2 Жалпақ белдікті берілісті есептеу

2.1 Бастапқы мәліметтерді кинематикалық есебінен аламыз: жетекші шкивтің айналу жиілігі n_l=n_ном=1425 айн/мин; жетекші шкив білігіндегі бұраушы момент Т₁= 14,5∙10³ Н∙мм; Р₁= Р_қаж=2,169 кВт; беріліс қатынасы i= u_б.б =2,37

2.2 Жетекші шкивтің диаметрін анықтаймыз

мм. (2.1)

МЕСТ 17383-73 бойынша d₁ = 140 мм деп таңдаймыз (С.А.Чернавский. Курсовое проектирование деталей машин, 120 б.).

2.3 Жетектегі шкивтің диаметрін анықтаймыз

d₂ = d₁ ∙і∙(1 - ε)=140∙ 2,37(1 - 0,01) = 328 мм, (2.2)

мұндағы і= u_б.б.= 3,16 – белдікті берілістің беріліс қатынасы.

d₂ = 315 мм деп таңдаймыз (С.А.Чернавский. Курсовое проектирование деталей машин, 120 б.).

2.4 Беріліс қатынасының нақты мөлшерін анықтаймыз

. (2.3)

Ауытқуы

. (2.4)

2.5 Осьаралық қашықтығы

а = 2(d₁ + d₂)= 2(140 + 315)= 910 мм. (2.5)

2.6 Кіші шкивті қамту бұрышы

. (2.6)

2.7 Белдіктің ұзындығы

(2.7)

2.8 Белдіктің жылдамдығы

(2.8)

2.9 Шеңберлік күш

(2.9)

2.10 7.1 кестесінен төсемелер саны z=3, қалыңдығы δ₀=1,5 мм, ең үлкен рұқсат етілетін кернеуі p₀=3 Н/мм² Б-800 белдік түрін таңдаймыз. δ≤0,025d₁ шартының орындалуын тексереміз

δ = δ₀ z = 1,5·3 = 4,5 мм;

0,025· d₁ = 0,025·140 =3,5.

Шарт орындалмады, сондықтан құрымнан жасалған белдік таңдаймыз.

2.11 Белдіктің көлденең қимасының ауданын анықтаймыз

(2.10)

мұндағы [k] – белдіктің көлденең қимасының бірлік ауданына шақталған рұқсат етілетін меншікті күш, МПа; α₁=180°, белдік жылдамдығы v =10,4 м/с, θ=0 және σ₀=1,8 МПа болғанда құрымнан жасалған белдіктер үшін k₀=2,2 МПа деп аламыз. C_α – белдіктің кіші шкивті қамту бұрышының әсерін есепке алатын коэффициент; C_v – белдік жылдамдығының әсерін есепке алатын коэффициент; C_p – жұмыс істеу тәртібінің әсерін есепке алатын коэффициент; C_θ – берілістің орналасуын есепке алатын коэффициент.

2.12 Белдіктің кіші шкивті қамту бұрышының әсерін есепке алатын коэффициентті C_α есептейміз

C_α = 1 – 0,003 (180 – αº₁) = 1 – 0,003(180 – 168) = 0,96. (2.11)

2.13 Белдік жылдамдығының әсерін есепке алатын коэффициентті C_v есептейміз

C_v = 1,04 – 0,0004v² = 1,04 – 0,0004·10,4² = 1,0. (2.12)

2.14 Жұмыс істеу тәртібінің әсерін есепке алатын коэффициентті C_p 7.4 кестесінен таңдаймыз. Таспалы конвейерге қозғалысты тұрақты жүктемемен беру үшін C_p = 1,0.

2.15 Берілістің орталық сызығының көлбеулігін есепке алатын коэффициент C_θ. Көлбеулігі 60º -қа дейін болғанда C_θ = 1,0 деп аламыз.

2.16 Белдіктің көлденең қимасының бірлік ауданына шақталған рұқсат етілетін меншікті күш

[k] = k₀C_αC_vC_pC_θ = 2,2·0,96 = 2,11 МПа (2.13)

сонымен

2.17 Белдіктің қалыңдығын анықтаймыз, құрымнан жасалған белдік үшін

δ≤0,03d₁ = 0,03·140 = 4,2 мм,

белдіктің қалыңдығын 7.2 кестесінен таңдаймыз, δ = 3,5 мм деп аламыз.

Онда белдіктің ені , 7.2 кестесінен b = 25 мм деп аламыз.

2.18 Белдіктің алдын ала тартылу күшін анықтаймыз

F₀ = σ₀ bδ = 1,8·32·3,5 =201,6 Н. (2.14)

2.19 Белдік тармақтарының тартылу күшін анықтаймыз

жетекші

F₁ = F₀ + 0,5F_t = 201,6 + 0,5·208,5 = 305,9 Н.

жетектегі

F₂ = F₀ – 0,5F_t = 201,6 – 0,5·208,5 = 97,4 Н. (2.15)

2.20 F₁ күшінен пайда болатын кернеуді анықтаймыз

МПа. (2.16)

2.21 Иілу кернеуі

МПа, (2.17)

мұндағы Е_и – белдік материалының серпімділік модулі, құрымнан жасалған белдік үшін Е_и = 100÷200 МПа.

2.22 Ортадан тепкіш күшінің әсерінен пайда болатын кернеуіді анықтаймыз

МПа. (2.18)

2.23 Максималды кернеу

МПа > МПа. (2.19)

Беріктік шарты орындалды.

2.23 Белдіктің мерзімділігін тексереміз:

жүріс саны

с^-1;

;

тұрақты жүктеме кезінде.

Мерзімділігі, сағат

сағ > 2000 сағ. (2.20)

2.24 Беріліс біліктеріне әсер ететін күш

Н. (2.21)