7 Тістердің төзімділік пен мұрындықтығына есептеу

2' және 4 көбіне жүктелген қос дөңгелектерді контактті беріктігіне келесі формула арқылы тексереміз:

,

мұндағы, - беріліс қатынасы;

- материалдың келтірілген модульді серпімділігі (болат үшін МЕСТ 1050-60 =2,1 МПа);

- 4 білікшенің айналыс моменті;

- жүктеменің ( =1,2) концентрация коэффициенті;

- жүктеменің ( =1,3) концентрация коэффициенті;

- аралық ара қашықтық;

b - тіс ұзындығы;

α - ілініс модулі (α=20°);

- контактті кернеудің есептеу мәні;

- кантактті кернеудің рұқсат етілген мәні ([σ]_к = 460 МПа).

МПа.

Қауіпті тістердің қиылысқан жерін келесі формуламен есептейміз:

,

мұндағы, y - тіс пішінінің коэффициенті (y=0,49);

m - ілінісу модулі;

- тістер саны;

- иілгіш кернеудің есептеу мәні;

- контактті кернеудің рұқсат етілген мәні ( ).

МПа.

8 Бос жүрістің қателігін есептеу

Бос жүрістің қатесі құралдардың реверстік тетіктерінің дәлдігін және әр түрлі мақсатта тексеретін жүйелерді сипаттайды.

Тетіктің бос жүрісінің қатесі деп бастаушы буынның артта қалушылығы, жетекші буын қозғалысының өзгеруін айтады. Ол түзуді уақыт бастаушы буыны жаңайларындағы бірдей жағдайларында тура және кері қозғалыс айырмашылығына тең болады.

Бос жүріс тетіктің кинематикалық буындарында саңылаулардың болу әсері оның (серпімді бос жүріс) блшектерінің серпімді деформациялары болып табылады. Тетіктің бос жүрісі деп буынның жылжымайтын бастаушы буында еркін орын ауыстыруын айтады.

Ол тетіктің дәлдігін төмендетеді, динамикалық жүктемелердің үлкеюіне қатысады, діріл және шудың пайда болу мүмкіндігін туғызады.

Дөңгелектердің тістер арасындағы бүйірлеу шақырылған саңылаулар бос жүрісі келесі формуламен анықталады:

,

мұндағы - бүйір саңылауының дөңгелек тістерінің арасындағы ең үлкен ауытқуы (

- ілінісу қадамы;

- тістер саны.

1,2 және 4 валиктардың тыныштық күйдегі жүрісін анықтаймыз:

рад.

рад.

рад.

Валик 4 немесе ДСШ-ның тыныштық күйдегі жүрісінің қатесін анықтаймыз:

рад.

Қорытынды

Курстық жұмысты орындау нәтижесінде қашықтықтан басқарудың сельсинді бақылау жүйесі есептелінді. Есептеудің нәтижелері: механизм бөлшектерінің есептелінген парметрлері – тісті дөңгелектер, біліктер болып табылады. Тісті дөңгелектер және біліктері бар подшипниктердің қосылуына арналған штифттар, МЕСТ 8338-75 бойынша шариктіподшипниктер таңдалынды. Сондай ақ беріктікке жжәне тозуға тексеру есептері орындалды. Механизмнің габаритті өлшемдері анықталды. Механизмнің бос жүру қателігі есептелінді. Механизмнің кейбір бөлшектеріне сызбалар орындалды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Первицкий Ю. Д. “Расчёт и конструирование точных механизмов” Учебное пособие для вузов, изд. 2-е, доп. и переработ. Л., “Машиностроение”, 1976 – 456 с.: ил.

2. Красковский Е. Я., Дружинин Ю. А., Филатова Е. М. “Расчёт и конструирование механизмов приборов и вычислительных систем” Учебное пособие для приборостроит. спец. Вузов/Под ред. Ю. А. Дружинина. – 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Высш. шк., 1991. – 480 с.: ил.

3. “Проектирование следящих систем” Под ред. Рабиновича. Учеб. пособие для вузов. М.: “Машиностроение”, 1969