2. Мәліметтер қорына рұқсат алу механизмдері және олардың ерекшеліктері

Delphi өзімен бағдарламалау жүйесін ұсынады. Delphi бағдарламаларды құру үшін арналған және екі негізгі сипаттамасы болады: оның көмегімен жасалған бағдарламалар тек қана Windows басқаруымен жұмыс істемейді, оның өзі RAD (Rapid Application Development) бағдарламалар құрудың жылдамдатылған инструментті құралдар класына жатады.

Borland Delphi бағдарламалау жүйесі Windows ОЖ-де орындалатын нәтижелеуші бағдарламаларды құруға арналған.

Delphi жүйесі мәліметтер қорының қосымшаларын құрудың ең нәтижелі құралдарын өзіне жаулап алды, яғни электрондық ақпарат қоймаларына қызмет етуші бағдарламалар. Бұл үш жағдаймен анықталады: көпсанды компоненттер мен технологиялардың барысында әртүрлі (Borland Database Engine, BDE) форматты деректерге жоғары өнімді машинамен қатынау,бағдарланғандарды осы сфераға қолдану, InterBase деректер қоры серверін әкімшілік етуінде қарапайым, қуатты және компактті Delphi-мен бірге жеткізу. Меншікті драйверлердің орнына ODBC (Open DataBase Connectivity Interface – деректер қорымен әрекеттескен ашық интерфейс) стандартына лайықты шеттегі өндірушілердің драйверлерін қалаулары бойынша қолдануға болады. ODBC, ADO, InterBase Express, dbExpress технологияларына қатынауға альтернативті BDE құралдарын қолдану Delphi-дің 7 нобайында көптеген мүмкіншіліктер туды.

ADO технологиясы объектілі моделге негізделген, оның объектілері мқ-н қолдауды қамтамасыз ететін коллекция, қасиет пен әдістер жиынына ие. Бұл технологияның объектілері мқ мен қосымшаларды интеграциялау мүмкіндігін көрсетеді.

Мәліметтер қорымен жұмыс істеуде ADO технология қосымшаларын қолданып, әртүрлі жүйелерде бағдарламалар құруға болады. Сонымен қатар объектілерді ASP ортасы үшін Web қосымшаларды құруда қолдануға болады. (Active Server Pages – активті серверлік парақ).

ADO объектілері ASP ортасында қол жетімді және OLE DB деңгейінде функцияналдананды. Сонымен қатар ADO технологиясы ODBC қосылуын орнатуды және OLE DB деңгейімен жұмысты қамтамасыз етеді. ASP қосымшасынан мқ-на қол жеткізуді ұйымдастыру кезінде серверіне қосылуды орнату инициаторы болып клиенттік қосымша табылады.

ASP қосымшалар SQL Server емес, Internet Information Server ортасында орындалады. ADO технологиясын клиент-сервер технологиясы бойынша реттелген мәліметтермен жұмыс істеуге қажетті қосымшаларды құрудың қазіргі заманғы технологиясы түрінде сипаттауға болады.

ODBC технологиясы – әртүрлі МҚБЖ арасындағы байланыс мүмкіндіктерін қамтамасыз ету үшін Microsoft шығарған. Ол қосымша және қолданып отырған МҚБЖ арасында қосымша деңгейдің құрылуын қарастырады.

ODBC қызметтері қосымшадан ақпаратты таңдау бойынша сұраныс құруды, оларды сақталған ақпаратқа қол жеткізу үшін адрестелген мәліметтер қоры ядросы тіліне аударуды қамтамасыз етеді. ODBC-ң негізгі тағайындалуы, ол қосымшаларды абстрагирлейді, яғни сол арқылы серверлік мқ кез-келген клиенттік қосымшаларға ашық, қол жетімді болады. ODBC технологиясының артықшылығы болып оның қосымшаларды өңдеудегі қарапайымдылығы және МҚБЖ-ң кез келген қорына қатынау мүмкіндігінің болуы. Сондай-ақ осы технологияны қолдана отырып, клиент-серверлік қосымша, ал SQL Server мүмкіндіктері арқылы – серверлік бөлігін тағайындауға болады. Негізгі кемшілігі болып, мәліметтер қорынана қатынау жылдамдығын баяулататын сұраныстар трансляциясы болып табылады. Клиент сервер жүйесінде бұл олқылық сұранысты өңдеу клиент компьютерінен сервер компьютеріне ауыстыру арқылы жойылады.

Borland Delphi бағдарламалау жүйесінің және оның компоненттік үлгісінің негізін VCL (Visual component library) кітапханасы құрайды. Бұл кітапханада операциялық жүйе интерфейсі мен басқаруының негізгі орындары компонент түрінде жүзеге асырылған. Сондай-ақ, мұның құрамына «клиент-сервер» құрылымындағы нәтижелеуші бағдарламаларды өңдеу үшін Borland Delphi құрамындағы BDE (Borland database engine) тәсілі еніп отыр. Ол нәтижелеуші бағдарламалар VCL кітапханаларының көмегімен деректер қоры серверлер диапазонына шығу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. BDE көмегімен нәтижелеуші бағдарламалар Microsoft SQL, Server, Interbase, Sybase, Oracle және тағы басқа типті деректер қоры серверлерімен жұмыс жасайды.

BDE технологиясы әр түрлі форматты деректер қорына қатынау (dBase үлгісіндегі жергілікті кесте, InterBase деректер қоры серверлеріне, Paradox, MS SQL Server , Oracle , Informix жәнет.б) құралы болып табылады. BDE ерекшелігі dBase, Paradox, FoxPro жергілікті кестелеріне қатынау үшін меншікті жоғары өнімді драйверлерді, сонымен қатар деректер қоры серверлеріне қатынау үшін SQL-бағдарланған драйверлерді қолдану.

Көп санды компоненттер, деректерді сұрыптау және сорттау, олардың көрнекті ұсынылуы (соның ішінде графикалық), есептеу (құжаттар) және Интернеттегі HTML – беттер түріндегі деректерді өзгерту және жариялау және тағы басқа да деректер қоры қосымшаларын құруды қолдайтын, әр түрлі тапсырмалардың шешімін қамсыздандырады.

Delphi-де мәліметтер қоры кестелерінің форматы болмайды, бірақ көптеген МҚБЖ-мен қатынас жасайды, жергілікті -dBase Paradox, өнеркәсіптік - SyBase InterBase МҚ-мен жұмыс істеуге арналған Delphi құралдарына жатады:

• Аспаптық құралдың ( арнайы бағдарламалар және пакеттер )

• Компоненттер, қосымшаларды құруға арналған МҚ операция, жүзеге асырады .

Delphi мәліметттер қоры операцияларына арналған құралдарға келесілер жатады :

• BDE ( Borland DataBase Engine )– мәліметтер базасының кітапхана қорын құрайтын процессоры.

• BDE Administrator – күйге келтіруге арналған утилит .

• DataBaseDesktop – SQL және QBE шақыруларының кестесін құру, түзеуге арналған программа.

• SQL Explorer–МҚ жол бастаушысы, МҚ параметрлері жөндеуге рұқсат етеді .

• Monitor–SQL сұраныстарының орындалуын қадағалайтын программа.

• SQL Links–МҚБЖ жойылған программалар драйвері мыс; MSSQL Server Oracle;

• Local InterBase Server - Borland InterBase-дағы жергілікті SQL – серверінің версиясы.

• InterBase Server Server for Windows 95– Borland InterBase –дағы SQL –серверінің төртеуін бір уақытта қосуға есептелген көп қолданушы версиясы.