2.2)Экранды формада дқ кестесінің мәліметтерін бейнелеу, оларды арасындағы байланысты есепке алып, мәліметтер жиынын арасындағы Master –Detaie байланысын жүзеге асыру арқылы .
Prihod, DB және Materialy, DB мәліметтер базасының кестелері “бір-көпке ” деген байланыста екені белгілі. Біз бұл кестелер арасындағы сілтемелі бүтіндікті анықтап алдық, Table1 мәліметтер жиынында жазбаға нұсқағышты (Materialy DB) орнатуда Тable2 (Prihod DB) мәліметтер жиынында Table1 ағымдағы материалдық кіріс туралы жазбасы көрсетілетіндей етуімізге болады. Бұл Master–Detail мәліметтері жинағының байланыс механизмі арқылы жүзеге асады .
Тable2 компоненті үшін инспектор объектілеріне Data Source Master Source қасиет мәндерін орнатайық. Master Fields қасиет батырмасын басамыз. Пайда болған Field Link терезесіне байланыс параметрін орнатайық. Available Indeхes алаңында ағымдағы индекс ретінде “Material” алынуын таңдайық. Detail Fields тізімінде Material алаңын таңдап Add батырмасын басамыз. Joined Fields алаңында “Material→ Material” өрнегі форматталады. (11.5- сурет) OK батырмасын басамыз .
Сурет-11.5. MasterFields қасиетінің мәнін орнату терезесі
Тable2 компонентіде ағым индекс (FieldIndeхNames қасиеті) “Material” алаңында тұрғызылған индекске ауыстырылған.
Енді Тable2 мәліметтер жиынында Table1 мәліметтер жиынының ағымды материалдар кірісі жайлы жазбалар 11.6-суретте көрсетілген.
Сурет-11.6 Master-Detail байланысы –негізгі мәліметтер жиынында тек бағынышты жазбалар көрсетіледі
Дәріс №12
Тақырыбы: дқ-ғы мәліметтерді енгізу үшін экрандық форма құру
Экрандық формаға ДҚ мәліметтерін басқару батырмасын қосу.
Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
Сабақтың мақсаты: ДҚ басқаруға арналған компаненттерді үйрену
Деректер жиыны келесі негізгі жағдайлардың біреуінде болуы мүмкін:
dsEdit – ағымдағы жазбана түзетуге болады;
dsInsert – жаңа жазба қойылады.
Тағы басқа жағдйлар болуы мүмкін. Жоғарыда көрсетілген жағдайлар қосымшаның орындалу барысында болады, бірақ тікелей емес, ал келесі әдістердің қолдану арқылы:
Edit әдісі деректер жиыны dsEdit жағдайына аударады;
Insert әдісі деректер жиынына жаңа жазба қояды.
Ағымдағы жазбаларды түзетук жүріп жатқан кезде өзгеріс деректер қорының өзінде емес, ал буферде жүзеге асады. Жазбаны деректер қорына жіберу тек Post әдісі орындалған кезде жүргізіледі. Әдіс деректер жиыны dsEdit және dsInsert жағдайында тұрған кезде ғана шақырылуы мүмкін.
ДҚ-ғы мәліметтерді енгізу үшін экрандық форма құру
Әрі қарай жұмыс үшін DataModule5 контейнерін дайындаймыз. Data Access парағының Delphi компоненттер палитрасынан TTаblе визуальдық емес компонентін қосып, қасиеттерінің мәніне DatabaseName-ді орнатамыз, Tаblе3 қасиетінің мәнін TableName (ДҚ кесте аты) орнатамыз PRIHOD.DB-да. Осыдан кейін Active қасиетіне True мағынасын орнатамыз . TDataSource компонентін орналастырып DataSet (мәліметтер жиынының аты) қасиетін орнатамыз, ал DataSource компанентіне Table3 мәнін береміз. PRIHOD.DB кестесімен байланыстыру үшін визуальдық компанентті контейнерге қосу міндетті түрде контейнердегі DataModule ұқсас компоненттер және ол циклдік айналып жүруі мүмкін.
№2 формасына Data Controls компоненттер палитрасынан TDBGrid компонентін қосамыз. TDBGrid компонентіне қасиет орнатамыз, ал DataSource3 мәнін жорамалдап №2 формасындағы unit текст модульдеріне Unit5 модулі атын қосамыз.
Енді Table3 мәліметтер жиынының жазба алаңына тек қана DBGrid компоненті торымен емес, мәліметтер жиынының жеке жазба алаңына қатынауға мүмкіндік беретін, жеке визуальдық компанентермен қатынауға болады.
№2 формаға TDBEdit (Data Controls компоненттерінің палитрасы) екі компонентін қосамыз. DBEdit компоненті арқылы қатынауға болатын алаңды анықтаймыз. Ол үшін DataSource 3-ке, DatPrih және DataField-тердің қасиетіне DataSource мәнін орнатамыз. DBEdit2 компоненті арқылы қатынауға болатын алаңды анықтаймыз. Ол үшін DataSource 3 және Kolvo DataField қасиетінің мәніне DataSource орнатамыз.
Material алаңына қатынау үшін бізге бұдан да күрделі компоненттер керек, ол Prihod.DB кестесіндегі Material алаңының мәндерін енгізуге мүмкіндік берер еді. Осы мақсатта DBLookupComboBox компонентін үнсіздікпен TDBLookupComboBox атымен орналастырамыз. Мына компоненттерге келесі қасиеттерді орналастырамыз:
DataSource - DataModule мәніне 5. DataSource 3;
DataFiled - Material;
List Source - DataModule мәніне 5. DataSource 1
ListField - Material мәніне ;
KeyField - Material мәніне.
Экрандық формаға ДҚ мәліметтерін басқару батырмасын қосу.
Әрі қарай экрандық формаға ДҚ кестелерімен навигацияны жүргізуге және оны жағдайымен және жазбаларымен басқаруға мүмкіндік беретін батырмалар жиының құруға болады.
Ол үшін қосымшаға TButton батырмасының бес компонентін қосамыз. (компоненттердің палитрасынан Standard парағы) Осы компоненттердің бұл атын (қасиет Namе ), инспектор объектілерін қолдана отырып сәйкес InsertButton , EditButton , DeleteButton , PostButton , CancelButton өзгертеміз.
Осы компонентер тақырыбын инспектор объектілерін қолдана отырып сәйкесіне " Добавить ", " Изменить ", " Удалить ", " Запомнить ", " Закрыть"
( сурет -12.1) өзгертеміз.
Сурет -12.1. Мәліметтер жиынының ағымды жазба алаңымен жұмыс істеуге арналған
Тышқан көмегімен InsertButton батырмасын таңдаймыз және оған екі рет шертеміз. Осыдан кейін редактор кодына өтеміз және ІnsertButton батырмасына арналған OnClick InsertButton батырмасын басып оқиға өңдеушісін анықтаймыз:
Procedure TForm 2. InsertButtonClick ( Sender : TObject );
Begin
DataModule 5. Table 3. Insert ;
End ;
Insert-әдісі DsInsert жазбаны қосу жағдайға Table мәліметтер жиынын көшіреді. Алаң мәнін енгізу DBEdit 1, DBLookupComboBox енгізуі компонентерімен жүзеге асырылады.