3. Оқыту мақсаты

Студент білуі тиіс:

• асқорыту бұзылыстарының жалпы этиологиясы және патогенезін зерттеу;

• бауыр патологиясының негізгі түрлерің зерттеу;

• сарғыштану түрлерін анықтау.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Анорексия түрлері.

2. Гиперсаливация және гипосаливация.

3. Жұтудың бұзылыстары.

4. Өңештің қозғалғыштық функциясының бұзылыстары.

5. Асқазанның гипосекреция және гиперсекрециясы.

6. Асқазан моторлық функциясының бұзылыстары.

7. Қабырғалық асқорыту бұзылыстарының себептері.

8. Ішек перистальтикасының бұзылыстары.

9. Бауыр патологиясына әкелетін негізгі этиологиялық факторлар.

10. Сарғыштану түрлері, оның сипаттамасы.

11. Бауыр жеткіліксізд, түрлері, сипаттамасы.

12. Бауырлық кома патогенезі.

5. Білім берудің және оқытудың әдістері: тақырыбы бойынша тәжірибелік жұмысты орындау, зерттеу нәтижелерін талқылау, ауызша сұрау.

Тәжірибелік жұмыс

Мақсаты: бақаға өттің жалпы токсикалық әсерін үйрету.

Бақаның алғашқы жағдайында қозғалғыштық активтілігін тексереді;арқасына жатқызғанда ішіне аударылуының жылдамдығын, ауырсыну тітіркенгішіне әсерін (шымшу). Жұлынның лимфа қапшығына 2-3 мл өтті шприцпен жіберіп әрбір 3-4 мин бақаның жалпы жағдай өзгерістерін бақылайды.

Төмендегі сұрақтарға жауап бере отырып тұжырымдаңыз:

1. Өтті енгізгенде бақаның сезімталдық және қозғалғыштық бұзылыстарының патофизиологиялық мәні қандай?

2. Байқалған өзгерістер механизмі қандай?

6. Әдебиет: № 1 қосымшаны қараңыз.

7. Бақылау

Тесттер

1. Тәбеттің дерттік күшеюі ... терминмен белгіленеді.

А) гиперорексия

В) полифагия

С) дисфагия

Д) афагия

Е) анорексия

2. Анорексия – бұл ... .

А) тәбеттің болмауы

В) жұтудың мүмкін еместігі

С) шектен тыс күшейген тәбет

Д) тағамды артық пайдалану

Е) булимия

3. Булимия – бұл ... .

А) тәбеттiң болмауы

В) жұтудың мүлiксiздiгi

С) шектен тыс күшейген тәбет

Д) тағамды артық пайдалану

Е) сілекей бөлінуінің бұзылуы

4. Полифагия – бұл ... .

А) тәбеттiң болмауы

В) жұтудың мүлiксiздiгi

С) шектен тыс күшейген тәбет

Д) тағамды артық пайдалану

Е) шайнауның бұзылуы

5. Дисфагия – бұл ... .

А) тоқтық сезімі

В) тәбеттiң болмауы

С) шектен тыс күшейген тәбет

Д) тағамды артық пайдалану

Е) жұтудың бұзылуы

6. Жоғары уробилинурия болатын сарғыштанудың түрі ... деп аталады.

А) паренхиматоздық

В) гемолиздiк

С) обтурациялық

Д) механикалық

Е) бауыр асты

7. Бауыр жеткіліксіздігі кезіндегі команы алдың алу үшін тағамда … шектеу керек

А) нәруыздарды

В) көмірсуларды шектеу керек

С) майларды шектеу керек

Д) судың қабылдауын шектеу керек

Е) тұздарды шектеу керек

8. Ахолия … сарғыштануға тән.

А) механикалық

В) бауырлық

С) гемолиздік

Д) бауыр үстілік

Е) паренхиматозды

9. Бiрiншiлiк бауыр жеткiлiксiздiгi ... дамиды.

А) жүрек жеткiлiксiздiгiнде

В) шокта

С) бүйрек жеткiлiксiздiгiнде

Д) бауырдың вирустық зақымдануда

Е) қантты диабетте

10. Бауыр жеткiлiксiздiгi көрiнiстерiне ... жатады.

а) қанда аммиак мөлшерiнiң артуы

б) гипопротеинемия

в) қанның АЛТ және АСТ белсендiлiгi төмендеуi

г) қанағыштық

д) сусыздану

А) а, б, г

В) б, в, г

С) а, б, в, г, д

Д) г, д

Е) в, г, д

Жағдайлық есеп

35 жастағы пациент клиникаға төмендегідей шағымдармен түсті: тамақ ішкеннен 2-3 сағат өткенде пайда болатын, эпигастрий аймағындағы ұстама тәрізді қатты ауырсынуы (күйдіру сезімімен), соңғы кездері ауырсыну жүрегіайнуы және құсуымен бірге жүреді. Құсқаннан кейін пациент жеңілдікті сезінеді. Түнгі мезгілде ауырсынуына байланысты науқас оянып және «аш қарынға» тамақ жейді. Осы орайда ауырсыну тез арада басылады. Пациент ашушаң, тітіркенгіш, өте көп темекі шегеді және алкогольді шектен тыс қолданады. Шағымдары және тексерілу нәтижелерінің негізінде пациентке диагноз қойылды: «12 елі ішек жара ауруы» және қажетті ем тағайындалды, ем жағдайын едәуір жеңілдете түсті.

Сұрақтар

1. Дәрігер қандай зерттеулердің негізінде диагноз қойып, ем тағайындады?

2. Қандай факторлар берілген аурудың себебі, болып табылады? Әсер ету негізінде қандай механизмдер жатыр? Анамнезіне сүйене отырып жауапты негіздеңіз.

3. Эпигастрий аймағындағы ауырсыну (күйдіру) даму себептері қандай?

Әдістемелік өндеу №5

1. Тақырыбы: Бүйрек патофизиологиясы.

2. Мақсаты: бүйрек функциялары бұзылыстарымен байланысты жағдайлардың патофизиологиялық талдауды жүргізуді үйрету.