58.Реактопластардың негізінде престі пкм алу технологиясының принципиалды сызба нұсқасын құрастыр.

Схема: а – тура (компресионды) и б – литьевой пресстеу:1 – пуансон; 2 – пресс-материал; 3 – матрица; 4 – выталкиватель; 5 – изделие; б – загрузочная камера; 7 – литниковая система

Реактопластарды тура пресстеуді қарастыратын болсақ, бұл әдіс формалары, өлшемдері, қалыңдығы әр түрлі бұйымдарды алуда, әдетте ұнтақ, гранула, талшық тәріздес реактопластарға қолданылады. Пресстеуді бастаудың алдында полимерлер өндеуден өтеді, яғни құрғату, таблетка алу, алдын ала қыздыру арқылы олардан алынатын бұйымдардың технологиялық қасиеттері мен сапасын арттырады. Өнделетін жартылайфабрикатты қыздырылған пресс формаға енгізеді. Материал қыза бастайды да біртіндеп тұтқыраққыш күйге ауысады, қысым 7 ден 50 МПа дейін. Материалды пресс формада қысымда полимер толық қатайып біткенше ұстайды. Біткен соң дайын өнімді пресс формадан пресстеу температурасында шығарады. Нәтижесінде материал тұтқыраққыш күйден қатты күйге ауысады.

Таблетка алу — суық пресстеу процесі, бұл кезде пресс материал матрицаға енгізіліп, пуансондармен нығыздалып, 100МПа ға дейінгі қысымда дайын өнім алу болып табылады.

а — біржақты; б — екіжақты; в — с «плавающий» матрицалы; 1 — жоғарғы пуансон; 2 — төменгі пуансон;3 — пружина

59.Пластифицирленген және пластифицирленбеген аморфты полимердің термомеханикалық қисығындағы

16,3-сурет. Жоғарыдағы суреттен көріп тұрғанымыздай, аморфты полимерге пластификаторды енгізу ағу температурасын төмендетеді, яғни термомеханикалық қисық солға ығысады. Бұл полимерге тұтқырлығы төмен компонентті енгізгенде полимердің жалпы тұтқырлығы төмендейді, сондықтан жүйе төменірек температурада ағуға қабілетті болып келеді.

16,1-сурет. Қисықтан көріп тұрғанымыздай, пластификатор мөлшерін көбейткен сайын шынылану темп/ы төмендейді. Бұл пластификатор қатысында материалдың жоғары эластикалық қасиеті төмен темп/да пластифицирленбеген полимерге қарағанда жақсы сақталатындығымен түсіндіріледі.

16,5-сурет. Қисықтан көріп тұрғанымыздай, пластификатордың аз ғана мөлшерінде шынылану темпе/ы күрт төмендеп кетеді.Пластификатор мөлшерін көбейткен сайын,аққыштық температурасы төмендеп,температуралар айрымы өседі, сондықтан жоғары эластикалық күй аймағы қысқарады.

Пластифицирленген полимерлердің термомеханикалық қасиеттерін зерттегенде үлгінің дайындауына аса назар аудары керек. Әдетте мвна әдісер қолданылады:

1.алдын-ала өлшенген үлгіні еріткіш буында ұстап ісіндіреді, бұл әдісте ұшқыш еріткіштер қолданылады

2. алдын-ала өлшенген үлгіні сұйық пластификаторда ісіндіреді, бұл әдісті ісінуді өлшеу мүмкін болғанда және ерімейтін жағдайда қолданады

3. алдын-ала дәл өлшенген полимер мен пластификатор бөлме темп/да механилық араластырылады, одан кейін қысым мен темп/а қатысында таблетка жасайды, егер полимер құрлымы өзгеретін болса, таблеткаға пресстеу температурасы құр лымдық өзгеру темп/нан төмен болуын қадағалау керек.