- •«Кәсіпорындардағы ақпараттық жүйелер» пәнінен оқу-әдістемелік кешен
- •5В060200 – «Информатика» мамандығына арналған
- •Мазмұны
- •1. Дәрістер
- •Дәрістер
- •Иерархиялық деректерді моделдеу
- •Желілік деректерді моделдеу
- •Реляциялық деректерді моделдеу
- •Тақырыбы: Деректер қорымен жұмыс істеуге арналған құралдар
- •Аспаптық құралдар
- •Аспаптық құралдар
- •Мәліметтер жиыны
- •Table1 компонентімен байланысқан дқ кестесіне арналған негізгі индекс анықталған. Оған кілтті алаң Name Post; BruthDay кіреді ;Бұл индекс ағымдағы ретінде орнатылады .
- •Сурет 8.3. Мәліметтер базасының псевдонимінің параметрлі терезесі
- •2. Жұмысты орындау реті
- •Тақырыбы: Delphi-де дқбж-н құру.
- •1) Экранды формада дқ-ның бір кестенің мазмұнын ұсыну
- •2.2)Экранды формада дқ кестесінің мәліметтерін бейнелеу, оларды арасындағы байланысты есепке алып, мәліметтер жиынын арасындағы Master –Detaie байланысын жүзеге асыру арқылы .
- •Тақырыбы: дқ-ғы мәліметтерді енгізу үшін экрандық форма құру
- •Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
- •Ол үшін мәліметтер жиыны dsBrowse қарап шығу режимінде болуы қажет.
- •Дқ мазмұнын ұсыну үшін өте күрделі экрандық формалар Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
- •Электрондық формада саналатын алаңдар
- •Сурет-12.10. Жіберілген қосымша түрі
- •Сурет-13.1. Әртүрлі кестеден мәліметтерді бір мәліметтер жиынына біріктіру
- •Жүйе жұмысын тексеруі және жіберілу
- •Сурет-15.3. Жуықтап қарау терезесіндегі есепберудің мазмұны
- •Сурет- 15.5. Формулалар орналастыру
- •2. Зертханалық сабақтар
- •Тапсырмалар:
- •Кестені шығару
- •Тапсырмалар:
- •Структуралы сұраныстар тілі sql
- •Сұранымды қосымшада құру
- •Тапсырма:
- •Тапсырмалар:
- •Жалпы есеп құру
- •3. Студенттердің өздік жұмысы
Структуралы сұраныстар тілі sql
Мысалмен қарастырамыз: Client.db кестесінде сұраныс құру керек болсын.
DataAccess панелінен Form1 қалыбына Tquery компонентін орналастырамыз. Ол Ttable компонентінің онына қолданылады.
Қалыпқа TDBGrid, TdataSource компоненттерін орналастырамыз. Қасиеттері:
TdataSource:Dataset - Query1 мәнін береміз.
Query1 компоненті үшін DataBaseName - Firma1 болсын.
Объектілер инспекторы терезесінде SQL қасиетіндегі “…” батырмасын басамыз. Бұл жолда SQL тіліндегі команданы жазамыз. Мысалы:
А) SELECT ClientsName.Salary FROM Client.db – фамилия мен жалақысы туралы деректер алынсын деп OK батырмасын басамыз.
Query1 компонентінің Active қасиетін True дейміз.
Сұранымды қосымшада құру
Мысалмен қарастырамыз:
Жаңа қосымша құрамыз.
Қалыпта TDBGrid, Tquery, TdataSource компоненттерін орналастырамыз. Олардың қасиеттерін көрсетеміз. Client.db кестесін қолданайық.
Барлық сатып алушы клиенттер шығару керек болсын. Қалыпқа Tbutton компонентін орналастырып “Filter” деп атаймыз. Tedit өрісіне сатып алушы фамилиясын енгізгенде осы клиент үшін барлық деректі торкөз түрінде шығаруы керек болсын. Tquery компонентінің Append қасиетін қолданамыз.
“ Filter” компонентін басу оқиғасына программалық код жазамыз:
Begin
If Edit1.Tet<>’ ‘ then Begin
Query1.Active:=False;
Query1.SQL.Clear;
Query1.SQL.Append(‘select client.db where Name.Like’+’ ’+ Edit1.Text+’ ’);
Query1.Active:=True;
End;
Else Begin
Query1.Active:=False;
Query1.SQL.Clear;
Query1.SQL.Append(‘select * from client.db);
Query1.Active:=True; End; End;
Қосымшаны орындауға жіберіп фамилияны енгізген соң “Filter” батырмасын басамыз.
! Ескерту. Фамилияны жартылай жазуға болады.
! Ескерту. Жаңа сұраным құру үшін Edit1 өрісін тазалап қайтадан “Filter” батырмасын басу керек. Сонда барлық өрістер шығады.
Тапсырмалар:
1. Деректер базасы бір бірімен байланысатын екі немесе одан көп кестелерден тұрсын. Бірнеше кестелер арасында байланыс орнату. Схемасын көрсету.
Деректер базасы бойынша сұраныстардың түрлерін құрып көрсету:
- қарапайым сұраныс құру.
- сұранысты компоненттер көмегімен құру.
- сұраныс құрудың программалық кодын қолдану.
- барлық деректерді қолданып толық нәтижелі сұраныс құру.
№6- зертханалық жұмыс.
“Кестеде іздеу”(2 сағ.).
Үлкен кестелерден белгілі бір жазуларды таңдау қажет болса оларды алдымен іздеп тауып алған дұрыс. Іздеу операциясы мына әдіспен орындалады:
Function.Locate(const KeyFields: string; const KeyValues: Variant; Options: TlocateOptions) : boolean;
Бұл әдісте параметрлер ретінде өрістер атауралы алынады.
Мысал қарастырайық. Client.db кестесінде іздеу операциясын қолдану керек болсын.
Form1 қалыбында тақырыптары «адам есімі бойынша іздеу», «телефон номері бойынша іздеу», «Адрес бойынша іздеу» болатын үш TradioButton компоненттерін, «Іздеу шарты» деп аталатын Tlabel компонентін, деректерді енгізуге арналған Tedit компонентін, «Іздеу» деп аталатын Tbutton компонентін орналастырамыз.
Locate әдісін қолданамыз. Келесі ретпен жазамыз:
кілттік өріс
іздеуге жататын дерек қайдан алынады
іздеу параметрлері:
а) LoCaseInsensitive – бас әріптер есепке алынбайды
б) LoPartialKey – дербес кілт
«Іздеу» компонентіне программалық код жазамыз:
Var
KeyField:string;
Begin
If RadioButton1.Checked=treu then Begin
KeyField:= ‘ClientName’;
End;
If RadioButton2.Checked=True then begin
KeyField:=’Phone’;
End;
If RadioButton3.Checked=True then begin
KeyField:=’Adress’;
End;
Table1.Locate(KeyField.Edit1.Text, [LoCaseInsensitive.LoPartialKey]);
End;
