1) Экранды формада дқ-ның бір кестенің мазмұнын ұсыну

Алдымен ДҚ бір кестесіне қатынай алатын қарапайым экрандық форма құрайық .

№3 формасына View/ Forms менюінің элементін таңдау арқылы өтеміз, сұқбаттық терезеден Form3 таңдап Ok батырмасын басамыз. Компонент палитраларын ТDВGrid компонентін формаға орналастырамыз (Data Controls беттерінен). Data Source қасиетінің ТDВGrid компонентін №3 форманың unit модуль текстінің unit 5 модулінде сипатталған Data Module Data Source1 мәніне орналастырамыз( бұл үнсіздік бойынша Delphi-ге Data Source өзіміз ат берген қосылған) ТDВGrid компоненті кестелі формада мәліметтер жиынын бейнелеу үшін қызмет етеді.

Формаға батырма ТButton (компонент палитра Standаrd беті) компонентін қосып, Cancel Button объекті испекторларын пайдаланып компонентке ат береміз (Name қасиеті). Батырма тақырыбын (Caption қасиеті) Отменаға (болдырмауға) өзгертеміз .

11.1.- суретте өңделетін форма түрі көрсетілген .

Сурет 11.1. Өңдеу этапындағы форма түрі

Пайдаланушы батырманы басқанда орындалатын кодты батырмамен байланыстырайық. Формада қалып OnClick оқиғасын өңдеу процедура кодына төмендегідей кодты жазамыз.

Close :

Forml.Visible:=True;

Run менюінен (немесе F9) Run компонентін таңдап Delphi-ге қосымшаны орындатуға жібереміз. Қосымша Файл/Ввод менюінен Просмотр (Қарап шығу) командасын таңдаймыз .

11.2. - суретте жұмыс істейтін қосымша түрі көрсетілген .

Сурет 11.2. Орындау кезіндегі №3 форма түрі

Мәліметтер жинағына жазбаларды (Materialy.DB кестесінде) DBGrid компонненті арқылы қосуға болады .

Жазбалар қосу үшін Insert батырмасын басуымыз керек, немесе мәліметтер жиынының соңғы жазбасында болып “ төмен қарай бағыт” батырмасы арқылы мәліметтер жиыны жаңа жазба режиміне автоматты түрде көшеді. Мәліметті енгізгеннен кейін мәліметтер жиынында жазба алаңын батырма көмегімен басқа жазбаға өту арқылы есте сақтауға болады. Esc батырмасын бассақ жазба сақталынбайды. Жазбаларды өзгерту үшін керекті орынға ағымдағы жазбаға нұсқағышты орналастырамыз және керек жерде мәндерді өзгертеміз . Мәліметтер жиыны автоматты түрде түзету режиміне көшеді.

Жазбаларды өшіру үшін оған ағымдағы жазба нұсқағышын орналастырып Ctri+Del батырма перне комбинациясын басамыз .

2) ДҚ-ң екі кестелерінің мазмұнын ұсыну .

Енді жұмысты күрделендірейік ДҚ-ң екі кестесінің мазмұнын екі вариантта ұсынайық:

а) Экранды формада кестелер арасындағы байланысты орналастырмай;

б) Кесте мәліметтерін кесте арасындағы байланысын есепке ала отырып бейнелейік.

Бір формада екі мәліметтер жиынын байланыстыруды көрсетейік.

Экранды формада ДҚ кесте мәліметтерін арасындағы байланысты орнатпай бейнелеу ата-аналық, Деректер жиыенында ағынды жазбаға сәйкес бағынышты мәліметтер жиыны көрінетіндей.

Data Module 5 контейнеріне PRIMER мәліметтер базасының Prihod кестесімен жұмыс істеу үшін Table компонентін қосайық (Table2 атымен). Data Source компонентін формаға қосамыз (Data Source2). Осы компоненттің Dataset қасиетін Table2 мәніне орнатамыз. TBDGrid компонентін №3 формаға орналастырамыз және Data Source2 мәніне Data Source қасиетін орнатамыз.(11.3.- сурет) Тable2 Aсtive қасиетін True-ға орнатамыз. Осыдан кейін Prihod.DB шынайы сәйкес кестелерінің TTable компоненттерімен нақты байланысы басталады.

Сурет-.11.3. Өңдеу кезіндегі негізгі және бағынышты мәліметтер жиыны бар форма

Материал (Materialy DB кестесі) жайындағы мәліметтерді қарауда өзгертпеу үшін True жағдайында DB Grid1 компонентінде ReadOnly қасиетін орнатамыз .

Қосымшаны орындауға жібереміз. ТDBGrid 2 компонентінің Prihod DB кестесіне бірнеше жазбалар қосайық .N_Prihоd алаңының мәні автоматты форматтанатынына назар аударайық (11.4- сурет).

Сурет- 11.4. Бағынышты мәліметтер жиынында негізгі МЖ-ның ағымды жазбасына байланысты жазба көрсетіледі