- •1.Тамақтанудың биологиялық, энергетикалық және тағамдық құндылықтары. Зат және энергия алмасудың ерекшеліктері
- •2.Адамның тамақтанудағы ақуыздардың рөлі. Ақуыздың тамақтанумен қамтамасыз етудің мәселелері
- •3.Ағзаның энергия шығынының түрлері. Реттелмейтін энергия шығындары
- •5. Адамдардың энергияға қажеттіліктерін анықтау әдістері. Реттелетін энергия шығындары.
- •6. Тамақтанудағы көмірсулардың рөлі мен маңызы. Ғаламшар тұрғындарының тамақтануындағы көмірсулармен қамтамасыз ету мәселелерінің аспектілері
- •7.Энергияға және қоректік заттарға қажетті физиологиялық қажеттілік нормалары.
- •8. Тамақтанудағы дәрумендердің рөлі мен маңызы. Ғаламшар тұрғындарының тамақтануындағы дәрумендермен қамтамасыз ету мәселелерінің аспектілері
- •9. Энергетикалық баланс түсінігінің анықтамасы. Энергия дисбалансы.
- •10.Тамақтанудағы минералды заттардың рөлі мен маңызы. Ғаламшар тұрғындарының тамақтануындағы минералды заттармен қамтамасыз ету мәселелерінің аспектілері
- •Үйлесімді тамақтануды ұйымдастырудағы негізгі гигиеналық талаптар. Үйлесімді тамақтанудың әр түрлі концепциялары. (м.Н.Шатерников пен а.А.Покровский бойынша)
- •Балансталған тамақтану түсінігінің анықтамасы. Үйлесімді тамақтанудың баланстылығының денгейлері.
- •Балансталған тамақтанудың принциптері. Негізгі қоректік заттардың құрамы бойынша тамақ рационының баланстылығы.
- •Тамақтану тәртібінің маңызы. Үйлесімді тамақтанудың негізгі элементі.
- •Тамақтану жағдайыларына қойылатын негізгі гигиеналық талаптар.
- •6.Тамақтанудың энергетикалық адекваттылығы және қоректік заттарға физиологиялық қажеттіліктер.
- •7. Әртүрлі топтағы тұрғындардың тамақтану жағдайы және оны зерделеу : нақты тамақтану, денсаулық жағдайы, экологиялық статус.
- •8.Тамақтануды зерттеудің әлеуметтік-экономикалық әдістері (артықшылықтары мен кемшіліктері).
- •9. Тамақтануды зерттеудің әлеуметтік-гигиеналық әдістері (артықшылықтары мен кемшіліктері).
- •10.Тұрғындардың тамақтану жағдайын санитарлық-гигиеналық бақылау және гигиеналық бағалау.
- •1. Азық-түліктердің тағамдық сапасы. Тағамдық азық-түліктердің сапа көрсеткіштері.
- •2. Тағамдық азық-түліктерді гигиеналық сараптау.
- •3.Гигиеналық сараптаудың мақсаты мен міндеттері.
- •4.Бидай және бидай өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығына баға беру
- •5.Бидай және бидай өнідеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •6. Нанның биологиялық және тағамдық құндылығына гигиеналық баға беру
- •7. Сапасыз бидай өнімдерін қабылдаған кезде адамдарда дамитын аурулар. Бөгде жүктеменің түзілуі .
- •8. Сүт және сүт өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығын гигиеналық бағалау
- •9.Сүт және сүт өнімдеріне қойылатын санитарлық –эпидемиологиялық талаптар
- •10.Сүт арқылы берілетін антропонозды аурулар
- •1.Еттің биологиялық және тағамдық құндылығына гигиеналық баға беру
- •2. Ет арқылы берілетін антропонозды аурулар
- •3. Шұжық өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығына гигиеналық баға беру
- •4 Ет өнеркәсібі кәсіпорнында ескертпелі санитарлық қадағалау жүргізу
- •5 Балық , балық және теңіз өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығына гигиеналық баға беру
- •Гелминтоздардың пайда болуындағы және таратудағы балықтардың санитарлық-эпидемиологиялық маңыздылығы
- •7 Майлар және тағам майларының тағамдық және биологиялық құндылығын гигиеналық бағалау
- •8 Банкілік консервілерінің биологиялық және тағамдық құндылығын гигиеналық бағалау.
- •9 Консервілерді гигиеналық сараптау.
- •10. Алкогольсыз сусындардың тағамдық және биологиялық құндылығын гигиеналық бағалау.Сусындар өндірісіне санитарлық бақылау.
- •1.Тққк (Тұрғындардың құқығын қорғау комитеті) тамақтану гигиенасы бөлімі бойынша қызметкерлерідің лауазымды міндеттері мен құқықтары
- •2.Тққк(Тұрғындардың құқығын қорғау комитеті) тамақтану гигиенасы бөлімі бойынша қызметкерлерідің жұмыс істеу әдістері мен формасы, жұмыс түрімен мазмұны
- •3.Тағам объектілернің жобалануын мемлекеттік санитарлық қадағалау
- •4.Тағамдық объектілерінің құрылысы кезінде тққк (Тұрғындардың құқығын қорғау комитеті) мүшелерімен байланысы және жобалау құжаттар
- •5. Тққк лауазымды қызметкерлердің жүргізетін тағам объектілерінің құрылысын гигиеналық қадағалаудың кезеңдері.Құрылысқа жер учаскесін таңдауды бақылау.
- •6.Тағам объектілерінің құрылысының жобаларынсанитарлық-гигиеналық бақылау
- •7.Жобаны жергілікті орынға бекітудің реттілігі. Тағам объектілерінің құрылысын бақылау
- •8.Тағам объектілерін пайдалануға эксплутацияға беру кезеңіндегі санитарлық-гигиеналық бақылау.
- •9.Тағам объектілерінің территориясына , санитарлық-техникалық жабдықталуына қойылатын санитарлық талаптар(ағымды санитарлық қадағалау).
- •10.Тағам кәсіпорнындағы бөлмелердің ұсталуына,технологиялық,дезинфекциялық тәртіптерге және гигиеналық оқытуға қойылатын санитарлық гигиеналық талаптар.
- •6 Кредит.
- •1.Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарындағы құрал-жабдықтарға, инвентарь, ыдыстарға қойылатын гигиеналық талаптар.
- •2. Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарындағы технологиялық процестеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •3. Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының құрамы мен ұсталуына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •Азық-түлік сауда кәсіпорындарына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •5.Азық-түліктерді жылумен өңдеуге қойылатын гигиеналық талаптар.
- •6. Дайын тағамдардың таратылуы мен бағалауына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •7. Тағам кәсіпорындары қызметкерлерінің денсаулығына және жеке бас гигиенасына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •8. Азық-түліктерді сатуды ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар (ккт, құрал-жабдықтар, инвентарь, ыдыс, азық-түліктерді қабылдау ,сақтау және тарату).
- •9. Өндірістік бақылауды ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар (ұйымдастыру, жүргізу, тамақ объектілеріндегі сапаны басқару жүйесі).
- •10) Ұсақ бөлшек сауда желілеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •1.Тағамдық улану. Тағамдық уланудың классификациясы
- •2. Тағамдық токсикоинфекция(этиологиясы, эпидемиологиясы, клиникасы, диагностикасы)
- •3.Тағамдық бактериалды токсикоздар. Ботулизм (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •4.Тағамдық бактериалды токсикоздар.Стафилококкты токсикоз(этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •5.Тағамдық микотоксикоздар. (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •6. Этиологиясы микробты тағамдық уланулардың пайда болуының жалпы факторлары
- •7.Тағамдық уланулар микробты емес – этиологиясы өсімдік және жануар текті (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы) .
- •8.Химиялық заттармен улану (ксенобиотиктермен)
- •9.Тағамдық улануларды тергеу.
- •10.Тағамдық улану профилактикасы.
- •Ауыр шаруашылығында пестицидтерді пайдалануда санитарлық гигиеналық бағалау
- •2.Ауру пайда болуындағы тамақтың рөлі.
- •3.Қазіргі заманғы биотехнологияның тағамдық өнімдерді өндірудегі гигиеналық мәселелер
- •4. Алиментарлық-тәуелді инфекциялық емес аурулар. (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •5.Тағамдық азық түліктерді санитарлық қорғау.Тағамдық азық түліктердің сапа регламентациясы.
- •6.Тағамдық өніммен қатынаста болатын полимерлік және синтетикаға қойылатын талаптар.
- •7.Ха лық денсаулығына нитраттармен ластану өнімдерінің әсер ету мәселесі
- •8.Тағамдық өнімдердің ауылшаруашылығында қолданатын дәрілік заттар мен ластану мәселесі
- •9.Тағамдық қоспаларға гигиеналық бағалау
- •10.Тағам көзіне гинетикалық өзгерту (ткгө)
8.Тағамдық өнімдердің ауылшаруашылығында қолданатын дәрілік заттар мен ластану мәселесі
Қазіргі таңда жемістердің назарын аударып отырған мәселе ауыл шаруашылық жануарларды емдік профилактикалық және өсуді белсендіретін препараттармен тамақтандыру болып табылады. Кейін олардың қалдықтары жануар өнімдерінде қосып , адам денсаулығына кері әсерін береді. Жануарлардың өсуін белсендіретін емдік профилактикалық заттардан көбінесе антисептиктерді қолданады . Ал ірі қара мал етінің көбейту үшін гармондық препараттар қолданады. Антибиотиктерді емдік мақсатта парентеральді, ауыл шаруашылық жануарлар мен үй құстарын аурудң алдын алу үшін , сонымен қатар өсуді стимульдеу үшін тағам қоспалары қолданады. Антибиотиктердің өсуді стимульдеу әсері оларды жануарларға ауруды алдын алу мақсатында енгізгенде аз концентрацияда табылады. Сонымен қатар үлкейетіні көрсетеді. Экономикалық дамыған елдерде антибиотиктерді өсуді стимульдеу үшін қолдану 60 жылдары басталған болатын. Қазіргі таңда кең қолданыс алды және ауыл шаруашылығы дамыған елде малды азықтандыруда антибиотиктердің мағыналылығына жүздеген не мыңдаған тоннаны құрайды. Соның нәтижесінде халықты тамақтандыру үшін өндірілген өнімдердің көп бөлігі – ет , жұмыртқа , сүт – антибиотик қолданып өсірген жануарлардан болып отыр. Антибиотиктерді қолдану саласының кеңейтілуі халық тамақтануында қолданатын жануар текті тағамдардың құрамынан табылатын жағдайлар орын алған болатын. Мынадай жағдайлар пайда болады:
Микроорганизмдердің антибиотиктерге төзімділігі
Аллергиялық жағдайлар
Дисбактериоз
Антибиотиктермен жануарларды тамақтандырғанда микроорганизмдердің әсіресе салмонелла , резистетті штамдардың тез пайда болуы мүмкіндігі табылған , адам организміне түскен кезде , басқа энтеропатогенді бактериаларда резистенттілігін беру қабілеті бар. Көбінісе тетрациклинге тұрақтылығы бақыланады. Кейін антибиотиктерге микроорганизмдерге резситенті қабілетін дамуының жаңа жолы табылады, R-резистентілік фактор- R-фактор реципиенті болып табылатын бактериа донрдың бактериамен тікелей жанасқанда эпикальді хабар беруімен қорытындылады. Микроорганизмдердің антибиотиктерге тұрақтылығы оның барлық қолдануында бақыланды. R-микроорганизмдер R-факторды басқа штамдарға берілуіне және көбеюге қабілетті екні анықталды. Бұл тіпті организмдердің ішіндегі антибиотикпен байланысқа түспейтін бактериалардың көбеюіне мүмкіндік береді . Сонымен қатар европалық жергілікті бюро ДДҰ (1975) жұмыс тобының кеңесінде Дакарде (Сенегал) салмонеллалардың антибиотиктерге тұрақтылығы белгілі болды, сонда антибиотиктердің тағам және азықтық қоспа бұл мемлекетте қолданылмады. Бактерианың антибииотиктерге тұрақтылығының пайда болуы, себебі антибиотиктер терапевтикалық әрекетінің төмендеуі ғана емес, сонымен қатар ааурудың пайда болуы . Асқорыту жолында мұндай бактериалар басқаларының барлығын ақырын доминировать ете алады және басқа органдар мен тіндер , тіпті инфекция генерализациялануын шақырта алады.
Карагандинский государственный медицинский университет.Кафедра гигиена питание , общий гигиена и экология . Лекция тема: «Проблема загрязнение пищевых продуктов лекарственными средствами , применяемые в сельском хозяйстве» . Литература: Антибиотики и анабиоз в сельском хозяйстве М , 2009. Буниятова.И .М – Антибиотики и их рациональное применение .- Тбилиси , 1998 Каганова С.П.- Некоторые аспекты использования лекарственных средств в ветеринарии иживотноводстве.-М.,2009.,260 с.
