124. Мөлшері түрдің төзімділік шектеріне жақын тұрған экологиялық фактор қалай аталады://

Қосалқы фактор.//

Оңтайлы (оптималды) фактор.//

Қажетті фактор.//

+Лимиттеуші (шектеуші) фактор.//

Тұрақтандырушы фактор.

***

125. Шөлді аймақ жағдайында өсімдіктер үшін төменде келтірілгендердің қайсысы шектеуші (лимиттеуші) фактор болып табылады: //

+Ылғалдылық. //

Жел.//

Ауаның химиялық құрамы.//

Қауымдастықтың түрлік құрамы.//

Атмосфералық қысым.

***

126. Келтірілген экологиялық фактолардың қайсысы тропикалық ормандағы шөптесін өсімдіктердің тіршілігін шектейді://

Ауаның құрамы.//

Жел.//

Жауын-шашын мөлшері.//

+Жарықтың жетіспеушілігі.//

Ірі организмдер қауымдастығының түр құрамы.

***

127. Өсімдіктер мен жануарлардың көптеген түрлерінің шөлді аймақтарға таралуын шектейтін негізгі фактор://

Күшті желдер.//

Аудан бірлігіне келетін күн радиациясының мөлшері.//

+ Жыл бойында түсетін жауын-шашын мөлшері.//

Бәсекелес түрлердің қарсыласуы.//

Ауанық химиялық құрамы.

***

128. Бөтен түрлерге жататын екі организм бірлесіп күнелтуден пайда табатын, бірақ бірлесіп күнелту олар үшін міндетті болмайтын түр аралық қарым-қатынас формасы қалай аталады: //

Паразитизм.//

+ Қарапайым ынтымақтастық (протокооперация).//

Бәсекелестік (конкуренция).//

Жыртқыштық.//

Нейтрализм.

***

129. Берілген организмдер жұптарының қайсына паразиттік қарым-қатынас тән: //

Тиін – сусар.//

Бұқпа шаян - актиния.//

Қоян – түлкі.//

Акула - жабысқақ балық.//

+ Аскарида - адам.

***

130. Берілген организмдер жұптарының қайсына "жыртқыш-жемтік"қарым-қатынасы тән://

Тиін – бұлан.//

+Қасқыр - қоян.//

Акула – жабысқақ балық.//

Бұқпа шаян – актиния.//

Бұршақ тұқымдас өсімдік – азотфиксациялаушы бактериялар.

***

131. Берілген организмдер жұптарының қайсына бәсекелестік қарым-қатынас тән://

+ Түлкі – қасқыр.//

Тиін-бұлан.//

Бұқпа шаян – актиния.//

Талшықты инфузориялар – термиттер.//

Бұршақ тұқымдас өсімдіктер – азотфиксациялаушы бактериялар.

***

132. ”Паразит-иеленуші” сипатындағы қарым-қатынас әбден жетілген жағдайда паразиттің иеленушісіне әсері қандай болады://

Иеленушісіне айтарлықтай әсері болмайды.//

Әрқашан иеленушісінің опат болуына әкеліп соғады.//

Иеленушісіне белгілі дәрежеде пайда келтіреді.//

+Шамалы зияны болғанымен, иеленушісінің опат болуы сирек кездеседі.//

Иеленушісінің бәсекелестік қабілетін жоғарылатады.

***

133. Экологиядағы 10% ережесіне сәйкес://

Продуценттер күн энергиясының 10% жуығын органикалық заттардың химиялық байланыстар энергиясына айналдырады.//

+ Бір трофикалық деңгейден келесі трофикалық деңгейге энергияның шамамен 10% көшеді. //

Әр трофикалық деңгейде энергияның шамамен 10% метаболизм процестеріне жұмсалады.//

Шамамен Күн энергиясының 10% Жерге келіп жетеді.//

Әр трофикалық деңгейде энергияның 10% жуығы жылу түрінде бөлініп шығады.

***

134. Төменде келтірілгендердің қайсысы детриттік қоректік тізбекке жатады://

Мүк → бұғы → қасқыр → қарға → бактериялар.//

Фитопланктон → зоопланктон → мұртты кит → шағала → бактериялар.//

Жоңыршқа → шегірке →қара торғай → сұңқар →өлексе шыбындары.//

Дән → егіс тышқаны → жапалақ →түлкі →өлексе қоңыздары.//

+ Жерге түскен жапырақ→ жауын құрты → топырақ бактериялары.

***

135. Детрит деген не://

Түпкі тау жынысы.//

Су табанындағы қара балшық.//

Топырақ құрамындағы органикалық зат.//

+ Өсімдіктер мен жануарлардың өлі қалдықтары//

Микроорганизмдер.

***

136. Экологиялық сукцессия – нелердің алмасуы: //

Суландыру режимінің. //

Топырақ типтерінің. //

+Биоценоздардың. //

Климаттың. //

Жер бедерінің (рельефтің).

***

137. Бастапқы сукцессия – бұл қандай процесс: //

Тыңайған жерлерде климакстық қауымдастықтың қалыптасуы. //

Жербедерінің өзгеруі. //

Өзен арнасының өзгеруі. //

+Қорым тастарда өсімдіктер қауымдастығының қалыптасуы. //

Зиянкестер популяциясының қауыр көбеюі.

***

138. Қайталанған сукцессия дегеніміз бұл: //

Популяция мүшелерінің нақтылы бір территорияда таралуы. //

Организмдер арасындағы бәсекелестік қарым-қатынас. //

Табиғи катаклизмдер (апаттар). //

Шаруашылық іс-әрекеттердің нәтижесінде табиғи экожүйелердің бұзылуы. //

+Бұзылған территорияларда өсімдіктер қауымдастығының қалпына келу процессі.

***

139. Толеранттылық заңы қашан ашылды? //

1813ж. //

1713ж. //

+1885ж. //

1913ж. //

1745ж.

***

140. Төменде келтірілген қауымдастықтардың қайсына ең жоғары биологиялық өнімділік тән://

+Тропикалық орман.//

Шөл.//

Биік таулық тундра.//

Тайга (қылқанды орман).//

Арктикалық тундра.

***

141. Организмдердің қандай реакциялары фотопериодизммен байланысты емес://

Жануарлардың түлеуі.//

Жыл құстарының көшіп-қонуы (миграциясы).//

Жануарлардың көбеюі.//

Өсімдіктердің тұқымдарының өніп шығуы.//

+ Жануарлардың тәбеті (аппетиті).

***

142. Ірі сүт қоректі жануарларға тірі қалу қисық сызықтарының қандай түрі (формасы) тән://

Ойық.//

+Дөңес.//

Тік көлбеу сызық.//

Сатылы.//

Аталғандардың қисық сызық формаларының бірі де сәйкес келмейд

***

143. Особьтарға тірі қалу қисық сызықтарының қандай түрі (формасы) тән:

Ойық.+

Дөңес.

Тік көлбеу сызық.

Сатылы.

Синусоида тәріздес.

***

144. Бір трофикалық деңгейден келесі трофикалық деңгейге берілетін энергия, ілгерілеу тұрған деңгейдегі энергияның, орташа есеппен алғанда, қанша пайызын құрайды://

Шамамен 1%.

+Шамамен 95%.

Шамамен 10%.

Шамамен 80%.

Шамамен 50%.

***

145. Организмдердің қандай реакциялары фотопериодизммен байланысты емес://

Жануарлардың түлеуі.//

Жыл құстарының көшіп-қонуы (миграциясы).//

Жануарлардың көбеюі.//

Өсімдіктердің тұқымдарының өніп шығуы.//

+Жануарлардың тәбеті (аппетиті).

***

146. Төменде келтірілгендердің қайсысы популяция анықтамасы үшін маңызды критерий болып табылады://

Тіршілік ету ерекшеліктері.//

Организмдер арасындағы қарым-қатынастардың типі (түрі).

Абиотикалық факторлар кешені (комплексі).//

+ Саны мен құрылымын сақтауға қабілеттілігі.//

Биотикалық факторлар кешені (комплексі).

***

147. Климаттық факторлардың біреуінің ғана болса да сандық көрсеткіштері белгілі бір түрге жататын организмдердің төзімділік шектерінен шығып кетсе, онда://

Түр осы факторға бірден бейімделеді.//

Организмдердің 100% тірі қалады.//

Организмдердің 90% тірі қалады.//

Организмдердің 80%тірі қалады.//

+Түрдің сақталуы мүмкін емес.

***

148. Төменде келтірілген популяция санын реттеуші факторлардың қайсының қарқыны популяция тығыздығына тәуелді болады://

+Жұқпалы аурулар.//

Су тасқыны.//

Дауыл.//

Құйын.//

Жанартаудың (вулканның) атылуы.

***

149. Популяцияның статикалық сипаттамаларына не жатады://

Популяцияның туылымы, өлім-жітімі.//

Тірі қалу мөлшері.//

Популяцияның өсу жылдамдығы.//

+Популяция саны, популяция тығыздығы.//

Популяцияның лездік өсім жылдамдығы.

***

150. Популяциядағы уақыт бірлігі ішінде дүниеге келген дара организмдер саны қалай аталады://

Популяция саны.//

Популяция тығыздығы.//

+Популяцияның туылымы.//

Популяцияның өлім-жітімі.//

Популяцияның экологиялық қуысы.

***

151. Демэкология нені зерттейді?//

адам және қоғамның жағдайы//

популяциялық экология//

ағзалардың жағдайын//

дара ағзалар жағдайын//

тіршіліктің физико-химиялық жағдайын

***

152. Тірі ағзалардыі негізгі құрлымының бірлігі

түр

ген

+дара

популяция

геном

***

153. Әртүрлі жүйелік топтарының бірігіп тіршілік етуі

+ мутуализм

комменсализм

нейтрализм

аменсализм

жыртұыштық

***

154. Тек бір ғана қормен қоректетентін ағзалар қалай аталады?

фагоцит.

эврифаг.

+стенофаг

продуцент.

редуцент.

***

155. Экожүйенің дамуының кемеліне жеткен және біршама тұрақты сатысы қалай деп аталады://

Сукцессия//

Флуктуация//

Климакс//

+Пирамида//

Эволюция

***

156. Құрлықтық экожүйелерге төменде келтірілгендердің қайсы жатады://

Өзендер мен көлдер.//

Ашық мұхит.//

+Қылқанды орман (тайга).//

Жағалауға жақын шығанақтар.//

Су қоймалары.

***

157. Сулық экожүйеде продуценттер қызметін қандай организмдер атқарады://

+Фитопланктон.//

Зоопланктон.//

Жыртқыш балықтар.//

Моллюскалар.//

Су құстары.

***

158. Сулық экожүйеде консументтер қызметін қандай организмдер атқарады://

Бір жасушалы балдырлар.//

+Жыртқыш балықтар.//

Жіпше балдырлар.//

Бактериялар.//

Гүлді өсімдіктер.

***

159. Сулық экожүйеде редуценттер қызметін қандай организмдер атқарады://

Бір жасушалы балдырлар.//

Жыртқыш балықтар.//

Жіпше балдырлар.//

+ Бактериялар.//

Гүлді өсімдіктер.

***

160. Төменде келтірілген факторлардың қайсысы периодты факторларға жатады://

+Теңіз деңгейінің көтерілуі мен лықсып қайта шегінуі.//

Жер бедері (рельефі).//

Судағы оттегінің мөлшері.//

Судың тұздылығы.//

Топырақ ылғалдылығы.

***

161-162. Экологиялық факторлардың көпшілігі бойынша толеранттылық ауқымы кең организмдер қалай аталады://

Стенобионттық.//

+ Эврибионтнттық. //

Продуценттер.//

Консументтер.//

Редуценттер.

***

163-164. Экологиялық факторлардың көпшілігі бойынша толеранттылық ауқымы тар организмдер қалай аталады:

Консументтер.

Продуценттер.

Эврибионттық.

Редуценттер.

+Стенобионттық.

***