Басқару социологиясы пәні бойынша семинар сабағының жоспары

1. Кіріспе 2 сағат

1. Басқару социологиясы пәнінің пайда болу негіздері

2. Зерттеу әдіс-тәсілдері

3. Басқару социологиясының қоғам үшін маңызы

2. Мемлекеттік билік 2 сағат

1. Мемлекеттік билік ұғымы

2. Мемлекеттік биліктің басқа билік түрлерімен қарым-қатынасы.

3. Мемлекеттік билік қорлары.

3. Ұлттық үкіметтер 2 сағат

1. Батыс саяси ғылымындағы ұлттық үкіметтер ұғымы

2. Ұлттық үкіметтердің халықаралық ұйымдармен қарым-қатынас нысандары

3. Ұлттық үкіметтер экономикалық және т.б. қызметтері.

4. Қазақстандағы мемлекеттік басқару құрылымы 2 сағат

1. Қазақстандағы мемлекеттік басқару құрылымы

2. Орталық басқару органдары мен жергілікті басқару органдары араларындағы қарым-қатынас.

3. Мемлекеттік басқару органдары мен азаматтар арасындағы қарым-қатынас.

5. Қазақстан Республикасының Президенті 2 сағат

1. Қазақстан Республикасы Президентін сайлау тәртібі

2. Қазақстан Республикасы Президентінің өкілеттіктері

3. Президент - адам құқықтары мен бостандықтары сақталуының кепілі.

6. Қазақстандағы жергілікті өзін-өзі басқару жүйесі 2 сағат

1. Жергілікті өзін-өзі басқарудың әлемдік тәжірибесі

2. Қазақстандағы жергілікті өзін-өзі басқару органдарын құрудың құқықтық негіздері

3. Жергілікті мемлекеттік және өзін-өзі басқару органдары қарым-қатынас.

7. Қазақстандағы сайлау жүйесі 2 сағат

1. Сайлау жүйелерінің әлемдік тәжірибесі

2. Парламент депутаттарының сайлау жүйесі

3. Жергілікті мәслихаттар сайлау жүйесі

8. Экономикалық-өнеркәсіптік басқару.

1. Кәсіпорындардағы басқару жүйесі.

2. Ауыл шаруашылығындағы басқару жүйесі.

3. Жаңа буын менеджерлерін даярлау мәселелері.

9. Әлеуметтік-мәдени басқару 2 сағат

1. Білім беру жүйесіндегі басқару.

2. Денсаулық сақтау жүйесіндегі басқару

3. Басқару қызметінің әлеуметтік-мәселелерді шешу тетіктері.

10. Құқық. Әділет жүйесіндегі басқару нысандары 2 сағат

1. Әділет саласындағы басқару

2. Ішкі істер жүйесіндегі басқару

3. Мемлекеттегі басқару-бақылау қызметтері.

12. Парламентаризм социологиясы пәні бойынша тақырыптық жоспар

№	Т А Қ Ы Р Ы П	Дәріс	Семинар
1.	Өкілеттік билік құрылымын социологиялық зерттеу қажеттілігі	2	2
2.	Ежелгі Грек және Рим өкілеттік билік құрылымдары	2	2
3.	Шығыс елдеріндегі өкілеттік билік	2	2
4.	Халық өкілеттігінің отандық тарихы мен тәжірибесі	2	2
5.	Англиядан бастау алған қазіргі парламентаризм	2	2
6.	Американдық парламентаризм және оның әлем елдеріне әсері	2	2
7.	Парламентаризмнің қоғамдық ғылымда зерттелуі	2	2
8.	Қазіргі заманғы парламенттер	2	2
9.	АҚШ және Ресей парламенттерінің құрылымы мен конституциялық өкілеттіктері	2	2
10.	Қазақстан Республикасы парламентінің құрылымы мен конституциялық өкілеттіктері	2	2
	Барлығы:	20	20

Т Ү С І Н Д І Р М Е

Парламент заң шығару қызметін жүзеге асыратын орган болып табылады. Сонымен қатар Парламент атқару билігінің қызметін де бақылайды.

Адамзат өз әлеуметтік-саяси дамуында көптеген өкілеттік билік құрылымдарын өмірге әкелді. Әртүрлі елдерде құрылтай, мәжіліс, кеңес, сенат сияқты атаулар иеленді.

Қазіргі парламентаризм өз бастауын Англиядан алған. Парламент ең басында монарх жанында ақсүйектер құрған кеңесші орган болды. Уақыт өте келе ол мемлекеттің ең ықпалды топтарының өкілдерін біріктірген билік тармағына айналды.

Американ мемлекетінің негізін қалаушылар өкілеттік биліктен екі қажеттілікті көрді: 1) өкілеттік билік адамдар құқығын бұзуды қажетсіз бейімдігіне сенім; 2) өкілеттік билік өзін сайлаған адамдар құқығы мен бостандығын қорғайтындығына сенім.

Өкілеттік билік мемлекеттік билік тармақтары жүйесінде бірін-бірі тежеу мен бақылау жүйесін құрды.

Қазақстан Республикасының Парламенті қос палатадан тұрады. Сенат депутаттарын жергілікті өкілетті орган мәслихат депутаттары халық атынан сайлайды. Мәжіліс тікелей халық дауыс беруі арқылы сайланады.

Бұл оқу курсының мақсаты студенттерге өкілеттік билік құрылымы туралы түсінік беру. Курста Ежелгі грек және Рим, Шығыс елдері өкілеттік билік пайда болуы, халық өкілеттігінің отандық тарихы, қазіргі парламентаризм бастауы, қазіргі заманғы парламенттер, Қазақстан Республикасы парламентінің құрылымы мен конституциялық өкілеттіктері және т.б. мәселелер қамтылған. Курс социология-демография мамандығы бойынша дәріс алушы оқу тобына арналған.