- •«Кәсіпорындардағы ақпараттық жүйелер» пәнінен оқу-әдістемелік кешен
- •5В060200 – «Информатика» мамандығына арналған
- •Мазмұны
- •1. Дәрістер
- •Дәрістер
- •Иерархиялық деректерді моделдеу
- •Желілік деректерді моделдеу
- •Реляциялық деректерді моделдеу
- •Тақырыбы: Деректер қорымен жұмыс істеуге арналған құралдар
- •Аспаптық құралдар
- •Аспаптық құралдар
- •Мәліметтер жиыны
- •Table1 компонентімен байланысқан дқ кестесіне арналған негізгі индекс анықталған. Оған кілтті алаң Name Post; BruthDay кіреді ;Бұл индекс ағымдағы ретінде орнатылады .
- •Сурет 8.3. Мәліметтер базасының псевдонимінің параметрлі терезесі
- •2. Жұмысты орындау реті
- •Тақырыбы: Delphi-де дқбж-н құру.
- •1) Экранды формада дқ-ның бір кестенің мазмұнын ұсыну
- •2.2)Экранды формада дқ кестесінің мәліметтерін бейнелеу, оларды арасындағы байланысты есепке алып, мәліметтер жиынын арасындағы Master –Detaie байланысын жүзеге асыру арқылы .
- •Тақырыбы: дқ-ғы мәліметтерді енгізу үшін экрандық форма құру
- •Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
- •Ол үшін мәліметтер жиыны dsBrowse қарап шығу режимінде болуы қажет.
- •Дқ мазмұнын ұсыну үшін өте күрделі экрандық формалар Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
- •Электрондық формада саналатын алаңдар
- •Сурет-12.10. Жіберілген қосымша түрі
- •Сурет-13.1. Әртүрлі кестеден мәліметтерді бір мәліметтер жиынына біріктіру
- •Жүйе жұмысын тексеруі және жіберілу
- •Сурет-15.3. Жуықтап қарау терезесіндегі есепберудің мазмұны
- •Сурет- 15.5. Формулалар орналастыру
- •2. Зертханалық сабақтар
- •Тапсырмалар:
- •Кестені шығару
- •Тапсырмалар:
- •Структуралы сұраныстар тілі sql
- •Сұранымды қосымшада құру
- •Тапсырма:
- •Тапсырмалар:
- •Жалпы есеп құру
- •3. Студенттердің өздік жұмысы
Тапсырмалар:
Дельфи қосымшасында деректер базасымен жұмыс неден басталатынын көрсетіңіз.
Дельфи қосымшасын қолданып 1- таблицада келтірілген деректер базаларының тақырыптары бойынша өрістерді өздеріңіз анықтап деректер базасын құру.Атрибуттар атауларын және қасиеттерін өздеріңіз анықтаңыз. Оны кемінде 10-15 жазумен толтырыңыз.
Құрылған деректер базасын арнаулы жаңа қапшыққа сақтаңыз.
Деректер базасының әр атрибутына сәйкес қалыпқа компонент орналастырып, олардың қасиетін анықтаңыз.
№2 – зертханалық жұмыс.
«Мәліметтерді өңдеуге қолданылатын компоненттер» (2 сағ.).
Деректер кестесі деп аталатын TDGrid компоненті
Мәліметтер қоры кестесіндегі жазуларды өшіру, жөндеу, жаңа жазу қосу керек болса ол үшін программалық код жазудың қажеті жоқ, қалыпқа DataControls (деректерді басқару элементтері) деп аталатын панельде орналасқан TDGrid компонентін орналастырып, DataSource қасиетінде қажетті деректер көзін көрсету керек.
Навигатор компоненті TDBNavigator
Бұл компонент кестенің жазуларын навигациялау үшін қолданылады. Навигация жазу бойымен жылжу дегенді білдіреді. Бұл компонент 10 батырмадан тұрады:
First – бірінші жазуға жылжу
Prior – алдыңғы жазуға жылжу
Next – келесі жазуға жылжу
Last – соңғы жазуға жылжу
Insert – көрсеткіш орналасқан жазу орнына жаңа жазу қою
Delete – ағымдағы жазуды өшіру, егер ConfirmDelete қасиетін True деп қойса өшіруді орындауды құптау хабарламасы шығады.
Edit – ағымдағы жазуды жөндеу
Post – кестеге енгізілген өзгертулерді сақтау
Cansel –енгізілген өзгертулерді сақтамау
Refresh – мәліметтер қорынан деректерді жаңадан оқып кестенің жазуларын жаңарту.
Деректер тақырыбы (надпись) компоненті TDBText:
Ұзақ мәтін сақталған өріс жазуларын көрсету, өзгерту үшін қолданылады. Tlabel компонентіне ұқсас. DataSource қасиетінде деректер көзі көрсетіледі, DataField қасиетінде қолданылатын өріс көрсетіледі.
Жөндеу өрісі компоненті TDBEdit:
Ағымдағы жазуды өзгерту, көрсету үшін қолданылады. Алдыңғы компонентке ұқсас. Қосымша қасиеті ReadOnly қасиетін True десе кестенің жазулары өзгертуді қабылдамайды.
Бейне компоненті TDBImage:
Мәліметтер қорында сақталған бейнелерді, суреттерді экранға шығаруды орындайды. Егер AuttoDisplay қасиеті True десе өрістегі бейне автоматты түрде экранда көрінеді. Егер ол қасиет көрсетілмеген болса LoadMemo әдісін шақыру арқылы орындауға болады. Бейнені өріске қою, көбейту, т.б. операциялар Picture қасиетінде көрсетіледі.
Деректер тізімін қолдану компоненті TDBComboBox:
Бұл компонент ашылған тізімнен деректі таңдау, қолдануды орындайды. Енгізу облысындағы мәтін жиыны қажетті жазуға жылдам жылжу, немесе тізімде жоқ элементті енгізуге мүмкіндік береді. ComboBox компонентіне ұқсас, тек қосымша қасиеті Style жолында TcomboBoxStyle арқылы тізімге енетін элементтердің бейнелену стилі көрсетіледі.
Деректер жалаушасы (флажок) компоненті TDBCheckBox:
Бұл компонент көмегімен екі жағдайдың бірін қабылдайтын өрістердің мәндерін көрсетуге болады. Компонент логикалық мән қабылдайды. Өрістің қандай жағдайда тұрғанын және оның мәнін өзгертуге көмектеседі.
Деректерді топтап ауыстырып-қосу (группа переключателей) компоненті TDBRadioGroup:
Бұл компонент өрістің шектелген міндер жиынын көрнекі түрде шығаруды орындайды. Әр мәнге ауыстырып қосу тобының біреуін сәйкестендіруге болады. Ауыстырып қосу атауларының тізімі Items қасиетіне енгізіледі, оның типі Tstrings болады. Тізімге сәйкес мәндер Values қасиетінде сақталады, типі String болады.
