Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
PKM wpor tolik EMES.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
7.17 Mб
Скачать

19.Талшықты толтырғыштардың пкм қасиеттеріне әсерін түсіндір.

Полимерлі композитті материалдар екі фазадан тұрады: матрица-байланыстырғыш және толтырғыш. Толтырғыштар өз кезегінде бірнеше түрге бөлінеді: дисперсті, талшықты, қабатталған, түйірлі. Барлық толтырғыштардың арасында талшықты толтырғыштар қолданысы жөнінде дисперстілерден кейін екінші орында. Талшықты толтырғыштар көптеген жақсы қасиеттерге ие: жоғары беріктілік, күйзеліске тұрақтылығы, жоғары температураға тұрақтылық және арзандығы. Талшықты толтырғыштардың бір түрі шыны талшықтар. Оларды біртекті шынытәрізді массадан созу арқылы алады, ал шынытәрізді масса кремний диоксидінің әртүрлі металл оксидтерімен қоспасынан тұрады. Талшықтардың екі негізгі түрі бар – жоғары жылдамдықпен балқытпадан жіптер созу арқылы алынатын, үздіксіз және ауа немесе бу ағынымен балқытпа жіптерін үрлеу арқылы алынатын, штапельді. Біріншілік жіптер әрі қарай өңдеу нәтижесінде әртүрлі типті армирлеуші толтырғыштарға айналады – ровингтер (жгуттар), айналдырылған жіптер, маталар және т.б. Келесі түрі базальтті талшықтар. Базальтты талшықтарды алуға шикізат ретінде алюмосиликаттар тобына жататын табиғи минерал базальт қолданады. Базальтты талшықтар химиялық құрылымы мен қасиеттері бойынша шыны талшықтарға өте ұқсайды және алу технологиясы да шыны талшықтарды алу технологиясына ұқсас. Жалғыз олардың кемшілігі олардың түстерінің күңгірт болуы.

Көміртекті талшықтар. Көміртекті талшықтар ең алғаш өзінің жоғары электрөткізгіштігіне байланысты электрлік лампалардағы жіптерді жасауда қолданды. Оларды алу үшін шикізат ретінде полиакрилонитрилдің талшықтары, гидротцеллюлозды (вискозды) талшықтар, және де кейбір мезофазды пектердің түрлері – мұнай мен тас көмірді өңдеудің аралық өнімдері.

Асбестты талшықтар. Асбест өзі гидратталған силикаттар тобына жататын талшықты құрылымды табиғи материал. Жоғары тұрақтылықты қасиеттерге ие болғандықтан, термотұрақты және жақсы химиялық тұрақты болғандықтан ол ПКМ жасауда кеңінен қолданады. Беріктілік қасиеттерін, материалдың химиялық тұрақтылығын және жылу изоляциялығын жоғарылату үшін ПКМге қосады. Одан басқа толтырғыштардың тағы екі түрі бар. Олар: бор талшықтары және металл талшықтары.

20. Армирленген пкм құрылымы мен қасиеттерін сипаттап, қолданылуына мысал келтіріңіз.

Композиционды материал (КМ) – бұл екі не одан да көп компоненттерден құралған материалдар. Олар өзінің табиғаты немесе химиялық құрамы бойынша айырылады және мұнда компоненттер құрылымдық құраушылардың шегі арасында бір монолитті құрылым жасайды. Олардың оптималды байланысы компоненттер кешенінен айырылатын физика-химиялық және механикалық қасиеттер кешенің алуға мүмкіндік береді.

«Армирлеу» деген түсінік «материалға оның қасиеттерін өзгерту мақсатымен еңгізілген» деген мағынаны білдіреді, бірақ «нағайту» деген ұғымды ұстанбайды

Армирленген элементтер ретінде көбінесе беріктітіліг жоғары талшықтар қолданылады. Олардың ПКМ-дегі ішкі механикалық жүк пайда болатын критикалық кернеуді қабылдайдыжәне бұйымның қатты конструкциясын қамтамасыз етеді.

ПКМ –де қолданылатын конструкциялық бағыттағы армирлеуші талшықтар эксплуатациялық және технологиялық қолданылу керек.

Армирлеуші элементтердің негізгі сипаттамасы:

  1. Талшықтардың таралуының құрылымы.

  2. Талшық түзуші матрицаның түрі.

  3. Армирлеуші элементтерге жатады.

Армирлеуші элементтері талшықты толтырғыштарға келесі заттар жатады. Олар: жіптер, филаминтті жіп, лента, жгут. Тоқылған қатпарлы текстолиттерге: сатин, саржа, трикотаж. Тоқылмаған заттарға: талшықты, инелі маталар, желімделген материалдар жатады. ПКМ-дар бір бағытта орналасқан үздіксіз талшықты толтырғыштарға жататын біріншілік жіптерді филлерадан шыққан элементарлы талшықтарды созумен алынады. Филаментті жіптер үздіксіз комплексті жіптерді орау және брге жинақтау 4-24 қабатқа дейінгі аралықта болады.

Равелиндер қолданылу қарай: Н- орау мен өңдеуге арнлаған

Т- маталар мен маиа емес материалдар алу үшін.

П-маталарды көктеу үшін.

Р- термопласттардың армирлеуіне, талшықтардан мата алу үшін қолданылады.

Маталар тоқымалы және тоқымалы емес болады. Тоқымалы емес маталар ретсіз орналасқан, штапельді талшықтардан жасалынған, рулондалған, байланыстырғышы мен сіңдірілмеген және ұзыннан комплексті жіптермен армирленген материал.

Жгуттар дегеніміз- комплексті жіптердің өрілуі негізіндегі шеңберге жақын.

Тоқымалы талшықты элементтер- қатпарлы маталарды алуға арналған тоқыма станоктарда көлдеңен және бойымен орналасқан жіптерді тоқу арқылы алынады. Маталардық құрылымы жіптердің уандығы мен өрілуінің түрімен, тығыздығымен байланысты.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]