Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі тараз мемлекеттік педагогикалық институты
«ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫ ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕРІ» ПӘНІНЕН
ЛЕКЦИЯ ЖИНАҒЫ
Ф.м.ғ.к., доцент С.Ш.Егембердиева
ТАРАЗ – 2012ж.
Лекция-1. Жаңа педагогикалық технологиялар. Жаңа педагогикалық технологиялардың ерекшеліктері.
«Педагогикалық технология» түсінігі педагогикалық ғылымға ондаған жылдар бұрын жол ашты.
«Технология» сөзі (гректің -өнер, ғылым деген мағынасын білдірді) шығармашылық үрдістерді өткізу әдістері мен амалдары туралы білімнің жиынтығы.
Бүгінгі педагогика ғылымының лексиконында педагогикалық технология ұғымы терең тамыр жайды.Дегенмен де , осы ұғымды пайдалануда әртүрлілік басым.
Педагогикалық технология – педагогикалық мақсатқа жету үшін пайдаланылатын барлық дара , инструменталдық және метадалогиялық құралдардың қолдану реті мен жиынтығының жүйесін білдіреді (Кларин М.В.).
Технология –оқушы мен ұстазға бірдей қолайлы жағдай тудырушы оқу процесін ұйымдастыру және жүргізу,бірлескен педагогикалық әрекетті жобалаудың жан-жақты ойластырылған үлгісі (Монахов В.М.).
Технология-дидактикалық жүйенің процессуалды бөлігі (Чошанов М.)
Педагогикалық технология –оқыту процесін өткізудегі , ұйымдастырудағы , жоспарлаудағы мұғалім мен оқушы үшін жағдай жасап, бірлескен педагогикалық қызметінің барлық бүге-шүгесі ойластырылған үлгісі-моделі (В.М. Монахов)
Педагогикалық технология оқытудың тиімді жолдарын зерттеуші ілім ретінде оқытуда қолданылатын қағидалар, реттеушілер, әдістер, жүйесі ретінде, нақты оқыту процесі ретінде қызмет етеді. Оның үш деңгейі бар:
Жалпы дидактикалық деңгей (мақсаттар, мазмұн, оқытудың құралдары мен әдістер жиынтығы т.с.с.)
Пәндік деңгей (белгілі бір пән, сынып, мұғалімнің оқыту мазмұнын іске асырудың әдістері мен әдістері мен құралдары жиыны ретінде түсініледі)
Модульдік (жергілікті) деңгей.
Педагогтік технологиялардың үш түрлі сипатының құрылым жүйесі
бар. Олар:
Ғылымилығы. Оқу жоспарындағы пәндердің ғылыми негіздерінің мұраты, мақсаты, мазмұны,әдіс-тәсіл, амал жолдары, құралы.
Үрдісті сипаттық. Әр пәннің сабақтың типіне орай блоктік жүйесінің алгоритмі, тапсырмаларды нәтижеге бағдарлайтын мақсаты, мазмұны , әдістері, амалы,т.с.с.
Үрдісті-әрекеттестік. Педагогтік әдіснаманың , құралының жеке тұлғалық белгілерді дамыту бағытындағы атқарылатын ойлау әрекеті.
Жалпы педагогктік. Белгілі бір оқыту шешімінің білім меңгеру үрдісіндегі тұтастық заңдылығын сақтауға ыңғайлануы.Бұны оқытудың жүйесі дейміз.
Жеке әдістемелік. Жекеленген пәндердің белгілі бір нысананың толық қабылдануының мақсаты, міндеті, мазмұны, әдіс-құралы т.с.с.
Бөліктік (пішін) деңгейі.
Әр технология педагогктік үрдістің түрлерін айқындайды, ұғымдар қалыптастырады, оны тереңдетуге бағыттайды. Әсіресе сабақтың жаңа типін жүзеге асрыу үшін атқарылатын жұмыстардың үлгісі, пішіні, құрылысы құрастырылады. Мұның бәрі дерлік әр оқушының қабілетіне сәйкес құрылған тапсырмалардың орындалуы нәтижесінде білік пен өзінің жиған ілімін бақылауға алып, өнімді оқу еңбегін ұйымдастыруына ықпалын тигізеді.
Негізінде , көптеген технологиялардың құрылым-жүйесінің заңдылығы ретінде педагоикалық картаны құрастыру тиімді.Бұл-білімді тұтас,тараулардың ірі блоктарға жинақталып, олардың бір-бірімен логикалық байланыста болып келуінің кепілі.
Педагогикалық технология оқыту мақсатына жетудің тиімді , нақты жолдарын көрсетеді.Педагогикалық технология ерекшелігі оқу іс-әрекетін ұйымдастыру арқылы ойлау дағдыларын дамыта отырып оқушының өз бетімен мақсатқа жетуінде.
Зер сала қарасақ, оқушының білімді меңгеру деңгейі талдаудан бастап, синтез, баға деңгейлерінде жоғарылай түседі.Оқушылардың білімді меңгеру деңгейлері В.П.Беспалько, Б.Блум тұжырымдамасында келтірілген танымдық қызмет аймағымен анықталды: (1-сурет).
Технологияның негізгі ерекшелігі – оқушының өзіндік білімге қолының жетуінде.Бала білімін оқушы деңгейінен шығармашылық деңгейге жетелеуде проблемалық оқытудың атқарар орны ерекше.
Дидактика білім жүйесінен енеді. Дидактика –білімнің мазмұнымен, тәсілдермен және құралдармен, оқудың мақсатымен, педагог пен білім алушының іс-әрекеттерімен айналысады. Педагогикалық технология жалпыға мәлім ғылымилық, жүйелілік, оқыту мен тәрбие бірлігі , оқу үрдісінің ұжымдық сипатында оқушының дербес қабілетін есепке алу сияқты дидактикалық принциптерін пайдалана отырып жұмыстарды атқарады.
Жаңа педагогикалық технологиялар ерекшеліктері
Ж
аңа
педагогикалық технологиялар ерекшеліктері
Ынтымақтастық Білім беруді Тірек сигналдары Түсіндіре басқарып Деңгейлік саралап
педагогикасы ізгілендіру арқылы оқыту оза оқыту оқыту
технологиясы технологиясы технологясы технологиясы
*Мұғалім-оқушы, *Баланы оның жеке *Материал ірі мөлшерде 1.а) Болашақ білімнің *Оқушы міндетті
Оқушы-мұғалім, қасиеттерін ашу арқылы енгізіледі алғашқы бөлігін алдын- түрде базалық білім
Оқушы-оқушы. азамат етіп тәрбиелеу *Материалды блокпен ала енгізу деңгейін меңгеру тиіс
Оқушы да субъект, *Баланың жаны мен топтау ә) жаңа ұғым ,түсінікті *Базалық деңгей
мұғалім де субъект жүрегіне жылылық *Оқу материалдарын нақтылау,,қолдану оқушының саралай
*Екеуінің бірлік ұялату тірек-схема, тірек- б) оқу әрекеті мен ойлау және жеке сұранысы-
одақта қызмет *Математикалық - конспект түрінде хаттау қисынының жылдамдығын ның негізі
істеуі,бір-біріне пайымдау,математикалық *1)Теорияны блоктау дамыту *Базалық деңгейдің
басымдық түсіну *Теориялық материалды 2.Бағдарламаның кейбір барлық оқушы үшін
көрсетпеуі *Баланың танымдық сыныпта меңгерту тақырыптарының ақиқат болуы
*Оқыту мен тәрбиенің күшін қалыптастру *Үйде өз бетімен жұмыс қиыншылығын жеңу, * Оқытуды оқушылар-
Бірлігі және дамыту істеу азайту үшін оза оқыту дың әр түрлі топта-
*Дидактикалық *Білім мен кеңейту және Бірінші қайталау әдәсін қолданады рының ерекшелігіне
белсенді кешені және тереңдетуге жағдай *Тірек конспектісін *Қиын тақырып әр сабақ сәйкес бейімдеу,
дамыту кешені жасау ауызша баяндау сайын азғантайдан өтіле ыңғайлау
*Қоршаған ортаны *Ізгілік, жеке қарым- Екінші бақылау бастайды *Мықтылар өздерінің
педагогикаландыру -қатынас шеберлігі, *Жалпылау және жүйелеу *Сабақты пысықтауға қабілеті мен икемді-
*Балаға ізгілік ата-анамен бірлесіп Үшінші бақылау әуелі озаттар,сосын лігін одан әрі бекіте
тұрғысынан қарау т.с.с. жұмыс істеу, т.с.с. *Өзара бірін-бірі бақылау орташалар,кейін нашар түседі,әлсіздер өзін-