен фотоэфект

заңдарын қайталап, бір жүйеге келтіру.

Тәрбиелік: Оқушыларда үлкен адамгершілік көзқарас

пен Отанға деген шынайы сүйіспеншілік қалыптастыру үшін ұлы физиктердің: М.Планк, А.Эйнштейннің өмірбаяндарымен таныстыру.

Дамытушылық: Оқушылардың өз бетінше іздену,

шығармашылыққа ұмтылу қабілеттерін

дамыту.

Сабақтың көрнекілігі: 1) Оқушыларды шығармашылық

жұмыстары